Wikipedia:Houptsyte/04

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch   Vorarlbergisch
Buschur un wìllkumma uf dr àlemànnischa Wikipedia!
D frei Enzyklopedi, wo àlla känna mìtmàche.
Michael von Jung.jpg Halwiler see02.jpg Grabhügelnekropole Chripflibuck Maièrysle
Bluebg.png
Àrtikel fìnde
Vista-xmag.png

Àrtikel noh Kàtegorie:
Àlle KàtegorieBrüüchtumErnährungGeogràfiGschichtGsellschàftKunschtLiteràtürMüsikNàturPersonPolitikReligionSportSprochTechnikVerkehrWìrtschàftWìsseschàft

Themeportal:  Regionàle Àrtikel  Àlemànne  Àlemànnisch  Bade  Bàde-Wirttebärg  Basel  Elsàss  Schwiiz  Schwoba
 Geogràfi  Gschìcht  Gsellschàft  Kunscht  Lìteràtür  Müsik  Nàtür  Politik  Religion  Sport  Sproch  Wìsseschàft

Sunschtigs: Àrtikelindex vu A bis ZBsunders güeta ÀrtìkelLasige ÀrtikelÀrtìkel noh DialektAudioufnàhme vu ÀrtikelUfnàhme vu DialektwerterA Fàbel ìn verschìdne Dialekt ìwersetzaÀlemànnische OrtsnammeÀlemànnische DiernammeÀlemànnische Pflànzenamme


Bluebg.png

HSWPedia.svg
 D Àlemànnischa Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

D àlemànnischa Wikipedia ìsch a Enzyklopedi ìn da Dialekta vum àlemànnischa Sprochrüüm, àlso vu dr ditscha Schwiz, vum Elsàss, vu Lìechtestei, vu Owerbàda, vum Schwowalànd un vu Vorarlberg.

  • D Enzyklopedi wàchst durch d frèiwìlliga Hìlf vu àlla, wo ebbis ìn ìhrem Dialekt wann bitràga. Àlla Itràga känna vu alla Bsuacher gschrìwa un gändert wara. Àlla sìn harzlig iglàda mìtz'màcha. Brìnga Èier Wìssa ii un halfa a so mìt, s Àlemànnischa z pflega, ufz'warta un z'erhàlta. D erschta Schrìtt sìn gànz eifàch!
  • Wer mìr vu dr Àlemànnischa Wikipedia sìn un wàs mìr wann, fìndsch ìn unserm Profil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Àrtìkel vu dr Wucha: Schtetl

Lakhva1926.jpg

Under Schtetl, au Stetl, (jiddischשטעטל‎, schtetl, Blural ‏שטעטלעך‎, schtetlech; dütsch „Stedtli“) verstoot mä Siidlige in Ostöiropa vor em Zwäite Wältchrieg, won e groosse Däil vo d Iiwooner Juude gsi si.

Mäistens het es sich um Dörfer oder Chliistedt ghandlet, mänggisch au um Stadtdäil, wo öbbe zwüsche 1'000 und 20'000 Juuden gläbt häi. Gröössere Stedt, wo jüüdisch brägt gsi si wie Lemberg oder Czernowitz, het me schtot (‏שטאָט‎) (vgl. dt. Stadt) gsäit. D Schtetl si vor allem z Ostpoole, z Gallizie, in dr Ukraine, z Wissrussland und z Litaue verbräitet gsi.

Im Underschiid zu de Groossstedt si d Juude in de Schtetl nit nume duldet gsi, sondern zum e groosse Däil au akzeptiert, au wenn s mänggisch Pogrom gege sä gee het. Si häi sich dört „wie in dr häilige Stadt Jerusalem“ chönne füüle, und die Stedtli si käni Ghetto gsi.

Die aschkenasische Juude vo de Schtetlech häi mäistens Jiddisch gschwätzt. Si häi au mee an iire religiööse Dradizioone festghebt as d Juude in Middel- oder Westöiropa. An de Wäärtig häi d Chinder im Cheder gleert, am Sabbat und de jüdische Festdääg si die mäiste Juude in d Synagoge gange, wo uf Jiddisch „Schul“ ghäisse het, und au für d Chläider und d Frisuure het s e hufe Vorschrifte gee. (…dr gànz Àrtìkel lasa)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hàsch gwìsst ...
Margarethe Stockhausen
  • ... dàss d elsassischa Soprano-Sangera Margarethe Stockhausen bsunderscht ìn Anglànd vììl Erfolg ghàà hàt?
  • ... dass mè mit dè Bregtalbahn a dè Unterè Bräg übber d Hochflächi vo dè weschtlichè Baar, ab Wolterdingè im Brägdal fahrè cha?
  • ... dass Pro Natura die eltischti Organisazioon i der Schwiiz isch, wo sech füre Naturschutz im Land tuet ysetze?
  • ... dass s Schwarzwaldmuseum Triberg verschidene Handwerk zoigt, aagfanga vom Flößer, em Harzer, d Bürschdabendr odr s Strohflechta?
  • ... dass d Leerstugg för d Gitarre vom Matteo Carcassi no hüt underrichtet wered?
  • ... dass dr Sanggaller Chlooschterplan us Schoofshuut zämegnäit isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Àlemànnischa Nochrìchte:


Wikinews-logo.svg
Meh Nochrìchte uf Dialäkt-Neuigkeite

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Margarete Steiff

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Nawaprojekt:
Wiktsister en.png
Werterbüech
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Textsàmmlung
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbiacher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsàmmlung
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Reisefiarer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schweschterprojekt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordinàtion
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediasàmmlung
Wikidata-logo.svg Wikidata
Dàtabànk
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Brüetkàschte fir nèii Projekt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Àrtaverzeichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Frèia Lehrmàtriàlie
Kontàktufnàhm:
KontàktImpressumPress Àndra Sprocha
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France