Wikipedia:Houptsyte (Schwäbisch)

Griaß Godd älle midanand ond härzlich willkomma uf dr alemannischa Wikipedia!
D freia Enzyklopedi, wo älle midmacha kenned.

Artikel fenda

Artikel no Kategorie:
Alle Kategorie • Brauchtum • Essa ond Trinka • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musik • Natur • Person • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik• Verkehr • Wirtschaft • Wisseschaft Themeportal: Regionale Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Wirttebärg Basel Elsass Freiburg Liachtastoi Schweiz Schwoba Vorarlberg
Geografi Gschicht Gsellschaft Kunscht Literatur Musik Natur Bolitik Religion Sport Sproch Technik Wisseschaft Sonschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsonders guade Artikel • Läsige Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vo Artikel • Ufnahme vo Dialektwerter • A Fabel en verschidne Dialekt ibersetza • Alemannischi Ortsnama • Alemannischi Diernama • Alemannischi Pflanzanama

D Alemannischa Wikipedia

D alemannischa Wikipedia isch a Enzyklopedi en de Dialäkt vom alemannischa Sprochraum, also vo dr Deitscha Schweiz, vom Elsaß, vo Liechtaschtoi, vo Oberbade, vom Schwobaland ond aus Vorarlberg ond Weschttirol.

D Enzyklopedi wächst durch d freiwillig Hilf vo älle, wo ebbes en erm Dialäkt beitrage welled. Älle Eiträg kenned von älle Leid gschriiba ond gändret werre. Älle send härzlich eiglade mitzmache. Brenged Eier Wisse ei, ond hälfed so mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte ond z erhalte. D erschte Schritt send ganz oifach!

Wer mir vu dr Alemannischa Wikipedia send ond was mer welled, fendeschd in onserem Brofil.

D Inhalt vo dr Wikipedia derf frei kopiert ond verbroidet werra.

Bis heid sends bei dr alemannischa Wikipedia 31.654 Artikel.

Artikel vo dr Woch: Sanggaller Chlooschterplan

Dr Sanggaller Chloosterplan isch e Zeichnig vom Grundriss für nes ideals Chlooschter. Si isch us em nünte Joorhundert und het dr Maßstab vo 1:160. S grosse Blatt ghört dr Stiftsbiblioteek Sanggalle und zelt mit dere zum UNESCO-Wältkulturerb.

D Forscher dänke hüt, dä Plan sig im Chlooschter Rychenau i de Joore churz vor oder noch 820 zeichnet worde, wo dr Haito dört dr Apt gsi isch. Dr Haito het uf dr Insle Rychenau für sis Chlooschter s Mariemünschter lo boue, wo hüt no, zimli starch umbout, stoot; die Chile gseht aber ganz andersch us als die, wo ufem Sanggaller Plan zeichnet isch. Uf em Plan stoot, me heig ne für e Sanggaller Apt Gozbert gmacht.

Es isch es ungwönlech grosses Blatt Pergamänt vo Schoofshuut, wo us föif Deili zämegnäit isch. S ganze Dokumänt isch 112 Santimeter läng und 77,5 Santimeter breit.

Als Gschichtskwelle isch das Stück bsunders wichtig, wil s die eltischti Zeichnig vom ene ganze Chlooschter us em früene Middelalter isch. Uf s Pergamänt het me mit roter Menningfarb sorgfältig d Umriss vo de Hüüser gmoolet, wo s gmäss dr Regle vom heilige Benedikt i somene Chlooschter vo de Benediktiner sött ha. Und uf em ganze, detailryche Plan sind 333 schöni, glychmässigi Schrifte, wo säge, für was die Hüüser und Plätz im Chlooschterbezirk bruucht wärde. (…dr ganz Artikel lesa)

Friäre Artikel vu dr Woch:

Hosch gwisst ...

... dàss d Elsasser Wiistroß zu da ältscha Touristastroßa ìm Frànkrìch gheert?
... dass em Leerer Eduard Schönenberger näbet de Schuel d Pflääg und d Förderig vo de Mundaart, «öiserer äigetlicher Mueterspraach», ganz wichtig gsy isch?
... dass de Rekord bi de Freqänze und em Güeterverchehr uf de Wetzike-Meile-Bahn im Jahr 1920 mit 532'345 Reisende und 11'014 Tone Güeter gsii isch?
... dass d Buure im Appäzellerland und dä umliggende Bergkanton ihri Hünd immer no unter äm Gsichtspunkt vo dä Bruchstüchtigkeit und weniger noch rassäbedingter Schönheit züchtäd?
... dàss m’r s’ Sàkràmant vu dr Krànkasaalwung vor dr Liürgiireform vum Zwaita Vàtikàànischa Konziil numma in articulo mortis hàt därfa schpanda?
... dass dr Pius Jauch scho Liader uf Italienisch, Deitsch und Schwäbisch gschrieba hòt?

Alemannischa Nochrichte:

8. April 2026:
Basler Stiftung lässt Johann Peter Hebel wieder sprechen, auf Alemannisch und Hochdeutsch (Badische Zeitung)
7. April 2026:
“Mundart-Professor” feiert Premiere im Wald (VOL.at)
4. April 2026:
Bern hat die Vorherrschaft im Mundart-Pop verloren. Wie es dazu kam (Tagblatt)
2. April 2026:
Schwyzer Familiennamen: (K)ein Volk von Bauern (SRF)
30. Merz 2026:
Mundartvereine sensibilisieren für Dialekte als Kulturgut (appenzell24.ch)

Mea Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

11. April

1499: D Schlacht im Schwaderloh (Bild) im Thurgau goht as erschti großi Schlacht vum Schwobechrieg mit eme Siig vu dr Aidgnosse iber d Druppe vum Schwebische Bund uus.
1958: Dr Schwyzer Bolitiker un Bundesrot Marcel Pilet-Golaz stirbt.
1963: Dr Papscht Johannes XXIII. vereffetligt d Enzyklika Pacem in terris. Zum erschte Mol wändet sich e Papscht dodermit nit nume an d Katholike sundern an alli Mänsche mit guetem Wille.
1985: Z Tirana stirbt dr Enver Hoxha, dr bolitisch Fierer vu Albanie, im Alter vu 76 Johr. Noofolger wird syy Stellverdrätter Ramiz Alia.