Wikipedia:Houptsyte/08

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch
Buschur un wìllkumma uf dr àlemànnischa Wikipedia!
D frei Enzyklopedi, wo àlla känna mìtmàche.
Paracelsus.jpg Trollinger Lehrensteinsfeld 20080928.jpg Appezäller Südworst Donaueschingen Donauquelle.jpg
Bluebg.png
Àrtikel fìnde
Vista-xmag.png

Bluebg.png

HSWPedia.svg
 D Àlemànnischa Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

D àlemànnischa Wikipedia ìsch a Enzyklopedi ìn da Dialekta vum àlemànnischa Sprochrüüm, àlso vu dr ditscha Schwiz, vum Elsàss, vu Lìechtestei, vu Owerbàda, vum Schwowalànd un vu Vorarlberg.

  • D Enzyklopedi wàchst durch d frèiwìlliga Hìlf vu àlla, wo ebbis ìn ìhrem Dialekt wann bitràga. Àlla Itràga känna vu alla Bsuacher gschrìwa un gändert wara. Àlla sìn harzlig iglàda mìtzmàcha. Brìnga Èier Wìssa ii un halfa a so mìt, s Àlemànnischa z pflaga, ufzwarta un z erhàlta. D erschta Schrìtt sìn gànz eifàch!
  • Wer mìr vu dr Àlemànnischa Wikipedia sìn un wàs mìr wann, fìndsch ìn unserm Profil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Àrtìkel vu dr Wucha: Zwätschgechrieg

Dr Zwätschgechrieg isch en antijüüdische Pogroom in de Aargauer Gmäinde Ändige und Längnau im Joor 1802 gsi. Er isch Däil vo dr Usenandersetzig zwüsche de liberale Understützer und de konserwative Gegner vo dr Helvetische Republik gsi, wo in Stäcklichrieg usgartet isch und wo denn die Helvetischi Republik under em Druck vom Napoleon mit dr Mediationsakte e nöiji Verfassig überchoo het.

Dr Naame «Zwätschgechrieg» isch vo de Zwätschge choo, wo denn zum Dröchne usbräitet gsi si und wo d Buure vernichdet häi. En andere Naame für e Pogroom isch «Stoffballechrieg» oder «Bändelichrieg» noch de Stoffballe, wo gstoole worde si.

Zwüsche 1623 und 1633 si d Juude us alle Stedt in dr Alte Äidgenosseschaft verdriibe worde. Nume no in dr Groofschaft Baade, wo vo 1415 bis 1798 e Gmäini Herrschaft vo dr Äidgenosseschaft gsi isch, häi si sich im Surbdaaler Ooberlängnau döfe niiderloo. Vo 1678 häi si au z Ändinge döfe lääbe. Si si diräkt em Landvogt z Baade understande und häi sich weder mit Landwirtschaft no mit eme Handwärk döfe s Lääbe verdiene. Doorum si si Händler am Bäädener Määrt worde und an dr Zurzacher Mäss, wo internazionali Bedütig gha het. Vo 1696 aa häi si alli 16 Joor vo dr Oobrigkäit e düüre Schutz- und Schirmbrief müesse chaufe. Vo 1776 aa häi d Juude nume no in dene bäide Noochberdörfer s Woonrächt gha, aber wil ene dr Bsitz vo Land verbote gsi isch, häi si sich mit Christe müesse zämmedue, wo denn mit em Gäld vo de Juude Hüüser baut häi. Un wil si nume dört häi döfe übernachte, häi si nid wit vo dehäi furt chönne. D Juude häi in dere Zit öbbe 45 Brozänt vo dr Bevölkerig vo Ändige und Längnau usgmacht. (…dr gànz Àrtìkel lasa)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hàsch gwìsst ...
Alb-Leisa


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Àlemànnischa Nochrìchte:


Wikinews-logo.svg
Meh Nochrìchte uf Dialäkt-Neuigkeite

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Carl Laemmle

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Nawaprojekt:
Wiktsister en.png
Werterbüech
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Textsàmmlung
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbiacher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsàmmlung
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Reisefiarer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schweschterprojekt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordinàtion
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediasàmmlung
Wikidata-logo.svg Wikidata
Dàtabànk
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Brüetkàschte fir nèii Projekt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Àrtaverzeichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Frèia Lehrmàtriàlie
Kontàktufnàhm:
KontàktImpressumPressÀndra Sprocha
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France