Wikipedia:Houptsyte/15

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch   Vorarlbergisch
Guete Dag un willkumme uf dr alemannische Wikipedia!
Di frej Enzyklopedi, wu alli kenne mitschaffe.
Halwiler see02.jpg Gletscherglinseli Alamannischi Hechesidlig Schlettstàdt
Bluebg.png
Artikel finde
Vista-xmag.png

Artikel no Kategorie:
Alli KategorieBrüüchtumErnährigGeografiGschichtGsellschaftKunschtLiteratürMüsikNatürPersonBolitikReligionSportSprochTechnikVerkehrWirtschaftWisseschaft

Themeportal:  Regionali Artikel  Alemanne  Alemannisch  Bade  Bade-Wirttebärg  Basel  Elsass  Schwiiz  Schwoba
 Geografi  Gschicht  Gsellschaft  Kunscht  Literatur  Musik  Natur  Bolitik  Religion  Sport  Sproch  Wisseschaft

Sunschtigs: Artikelindex vu A bis ZBsundersch glungeni ArtikelLäsigi ArtikelArtikel no DialäktAudioufnahme vu ArtikelUfnahme vu DialäktwerterE Fabel in verschideni Dialäkt ibersetzeAlemannischi OrtsnämmeAlemannischi DiernämmeAlemannischi Pflanzenämme


Bluebg.png

HSWPedia.svg
 Di Alemannisch Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

Di alemannisch Wikipedia isch e Enzyklopedi in dr Dialäkt vum alemannische Sprochrüüm, also vu dr Ditschschwiz, vum Elsiss, vu Liechtestei, vu Oberbade, vum Schwobeland un vu Vorarlberg.

  • Die Enzyklopedi wachst dur di frejwillig Hilf vu allne, wu eppis in ihrem Dialäkt wän bitrage. Alli Iiträg kenne vu allne Bsuecher gschribe un gänderet wäre. Alli sin härzlig iiglade mitzmache. Bringe Ejer Wisse ii un hälfe eso mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte un z erhalte. Di erschte Schritt sin ganz eifach!
  • Wär mir vu dr Alemannische Wikipedia sin un was mer wänn, findsch in unserem Brofil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Artikel vu dr Wuche: Schtetl

Lakhva1926.jpg

Under Schtetl, au Stetl, (jiddischשטעטל‎, schtetl, Blural ‏שטעטלעך‎, schtetlech; dütsch „Stedtli“) verstoot mä Siidlige in Ostöiropa vor em Zwäite Wältchrieg, won e groosse Däil vo d Iiwooner Juude gsi si.

Mäistens het es sich um Dörfer oder Chliistedt ghandlet, mänggisch au um Stadtdäil, wo öbbe zwüsche 1'000 und 20'000 Juuden gläbt häi. Gröössere Stedt, wo jüüdisch brägt gsi si wie Lemberg oder Czernowitz, het me schtot (‏שטאָט‎) (vgl. dt. Stadt) gsäit. D Schtetl si vor allem z Ostpoole, z Gallizie, in dr Ukraine, z Wissrussland und z Litaue verbräitet gsi.

Im Underschiid zu de Groossstedt si d Juude in de Schtetl nit nume duldet gsi, sondern zum e groosse Däil au akzeptiert, au wenn s mänggisch Pogrom gege sä gee het. Si häi sich dört „wie in dr häilige Stadt Jerusalem“ chönne füüle, und die Stedtli si käni Ghetto gsi.

Die aschkenasische Juude vo de Schtetlech häi mäistens Jiddisch gschwätzt. Si häi au mee an iire religiööse Dradizioone festghebt as d Juude in Middel- oder Westöiropa. An de Wäärtig häi d Chinder im Cheder gleert, am Sabbat und de jüdische Festdääg si die mäiste Juude in d Synagoge gange, wo uf Jiddisch „Schul“ ghäisse het, und au für d Chläider und d Frisuure het s e hufe Vorschrifte gee. (…dr ganz Artikel läse)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hesch gwisst ...
Margarethe Stockhausen
  • ... dàss d elsassischa Soprano-Sangera Margarethe Stockhausen bsunderscht ìn Anglànd vììl Erfolg ghàà hàt?
  • ... dass mè mit dè Bregtalbahn a dè Unterè Bräg übber d Hochflächi vo dè weschtlichè Baar, ab Wolterdingè im Brägdal fahrè cha?
  • ... dass Pro Natura die eltischti Organisazioon i der Schwiiz isch, wo sech füre Naturschutz im Land tuet ysetze?
  • ... dass s Schwarzwaldmuseum Triberg verschidene Handwerk zoigt, aagfanga vom Flößer, em Harzer, d Bürschdabendr odr s Strohflechta?
  • ... dass d Leerstugg för d Gitarre vom Matteo Carcassi no hüt underrichtet wered?
  • ... dass dr Sanggaller Chlooschterplan us Schoofshuut zämegnäit isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Alemannischi Nochrichte:


Wikinews-logo.svg
Meh Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Daniel Radcliffe

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Näbeprojäkt:
Wiktsister en.png
Werterbuech
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Textsammlung
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbiecher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsammlung
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Reisefierer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schweschterprojäkt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordination
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediesammlung
Wikidata-logo.svg Wikidata
Datebank
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Bruetkaschte fir neji Projäkt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Arteverzeichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Freji Lehrmatrialie
Kontaktufnahm:
KontaktImpressumPress Andri Sprooche
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France