Namibia

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Republic of Namibia
Republik Namibia
Fahne vo Namibia
Wappe vo Namibia
Fahne Wappe
Wahlspruch: Unity, Liberty, Justice
engl., „Eiheit, Freiheit, Grächtikeit”
Amtspraach Englisch

Nationalschbroche: under anderem Afrikaans, Dütsch[1], Oshivambo

Hauptschtadt Windhoek
Schtaatsform Republik
Schtaatsoberhaupt Präsident Hifikepunye Lucas Pohamba
Regierigschef Premierminister Nahas Angula
Flächi 824.292 km²
Iiwohnerzahl 2.052.000 (2006)
Bevölkerigsdichti 2,4 Iiwohner pro km²
Bruttoinlandbrodukt 3.330 US-Dollar (2006)
Währig Namibia-Dollar
Unabhängigkeit vo Südafrika am 21. März 1990
Nationalhymne Namibia, Land of the Brave
Nationalfiirtig 21. März
Zitzone UTC+ 1
Kfz-Kennzeiche NAM
Internet-TLD .na
Vorwahl +264
LocationNamibia.svg
Namibia karte.png
NamibiaDetailFinal.jpg

Namibia (amtlig: Republik Namibia, dt. Uuschbroch: [naˈmiːbi̯a], iidütscht Namibie) isch ä Schdaat im südlige Afrika zwüsche Angola, Sambia, Botsuana, Südafrika und em Atlantische Ozean.

Dr Name vom Staat leitet sich vo der Wüeschdi Namib ab, wo s ganze Küschtegebiet vom Land inimmt. Er isch bi dr Unabhängikeit as neutrali Bezeichnig uusegläse worde, für zum keis vo de vile namibische Völker z verärgere. Im dütschschbrochige Ruum exischtiert immer no die Bezeichnung „Namibie“, wo mä hüt weniger bruucht. Z Namibia wird hüfig au vo „Südwescht“ as Abchürzig für Südweschtafrika (früehner emol Dütsch-Südweschdafrika oder zwüsche 1919 und 1990 Südweschdafrika) gredet, ä Begriff, wo bi de Iiwohner – je noch Huutfarb und dr politische und gschichtlige Brägig – sehr underschiidligi Assoziatione verursacht.

Us de gliiche politische Gründ het mä 1990 nit die bishärige Amtsschbroche bhaltet sondern die änglischi Schbroch iigfüehrt, wo vili vo de Eltere, vor allem im Norde vom Land, nüt beherrsche. Die meischte Schwarze schwätze näbe ihren eigene Schbroche Afrikaans, mänggisch au Dütsch.

Dr Nationalfiirdig isch der 21. März, dr Dag vo der Unabhängikeit (1990).

Geografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Namibia lyt zwische 17,87° un 29,9808° sidliger Braiti un 12° un 25° eschtliger Lengi.

S Land gränzt im Oschte an Botswana mit dr Kalahari, im Siden an Sidafrika mit em Oranje, im Weschten an dr Sidatlantik un im Norden an Angola mit em Kunene un em Okavango. Im Nordoschte het s e rund 450 km lange un bis zue 50 km braite Landfinger zwische dr nerdlige Nochbere Angola un Sambia un em sidlige Botswana – dr Caprivizipfel, wu im Oschte an dr Sambesi un dr Unterlauf vum Kwando gränzt.

Näbe däne gnännteFliss git s no ne Hufe anderi Fliss, wu aber kai ainzige all Johr ganzjehrig Wasser fiert. Usserhalb vu dr Räägezyt het s nume uusdrickneti Flussbett.

S ganz Staatsbiet vu Namibia umfasst rund 824.292 Quadratkilometer. Namibia isch vu dr Landschaft här in dr Hauptsach vu zwooWiesctene bregt, im Weschte dur d Namib, wu vu dr sidafrikanische Provinz Nordkap bis wyt uf Angola goht un im Oschte dur d Kalahari. Zwische dr boode Wieschtene lyt s durschnittli 1700 Meter hoch Binnehochland, wu um d Hauptstadt Windhoek umme au bis iber 2000 Meter ufe goht. Ain vu dr markantescht Bärg isch dr Etjo, dr hegscht Bärg im Land isch dr rund 2600 Meter hoch Königstein im Brandbergmassiv, in drNEchi vu dr Kischte, rund 200 Kilometer nerdli vu Swakopmund. Im Oschte goht s Binnehochland nodisno in s rund 1200 Meter hoch gläge, mit Druckevegetation deckte Kalahari-Hochland iber.

Geology[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Biet vum hitige Namibia giltet as ais vu dr eltschte Dail vu dr Ärdkruschte. Scho lang voreb dr Superkontinänt Gondwana entstanden isc, hän si vor iber zwai Milliarde Johr im Biet vum hitige Afrika zwai Schelf bildet: dr Kongo-[Kraton un dr Kalahari-Kraton. Dä lethscter het großi Dail vum hitige Namibia umfasst. Dur verschideni tektonischi Vorgäng isch derno vor rund 550 Millione Johr e risig, zämehangig Feschtlandbiet entstande, wu di hitige Kontinänt Afrika, Sidamerika, Auschtralie un Antarktis un au Indien umfasst het: Gondwana.

Vor rund 150 Millione Johr isch dä Superkontinänt nodno in di hitige Kontinänt ussenander broche un ussenander driftet. Di bsundere klimatische Verhältnis z Sidweschtafrika, wu iber Johrmillione aaduurt hän, hän derzue gfiert, ass e Hufe geologischi Strukture un Vorgäng bsundersch guet erhalte sin. Doderzue ghert au d Namib, wu as eltschi Wieschti vu dr Wält giltet.

Klima[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S durschnittli Klima vu Namibia isch haiß un drucke: subtropisch kontinental un arid. S git aber großi Unterschid zwische dr ainzelne Landesdail:

In dr Namib weschtli vu dr Abbruchstufe sin Niderschleg arg sälte.S wait s ganz Johr e warme, chreftige Wind. Sogar im Winter het s vylmol Tämperature vu iber 25 °C. In dr haißeschte Summermonet Dezämber un Jänner lige d Tämperature zmaischt dytlig iber 30 °C, derwylscht si in dr cheltschte Monet, Juli un Augschte, znacht chenne aabe goh bis zum Gfrierpunkt, am Dag derno aber wider uf rund 25 °C styge. Dermorge un zoobe het s bsundersch im Winter als Tämperaturgimp vu iber 20 °C in wenige Stund. Im Binnehochland chaa s wäg dr große Hechine znaacht sogar Froscht gee un sälten au Schnee. Am Dag isch s dert nit ganz eso haiß wie in dr Wieschti. In dr Kalahari isch s ähnli wie in dr Namib. S het e wenig mee Niderschleg, aber allno sälte, wie s fir Wieschtine normal isch.

S Klima vu drAtlantikkischte wird dur dr chalt Benguelastrom bstimmt. Dää chielt dr Sidweschtwind stark ab, wu s zmaischt het, was dur Kondensation d Bildig vu Rägewulke verhindere tun regelmäßig e dichte Nääbel bringt. Im Summer isch s ender chiellächt un in dr Wintermonete zum Dail au am Dag rächt chalt. D Wassertämperatur chunnt sälten uf iber 15 °C.

Dr Caprivi-Straife isch dergege bregt vu zmaischt sichere Niderschleg in dr Rägezyt. Doderdur het s dert en uusdehnt Flusssischtem un e subtropische Savannewald. D Luftfychtigkait isch do, im Gegesatz zue dr andere Landesdail, relativ hoch.

Im zäntrale Hochland, wu dr grescht Dail vu Namibia umfasst, herrscht Summerräge vor, des haißt mit uuregelmäßige, aber zum Dail au seli heftige Rägefäll zwische Novämber un April. DR uuswerscht Side lyt dergege im Winterrägebiet, Rägefäll het s dert, wänn iberhaupt vor allem in dr Monet Juni und Juli. D Rägefäll näme vum Side mit unter 50 mm pro Johr dytli zue in Richtig Nordoschte mit bis zue 600 mm pro Johr, regionali Druckeperiode vu mehrereJohr sin aber nit uusgschlosse.

Wäg dr bsundere klimatische Verhältnis isch Landwirtschaft im Land nume yygschränkt megli: im Hochland vor allem Viizucht (im Norde ender Rinder, im Side ender Schof un Gaiße), im relativ rägeryche Norden au Ackerböu.

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Jungi Himba-Frau z Namibia

Namibia isch extrem dinn bsidlet. No dr Mongolei giltet Namibia as dr am dinnschte bsidlet unabhängig Staat vu dr Ärd. D Bevelkerig isch kunzäntriert uf wenigi Stedt un dr fruchtbar Norde vum Lande. Rund 44 Brozänt vu Lyt läben in dr Regione Omusati, Oshana, Ohangwena un Oshikoto.

Insgsamt het Namibia anne 2011 rund 2,113 Millionen Yywohner ghaa, 1991 rund 1,4 Millione.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dur d Missionierig in dr Kolonialzyt sin rund 87 Brozänt vu dr Namibier Chrischte,[2]. Vu däne sin 50 Brozänt Lutheraner, 20 Brozänt Katholike, fimf Brozänt Mitglider vu dr Niderländische Reformierte Chilche un fimf Brozänt Anglikaner. Di ibrige Chrischte verdaile si uf anderi chlaineri Chilche wie Baptischte, Adventischte, neiaposchtolischi Chrischte oder d African Methodist Episcopal Church.

Di andere 13 Brozänt vu dr Yywohner, vor allem San, Himba un Caprivianer, sin Aahänger vu draditionälle afrikanische Religione.

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Namibia – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Bericht der Allgemeinen Zeitung
  2. Länderinformationen Namibia