Wikipedia:Houptsyte/14

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch
Buschur un wìllkumma uf dr àlemànnischa Wikipedia!
D frei Enzyklopedi, wo àlla känna mìtmàche.
Iibe Grossmöischter Brunnifirn Cavardirashütte.jpg Briisgau
Bluebg.png
Àrtikel fìnde
Vista-xmag.png

Àrtikel noh Kàtegorie:
Àlle KàtegorieBrüüchtumErnährungGeogràfiGschichtGsellschàftKunschtLiteràtürMüsikNàturPersonPolitikReligionSportSprochTechnikVerkehrWìrtschàftWìsseschàft

Themeportal:  Regionàle Àrtikel  Àlemànne  Àlemànnisch  Bade  Bàde-Wirttebärg  Basel  Elsàss  Schwiiz  Schwoba
 Geogràfi  Gschìcht  Gsellschàft  Kunscht  Lìteràtür  Müsik  Nàtür  Politik  Religion  Sport  Sproch  Wìsseschàft

Sunschtigs: Àrtikelindex vu A bis ZBsunders güeta ÀrtìkelLasige ÀrtikelÀrtìkel noh DialektAudioufnàhme vu ÀrtikelUfnàhme vu DialektwerterA Fàbel ìn verschìdne Dialekt ìwersetzaÀlemànnische OrtsnammeÀlemànnische DiernammeÀlemànnische Pflànzenamme


Bluebg.png

HSWPedia.svg
 D Àlemànnischa Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

D àlemànnischa Wikipedia ìsch a Enzyklopedi ìn da Dialekta vum àlemànnischa Sprochrüüm, àlso vu dr ditscha Schwiz, vum Elsàss, vu Lìechtestei, vu Owerbàda, vum Schwowalànd un vu Vorarlberg.

  • D Enzyklopedi wàchst durch d frèiwìlliga Hìlf vu àlla, wo ebbis ìn ìhrem Dialekt wann bitràga. Àlla Itràga känna vu alla Bsuacher gschrìwa un gändert wara. Àlla sìn harzlig iglàda mìtzmàcha. Brìnga Èier Wìssa ii un halfa a so mìt, s Àlemànnischa z pflaga, ufzwarta un z erhàlta. D erschta Schrìtt sìn gànz eifàch!
  • Wer mìr vu dr Àlemànnischa Wikipedia sìn un wàs mìr wann, fìndsch ìn unserm Profil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Àrtìkel vu dr Wucha: Alemannischi Grammatike

Weinhold-Alemannische Grammatik.jpg

Alemannischi Grammatike sin Wärk, wu d Regle vu dr alemannische Sproch oder vu regionale oder ertlige Variante vum Alemannische bschriibe.

Im 18. Johrhundert hets e wit verbreiteti Uffassig gää, ass es ke Grammatik vum Dialäkt gäbt. Viil hän Dialäkt wiä s Alemannisch fir verdorbes Hochditsch ghalte. So isch anne 1763 Baselditsch as „grausame Mishandlung unserer deutschen Sprache“ bezeichnet wore.

Aü dr Johann Peter Hebel het anne 1803 im Vorwort vu sinene Alemannische Gedichter no feschgstellt, ass es Iiheimischi git, wu in dr Sproch vu ihrene Landslit „nur eine Entstellung des gutdeutschen Ausdrucks finden“ Zum sich gege des Vorurteil stibbere un zum in Främde s Verstoh lichter mache het dr Hebel im däre Vorred e ganz kurzi grammatischi Bschriibig vum Alemannische gä. Zu däne, wu sich friäh un wirksam gege d Ringschetzig vum Dialäkt gwändet hän, ghere noch im 18. Johrhundert dr Gottfried Wilhelm Leibniz, dr Johann Gottfried Herder un anderi, im 18. Johrhundert dr Friedrich Gottlieb Klopstock, dr Gotthold Ephraim Lessing un anderi, dr Goethe, dr Wilhelm von Humboldt un anderi aü im 19. Johrhundert. E ganzi literarischi Richtig („Sturm und Drang“) het dr Dialäkt positiv gsähne, so aü d „Romantik“, wu dr Hebel un anderi iizordne sin.

Gege d Behaüptig, ass numme d meißnisch Sproch (s „Sägsisch“) e Grammatik heb, het dr Bodmer gsait, mer kennt fir jede ander ditsch Dialäkt in 14 Dag e Grammatik schriibe. Aber do drzue ischs nonit kumme, d Bschäftigig mit dr Dialäkt het numme zu Idiotika (Singular: Idiotikon) gfiährt, also zu Dialäktwerterbiächer. Zu däne ghert s Werterbüech vum Franz Joseph Stalder (rüskumme anne 1806).

(…dr gànz Àrtìkel lasa)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hàsch gwìsst ...
Universität St. Galle
  • ... dass d Universität St. Galle die gröscht wirtschaftswüsseschaftlichi Fakultät vom ganze dütschsprochige Ruum het?
  • ... dass de FC Sanggalle aine vo de älteschte ufem Europäische Feschtland isch?
  • ... dass de Apt Gozbert anne 818 vom Kaiser Ludwig en Urkunden überchoo, won em Chlooschter Sanggallen d Unabhängikeit garantiert hät?
  • ... dass s Försteland früener au Aalti Landschaft ghaiise hät?
  • ... dass d Trudi Gerster drei Generazioone vo Schwizer wäärend iirer Chindhäit as Määrliverzelere begläitet het?
  • ... dass d Spleekapell ir Zyt baut worde isch, wo s im St. Galler Rhytal und im Seeztal zu viilne Peschtfäll cho isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Àlemànnischa Nochrìchte:


Wikinews-logo.svg
Meh Nochrìchte uf Dialäkt-Neuigkeite

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Claudio Monteverdi

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Nawaprojekt:
Wiktsister en.png
Werterbüech
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Textsàmmlung
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbiacher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsàmmlung
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Reisefiarer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schweschterprojekt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordinàtion
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediasàmmlung
Wikidata-logo.svg Wikidata
Dàtabànk
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Brüetkàschte fir nèii Projekt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Àrtaverzeichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Frèia Lehrmàtriàlie
Kontàktufnàhm:
KontàktImpressumPress Àndra Sprocha
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France