Wikipedia:Houptsyte (Schwäbisch)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch
Griaß Godd älle midanand ond härzlich willkomma uf dr alemannischa Wikipedia!
D freia Enzyklopedi, wo älle midmacha kenned.
Iibe Grossmöischter Brunnifirn Cavardirashütte.jpg Briisgau
Bluebg.png
Artikel fenda
Vista-xmag.png

Artikel no Kategorie:
Alle KategorieBrauchtumEssa ond TrinkaGeografiGschichtGsellschaftKunschtLiteraturMusikNaturPersonPolitikReligionSportSprochTechnikVerkehrWirtschaftWisseschaft

Themeportal:  Regionale Artikel  Alemanne  Alemannisch  Bade  Bade-Wirttebärg  Basel  Elsass  Schweiz  Schwoba
 Geografi  Gschicht  Gsellschaft  Kunscht  Literatur  Musik  Natur  Bolitik  Religion  Sport  Sproch  Wisseschaft

Sonschtigs: Artikelindex vo A bis ZBsonders guade ArtikelLäsige ArtikelArtikel no DialäktAudioufnahme vo ArtikelUfnahme vo DialektwerterA Fabel en verschidne Dialekt ibersetzaAlemannischi OrtsnamaAlemannischi DiernamaAlemannischi Pflanzanama


Bluebg.png

HSWPedia.svg
 D Alemannischa Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

D alemannischa Wikipedia isch a Enzyklopedi en de Dialäkt vom alemannischa Sprochraum, also vo dr Deitscha Schweiz, vom Elsaß, vo Liechtaschtoi, vo Oberbade, vom Schwobaland ond aus Vorarlberg ond Weschttirol.

  • D Enzyklopedi wächst durch d freiwillig Hilf vo älle, wo ebbes en erm Dialäkt beitrage welled. Älle Eiträg kenned von älle Leid gschriiba ond gändret werre. Älle send härzlich eiglade mitzmache. Brenged Eier Wisse ei, ond hälfed so mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte ond z erhalte. D erschte Schritt send ganz oifach!
  • Wer mir vu dr Alemannischa Wikipedia send ond was mer welled, fendeschd in onserem Brofil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Artikel vo dr Woch: Alemannischi Grammatike

Weinhold-Alemannische Grammatik.jpg

Alemannischi Grammatike sin Wärk, wu d Regle vu dr alemannische Sproch oder vu regionale oder ertlige Variante vum Alemannische bschriibe.

Im 18. Johrhundert hets e wit verbreiteti Uffassig gää, ass es ke Grammatik vum Dialäkt gäbt. Viil hän Dialäkt wiä s Alemannisch fir verdorbes Hochditsch ghalte. So isch anne 1763 Baselditsch as „grausame Mishandlung unserer deutschen Sprache“ bezeichnet wore.

Aü dr Johann Peter Hebel het anne 1803 im Vorwort vu sinene Alemannische Gedichter no feschgstellt, ass es Iiheimischi git, wu in dr Sproch vu ihrene Landslit „nur eine Entstellung des gutdeutschen Ausdrucks finden“ Zum sich gege des Vorurteil stibbere un zum in Främde s Verstoh lichter mache het dr Hebel im däre Vorred e ganz kurzi grammatischi Bschriibig vum Alemannische gä. Zu däne, wu sich friäh un wirksam gege d Ringschetzig vum Dialäkt gwändet hän, ghere noch im 18. Johrhundert dr Gottfried Wilhelm Leibniz, dr Johann Gottfried Herder un anderi, im 18. Johrhundert dr Friedrich Gottlieb Klopstock, dr Gotthold Ephraim Lessing un anderi, dr Goethe, dr Wilhelm von Humboldt un anderi aü im 19. Johrhundert. E ganzi literarischi Richtig („Sturm und Drang“) het dr Dialäkt positiv gsähne, so aü d „Romantik“, wu dr Hebel un anderi iizordne sin.

Gege d Behaüptig, ass numme d meißnisch Sproch (s „Sägsisch“) e Grammatik heb, het dr Bodmer gsait, mer kennt fir jede ander ditsch Dialäkt in 14 Dag e Grammatik schriibe. Aber do drzue ischs nonit kumme, d Bschäftigig mit dr Dialäkt het numme zu Idiotika (Singular: Idiotikon) gfiährt, also zu Dialäktwerterbiächer. Zu däne ghert s Werterbüech vum Franz Joseph Stalder (rüskumme anne 1806).

(…dr ganz Artikel lesa)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hosch gwisst ...
Universität St. Galle
  • ... dass d Universität St. Galle die gröscht wirtschaftswüsseschaftlichi Fakultät vom ganze dütschsprochige Ruum het?
  • ... dass de FC Sanggalle aine vo de älteschte ufem Europäische Feschtland isch?
  • ... dass de Apt Gozbert anne 818 vom Kaiser Ludwig en Urkunden überchoo, won em Chlooschter Sanggallen d Unabhängikeit garantiert hät?
  • ... dass s Försteland früener au Aalti Landschaft ghaiise hät?
  • ... dass d Trudi Gerster drei Generazioone vo Schwizer wäärend iirer Chindhäit as Määrliverzelere begläitet het?
  • ... dass d Spleekapell ir Zyt baut worde isch, wo s im St. Galler Rhytal und im Seeztal zu viilne Peschtfäll cho isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Alemannischa Nochrichte:


Wikinews-logo.svg
Mea Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Claudio Monteverdi

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Nebeprojekt:
Wiktsister en.png
Werterbuach
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Textsammlong
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbiacher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsammlong
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Roisefiarer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schweschterprojekt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordination
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediesammlong
Wikidata-logo.svg Wikidata
Datebank
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Bruetkaschte fir nuie Projekt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Artaverzoichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Freie Lehrmatrialie
Kontaktaufnaam:
KontaktImpressumPress Andere Sproacha
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France