Wikipedia:Houptsyte/03

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch   Vorarlbergisch
Grüezi, grüessech und willkomme uf der alemannische Wikipedia!
Di frei Enzyklopedi, wo alli chöi mitschaffe.
E.Puempin.jpg Brienzersee.jpg Gletscherglinseli Alamannischi Hechesidlig
Bluebg.png
Artikel finde
Vista-xmag.png
Portal

Suschtigs: Artikelindex vo A bis ZBsunders glungne ArtikleLäsige ArtikleArtikel nooch DialäktAudiouffnahme vo ArtikelUfname vu DialäktwörterE Fabel in verschidni Dialäkt übersetzeAlemannischi OrtsnämmeAlemannischi TiernämmeAlemannischi Pflanzenämme


Bluebg.png

HSWPedia.svg
 Di Alemannischi Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

Di alemannischi Wikipedia isch en Enzyklopedi i de Dialekt vom alemannische Sprachruum, also vo der Dütschschwyz, vom Elsass, vo Liechtestei, vo Oberbade, vom Schwabeland und vo Vorarlberg.

  • Die Enzyklopedi wachst dür di freiwilligi Hilf vo allne, wo öppis in irer Mundard wöi bytrage. Yträg chöi vo allne Bsuecher gschribe und gänderet werde. Alli si härzlich yglade mitzmache. Bringet eues Wüsse y und helfet eso mit, ds Alemannische z pflege, ufzwerte und z erhalte. Di erschte Schritt si ganz eifach!
  • Wer mir vo der Alemanische Wikipedia si und was mir wei, findsch i üsem Profil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Artikel vor Wuche: Schtetl

Lakhva1926.jpg

Under Schtetl, au Stetl, (jiddischשטעטל‎, schtetl, Blural ‏שטעטלעך‎, schtetlech; dütsch „Stedtli“) verstoot mä Siidlige in Ostöiropa vor em Zwäite Wältchrieg, won e groosse Däil vo d Iiwooner Juude gsi si.

Mäistens het es sich um Dörfer oder Chliistedt ghandlet, mänggisch au um Stadtdäil, wo öbbe zwüsche 1'000 und 20'000 Juuden gläbt häi. Gröössere Stedt, wo jüüdisch brägt gsi si wie Lemberg oder Czernowitz, het me schtot (‏שטאָט‎) (vgl. dt. Stadt) gsäit. D Schtetl si vor allem z Ostpoole, z Gallizie, in dr Ukraine, z Wissrussland und z Litaue verbräitet gsi.

Im Underschiid zu de Groossstedt si d Juude in de Schtetl nit nume duldet gsi, sondern zum e groosse Däil au akzeptiert, au wenn s mänggisch Pogrom gege sä gee het. Si häi sich dört „wie in dr häilige Stadt Jerusalem“ chönne füüle, und die Stedtli si käni Ghetto gsi.

Die aschkenasische Juude vo de Schtetlech häi mäistens Jiddisch gschwätzt. Si häi au mee an iire religiööse Dradizioone festghebt as d Juude in Middel- oder Westöiropa. An de Wäärtig häi d Chinder im Cheder gleert, am Sabbat und de jüdische Festdääg si die mäiste Juude in d Synagoge gange, wo uf Jiddisch „Schul“ ghäisse het, und au für d Chläider und d Frisuure het s e hufe Vorschrifte gee. (…der ganz Artikel lese)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hesch gwüsst ...
Margarethe Stockhausen
  • ... dàss d elsassischa Soprano-Sangera Margarethe Stockhausen bsunderscht ìn Anglànd vììl Erfolg ghàà hàt?
  • ... dass mè mit dè Bregtalbahn a dè Unterè Bräg übber d Hochflächi vo dè weschtlichè Baar, ab Wolterdingè im Brägdal fahrè cha?
  • ... dass Pro Natura die eltischti Organisazioon i der Schwiiz isch, wo sech füre Naturschutz im Land tuet ysetze?
  • ... dass s Schwarzwaldmuseum Triberg verschidene Handwerk zoigt, aagfanga vom Flößer, em Harzer, d Bürschdabendr odr s Strohflechta?
  • ... dass d Leerstugg för d Gitarre vom Matteo Carcassi no hüt underrichtet wered?
  • ... dass dr Sanggaller Chlooschterplan us Schoofshuut zämegnäit isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Alemannischi Nachrichte:


Wikinews-logo.svg
Meh Nachrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Alexander Calder

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Näbeprojäkt:
Wiktsister en.png
Wörterbuech
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Tekschtsammlig
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbüecher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsammlig
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Reisefüerer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schwöschterprojekt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordination
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediesammlig
Wikidata-logo.svg Wikidata
Datebank
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Bruetchaschte für neui Projekt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Arteverzeichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Freii Lehrmatrialie
Kontaktufnam:
KontaktImpressumPress Anderi Sprache
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France