Wikipedia:Houptsyte/01

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch
Guete Dag un willkumme uf dr alemannische Wikipedia!
Di frej Enzyklopedi, wu alli kenne mitschaffe.
Iibe Grossmöischter Brunnifirn Cavardirashütte.jpg Briisgau
Bluebg.png
Artikel finde
Vista-xmag.png

Artikel no Kategorie:
Alli KategorieBrüüchtumErnährigGeografiGschichtGsellschaftKunschtLiteratürMüsikNatürPersonBolitikReligionSportSprochTechnikVerkehrWirtschaftWisseschaft

Themeportal:  Regionali Artikel  Alemanne  Alemannisch  Bade  Bade-Wirttebärg  Basel  Elsass  Schwiiz  Schwoba
 Geografi  Gschicht  Gsellschaft  Kunscht  Literatur  Musik  Natur  Bolitik  Religion  Sport  Sproch  Wisseschaft

Sunschtigs: Artikelindex vu A bis ZBsundersch glungeni ArtikelLäsigi ArtikelArtikel no DialäktAudioufnahme vu ArtikelUfnahme vu DialäktwerterE Fabel in verschideni Dialäkt ibersetzeAlemannischi OrtsnämmeAlemannischi DiernämmeAlemannischi Pflanzenämme


Bluebg.png

HSWPedia.svg
 Di Alemannisch Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

Di alemannisch Wikipedia isch e Enzyklopedi in dr Dialäkt vum alemannische Sprochrüüm, also vu dr Ditschschwiz, vum Elsiss, vu Liechtestei, vu Oberbade, vum Schwobeland un vu Vorarlberg.

  • Die Enzyklopedi wachst dur di frejwillig Hilf vu allne, wu eppis in ihrem Dialäkt wän bitrage. Alli Iiträg kenne vu allne Bsuecher gschribe un gänderet wäre. Alli sin härzlig iiglade mitzmache. Bringe Ejer Wisse ii un hälfe eso mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte un z erhalte. Di erschte Schritt sin ganz eifach!
  • Wär mir vu dr Alemannische Wikipedia sin un was mer wänn, findsch in unserem Brofil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Artikel vu dr Wuche: Alemannischi Grammatike

Weinhold-Alemannische Grammatik.jpg

Alemannischi Grammatike sin Wärk, wu d Regle vu dr alemannische Sproch oder vu regionale oder ertlige Variante vum Alemannische bschriibe.

Im 18. Johrhundert hets e wit verbreiteti Uffassig gää, ass es ke Grammatik vum Dialäkt gäbt. Viil hän Dialäkt wiä s Alemannisch fir verdorbes Hochditsch ghalte. So isch anne 1763 Baselditsch as „grausame Mishandlung unserer deutschen Sprache“ bezeichnet wore.

Aü dr Johann Peter Hebel het anne 1803 im Vorwort vu sinene Alemannische Gedichter no feschgstellt, ass es Iiheimischi git, wu in dr Sproch vu ihrene Landslit „nur eine Entstellung des gutdeutschen Ausdrucks finden“ Zum sich gege des Vorurteil stibbere un zum in Främde s Verstoh lichter mache het dr Hebel im däre Vorred e ganz kurzi grammatischi Bschriibig vum Alemannische gä. Zu däne, wu sich friäh un wirksam gege d Ringschetzig vum Dialäkt gwändet hän, ghere noch im 18. Johrhundert dr Gottfried Wilhelm Leibniz, dr Johann Gottfried Herder un anderi, im 18. Johrhundert dr Friedrich Gottlieb Klopstock, dr Gotthold Ephraim Lessing un anderi, dr Goethe, dr Wilhelm von Humboldt un anderi aü im 19. Johrhundert. E ganzi literarischi Richtig („Sturm und Drang“) het dr Dialäkt positiv gsähne, so aü d „Romantik“, wu dr Hebel un anderi iizordne sin.

Gege d Behaüptig, ass numme d meißnisch Sproch (s „Sägsisch“) e Grammatik heb, het dr Bodmer gsait, mer kennt fir jede ander ditsch Dialäkt in 14 Dag e Grammatik schriibe. Aber do drzue ischs nonit kumme, d Bschäftigig mit dr Dialäkt het numme zu Idiotika (Singular: Idiotikon) gfiährt, also zu Dialäktwerterbiächer. Zu däne ghert s Werterbüech vum Franz Joseph Stalder (rüskumme anne 1806).

(…dr ganz Artikel läse)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hesch gwisst ...
Universität St. Galle
  • ... dass d Universität St. Galle die gröscht wirtschaftswüsseschaftlichi Fakultät vom ganze dütschsprochige Ruum het?
  • ... dass de FC Sanggalle aine vo de älteschte ufem Europäische Feschtland isch?
  • ... dass de Apt Gozbert anne 818 vom Kaiser Ludwig en Urkunden überchoo, won em Chlooschter Sanggallen d Unabhängikeit garantiert hät?
  • ... dass s Försteland früener au Aalti Landschaft ghaiise hät?
  • ... dass d Trudi Gerster drei Generazioone vo Schwizer wäärend iirer Chindhäit as Määrliverzelere begläitet het?
  • ... dass d Spleekapell ir Zyt baut worde isch, wo s im St. Galler Rhytal und im Seeztal zu viilne Peschtfäll cho isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Alemannischi Nochrichte:


Wikinews-logo.svg
Meh Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Claudio Monteverdi

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Näbeprojäkt:
Wiktsister en.png
Werterbuech
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Textsammlung
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbiecher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsammlung
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Reisefierer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schweschterprojäkt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordination
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediesammlung
Wikidata-logo.svg Wikidata
Datebank
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Bruetkaschte fir neji Projäkt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Arteverzeichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Freji Lehrmatrialie
Kontaktufnahm:
KontaktImpressumPress Andri Sprooche
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France