Payerne

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Payerne
Wappe vo Payerne
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Waadt (VD)
Bezirk: Broye-Vullyw
BFS-Nr.: 5822i1f3f4
Poschtleitzahl: 1530
UN/LOCODE: CH PYE
Koordinate: 561779 / 18561246.820566.937777456Koordinaten: 46° 49′ 14″ N, 6° 56′ 16″ O; CH1903: 561779 / 185612
Höchi: 456 m ü. M.
Flächi: 24.19 km²
Iiwohner: 9460 (31. Dezämber 2015)[1]
Website: www.payerne.ch
Picswiss VD-49-33.jpg

Charte
Greyerzersee Bielersee Murtesee Neueburgersee Schiffenesee Kanton Bern Kanton Bern Kanton Bern Kanton Friburg Kanton Friburg Kanton Friburg Kanton Friburg Kanton Neueburg Bezirk Gros-de-Vaud Bezirk Jura-Nord vaudois Bezirk Lausanne Bezirk Lavaux-Oron Avenches Brenles Bussy-sur-Moudon Carrouge VD Champtauroz Chavannes-sur-Moudon Chesalles-sur-Moudon Chevroux VD Corcelles-le-Jorat Corcelles-près-Payerne Cremin Cudrefin Curtilles Dompierre VD Faoug Forel-sur-Lucens Grandcour Henniez VD Hermenches Lovatens Lucens Missy VD Moudon Payerne Prévonloup Ropraz Rossenges Sarzens Syens Trey Treytorrens (Payerne) Valbroye Valbroye Villars-Bramard Villarzel VD Vucherens Vully-les-Lacs VulliensCharte vo Payerne
Iber des Bild
w

Payerne (frankoprovenzalisch [paːˈjɛrnu], dytsch veraltet Peterlingen ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Broye-Vully im Kanton Waadt, Schwyz.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Payerne bstoht us dr glychnamige Stadt un dr vier Wyler, unter anderem Vers-chez-Perrin. D Gmaiflechi umfasst 66,5 % landwirtschaftligi Flechi, 14,7 % Wald, 17 % Sidligsflechi un 1,8 % sunschtigi Flechi.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Payerne isch zum erschte Mol gnännt wore anne 961 (Kopi 12. Jh.) as ecclesie sancte Marie Paterniacensis (1049 in loco Paterniaco) Bis 1806 het Corcelles-près-Payerne zue Payerne ghert..

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Yywohner 3078 3085 3249 3568 3636 5224 5364 5305
Johr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Yywohner 4951 5178 5649 6024 6899 6713 7393 7294

Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 34,6 % gläge.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

37,8 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 46,3 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).

Bolitik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,9 %, CVP 2,6 %, FDP 21,7 %, GLP 2,7 %, GP 5,8 %, SP 23,7 %, SVP 27,2 %, Sunschtigi 2,2 %.

D Burgermaischteri vu Payerne isch d Christelle Luisier-Brodard (Stand Merz 2014).

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 6,9 % gläge.

Sproch un Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 7294 Yywohner 83,1 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 3,4 % Dytsch, 3 % Italienisch un 10,5 % anderi Sproche.

Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn[2][3]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Payerne – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geschlecht, Staatsangehörigkeit und Alter.
  2. Andres Kristol: Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalité. Variétés d’oïl et autres langues. Université de Picardie / Centre d’Etudes Picardes, Amiens 1998, S. 101–114
  3. Pierre Knecht: Die französischsprachige Schweiz. In: Hans Bickel, Robert Schläpfer (Hg.): Die viersprachige Schweiz. Sauerländer, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139–176