UNESCO-Welterbe

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Stonehenge isch es bedütends Chulturdänkmal und ghört zum Wältchulturerbi

S Wälterbi, wo vo där UNESCO erfasst wird, setzt sich us äm Wältchulturerbi und äm Wältnaturerbi zämme. Insgsamt umfasst diä UNESCO-Lischte vom Wälterbi 830 Dänkmäler i 138 Länder. Devo sind 644 als Chulturdänkmäler und 162 als Naturdänkmäler ufglischtet, witeri 24 Dänkmäler wärde sowohl als Chultur- als au als Naturerbi gfüehrt.

Ei Unterorganisation vo dä UNESCO, s' World Heritage Committee, unterschtützt dä Schutz und/oder d' Reschtaurierig dur fachlichi und materielli Hilf by dä Objäkt, wo i dä Lischtä gfüehrt si. S' World Heritage Committee füehrt näbe däm Wälterbi au e Lischtä vom Wältdokumänterbi, wo Büecherbeschtänd, Handschriftä, Partiture, Unikät, Bild-, Ton- und Filmdokumänt bsitzt. Zuedem füehrt d' UNESCO e Lischtä vo dä Meischterwärch vom mündliche und immateriellä Erb vo dä Mänschheit.

Wie d Idee entstande isch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dä Begriff vom „chulturelle Erbi“ (héritage) gaht uf dä Henri-Baptiste Grégoire, Bischof vo Blois, us äm 18. Jahrhundert zrüg und isch i dä Haager Konväntion vom 14. Mai 1954 fescht gschriebe wordä.

„Damage to cultural property, belonging to any people whatsoever, means damage to the cultural heritage of all mankind, since each person makes its contribution to the culture of the world.“
Schade am Chulturguet, wo zue irgendeme Volch ghört, bedütet Schade am chulturelle Erbi vo dä gsamte Mänschheit, dänn jedä Mänsch treit sin Teil zue dä Chultur vo derä Welt by.


Dä Aschtoss zuer Schaffig von einerä UNESCO-Konväntion zum Schutz vom Chultur- und Naturerbi vo dä Wält hät am 8. März 1960 schtattgfunde, wil d' UNESCO hät welle die altägyptische Dänkmäler in Nubie, wo vom Bau vom Assuan-Schtaudamms bedroht gsi sin, für d'Nachwält rettä.

Danäbe läbt da au d Idee vom Wältwunder witer, wo us dä Antikä schtammt und wo über vili Jahrhundärt e ähnlichi Funktion für dä Tourismus erfüllt hät wiä hüt s' UNESCO-Wälterbi.

Grundlage[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wälterbi-Emblem als Bluemechunscht in Karlskrona.

D Grundlag isch d UNESCO-Konväntion zum Schutz vom Chultur- und Naturerbi vo dä Wält, wo 1972 z Stockholm verabschiidet worde isch. Si isch 1975 in Chraft träte. Um i diä Lischtä ufgnomme z' wärde, muess es schutzwürdigs Objäkt mindäschtens eis vo dä sächs nachfolgendä Merchmal erfülle. Es muess

  • vo einzigartigem chünschtlerischem Wärt sy
  • schtarche chulturellä Iifluss uf e Region oder Epochä ausüebe
  • vo grossäm Sälteheitswärt oder Alter sy.
  • für e bschtimmti chünschtlerische Entwicklung bischpielshaft sy.
  • für e bschtimmti Architekturepochä schtah.
  • bedütigsvoll im Zämmehang mit herusragende Idee oder historische Gschtalte sy.


Eimal im Jahr, normalerwis Afang Juli, trifft sich s' World Heritage Committee, um über d' Ufnahmaträg vo dä Schtaate für nüi Dänkmäler z' entscheide. By dene Sitzige wird au über dä Zueschtand vo Dänkmäler berate, wo scho ufgno sin. Alli zwei Jahr wird s' Dänkmal- und Naturverzeichnis (Wälterbilischtä) veröffentlicht.

S' erschti dütschi Bauwärch, wo Wältchulturerbi worde isch, isch im Jahr 1978 dä Chaiserdom by Aache gsi. In Dütschland sin s d' Bundesländer, wo de Ufnahmatrag schtelled.

Weblinks[ändere | Quälltäxt bearbeite]


Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „UNESCO-Weltkulturerbe“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.