Klavaleire

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Clavaleyres
Wappe vo Clavaleyres
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Bärn (BE)
Verwautigschreis: Bärn-Mittulandw
BFS-Nr.: 0661i1f3f4
Poschtleitzahl: 1595
Koordinate: 573586 / 194046Koordinate: 46° 53′ 49″ N, 7° 5′ 31″ O; CH1903: 573586 / 194046
Höchi: 454 m ü. M.
Flächi: 1.0 km²
Iiwohner: 51 (31. Dezämber 2020)[1]
Website: www.clavaleyres.ch
Ortsiigang

Ortsiigang

Charte
BielerseeGerzeseeMoosseeMoosseeMurteseeNöieburgerseeThunerseeWohleseeClavaleyresMünchewiilerKanton FriburgKanton NöieburgKanton SoledurnKanton FriburgKanton WaadtVerwaltungskreis Berner JuraVerwaltungskreis Biel/BienneVerwautigskreis ÄmmitauVerwautigskreis Frutige-NidersimmetauVerwautiskreis Interlake-OberhasliVerwautigskreis OberaargauVerwautigskreis Obersimmtau-SaaneVerwautigskreis SeelandVerwautigskreis ThunAllmedinge bi BärnArni BEBäriswil BEBelpBärnBigleBolligeBowilBremgarte bi BärnBrenzikofenDeisswil bei MünchenbuchseeDiemerswilFerenbalmFerenbalmFraubrunneFrauechappeleFreimettigenGerzeseeGolateGroosshöchstetteGuggisbergGurbrüHäutligenHerbligenIffwilIttigeJabergJegenstorfJegenstorfKaufdorfKehrsatzKiesenChiuterfKirchlindachKönizKonolfingeKriechenwilLandiswilLoupeLindeMattstettenMeikirchMirchelMoosseedorfMühlebergMünchenbuchseeMünsigeMuri bi BärnNeueneggNiederhünigenNiedermuhlernOberbalmOberdiessbachOberhünigenOberthal BEOppligenOstermundigenRiggisbergRubigenRüeggisbergRüeggisbergRümligenRüscheggSchwarzenburg BEStettlenTuurneToffeUrtenen-SchönbühlVechigenWald BEWalkringenWichtrachWiggiswilWileroltigenWohlen bei BernWorbZäziwilZollikofeZuewiuCharte vo Clavaleyres
Iber des Bild
w

Klavaleire, öuter Klavaleer, (amtlech Clavaleyres) isch e Hüsergruppe, wo syt em 1. Jänner 2022 zur fryburgische Gmeind Murte ghöört. Vorane isch es e säubständigi politischi Gmeind im Kanton Bärn gsy.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Dorf isch anderthalb Kilometer südlech vom Murtesee. Zu dr Gmeind ghöre no d Wyler Undere Hubel und Obere Hubel.

D Gmeindsflächi, wo grad öppen ei Kwadratkilometr gross isch, het 77,6 Prozänt landwirtschaftlechi Flächi, 17,3 Prozänt Waud u 5,1 Prozänt Sidligsflächi (gmäss de Zahle vom Bundesamt für Statistik us em Joor 2012).

Im Nordweschte chunt Klavaleire bi der Autobahn  A 1 a d Waadtländer Gmeind Faoug, im Oschte a s friburgische Gurwolf und im Südoschte a s Piet vo Courtepin, wo au zum Kanton Friburg ghört.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Ortsname vo Klavaleire chunt s erschte Mau im ene dokumänt vom Joor 1495 vor; er isch döört Klafalrey gschribe.

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Loupe ghört.

D Ching vo Klavaleire müessen uf Münchewiler id Primarschuel und uf Murten id Sek. Au d Füürweer un dr Sozaldienscht isch bi Murte.

Scho zimli lang het s chlyne Klavaleire gseh, es wär guet, sech mit ere andere, grössere Gmeind zämeztue. Im Bärnbiet, wo me vonnem öppe zää Kilometer wyr wägg isch, isch das mit niemmerem glunge. So het men i der Gägend asälber gluegt, und anne 2018 isch s so wyt gsi: Bi Abstimmige z Klavaleire und i dr nooche Stadt Murte isch me derzue choo, die beede Gmeinde sette fusioniere. Zu Murte ghört jo au scho s Dorf Courlevon, wo näbe Klavaleire lyt. Im März 2019 isch me bi de Regierige vo Bärn und Friburg eis worde und im Juni 2019 het’s im bärnische Groosse Root au d Zuestimmig zum «Gebietsänderigskonkordat» gää, und am 9. Februar 2020 isch das Zämegoo vo Murten und Klavaleire de no bi de kantonalen Abstimmige im Kanton Bärn und im Kanton Fryburg agnoo worde, im Kanton Bärn mit 89 Prozänt Joo-Stimme und im Kanton Fryburg mit 96 Prozänt Joo; das het bedüütet, ass s Dorf Klavaleire 2022 vom Kanton Bärn zum Kanton Friburg gangen isch.[2][3]

Ywohner[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Quäuue: Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005

Jahr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Ywohner 99 103 89 118 87 102 93 99
Jahr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Ywohner 83 69 72 71 49 54 56 53

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,2 Prozänt gläge.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Die meischte Lüt im Dorf si evangelisch-reformiert, eini isch römisch-katholisch (Stang 2000).

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Gmeindspresidänt vo Klavaleire isch dr Jürg Truog (Stang 2020).

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Klavaleire isch es Puure- und es Woondorf.

Sprach u Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 53 Ywohner fasch alli Dütsch aus Houptsprach aaggää und öppen e Zäntu Französisch.

Dr Dialäkt vo Klavaleire ghört zum Hochalemannisch. Früener isch ds Dorf, wie men em romanische Ortsname no agseht, im Sproochpiet vom Frankoprovenzalische Patois gsi; i der Zyt vom 17. zum 18. Joorhundert isch es de dütschsprachig worde.

Biuder[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Jean-Pierre Anderegg: Clavaleyres und sein Territorium – eine alt-bernische Enklave wird (wieder) freiburgisch. In: Freiburger Geschichtsblätter 98, 2021, S. 209–234.
  • Anne-Marie Dubler: Clavaleyres. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
  • Clavaleyres – Die Geschichte einer Gemeinde Kleinstgemeinde (Dorfchronik).

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Clavaleyres – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2020. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2020 zusammengefasst. Abruf am 17. November 2021
  2. Berner Gemeinde Clavaleyres darf zum Kanton Freiburg wechseln uf srf.ch.
  3. Gemeindepräsident von Clavaleyres amtet auch als «Wahlpostillon» uf bluewin.ch