Wikipedia:Houptsyte/04

Buschur un wìllkumma uf dr àlemànnischa Wikipedia!
D frei Enzyklopedi, wo àlla känna mìtmàche.

Àrtikel fìnde

Àrtikel noh Kàtegorie:
Àlle Kàtegorie • Brüüchtum • Ernährung • Geogràfi • Gschicht • Gsellschàft • Kunscht • Literàtür • Müsik • Nàtur • Person • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Verkehr • Wìrtschàft • Wìsseschàft

Themeportal: Regionàle Àrtikel Àlemànne Àlemànnisch Bade Bàde-Wirttebärg Basel Elsàss Friburg Liachtastei Schwiiz Schwoba Vorarlberg Züri
Geogràfi Gschìcht Gsellschàft Kunscht Lìteràtür Müsik Nàtür Politik Religion Sport Sproch Technik Wìsseschàft

Sunschtigs: Àrtikelindex vu A bis Z • Bsunders güeta Àrtìkel • Lasige Àrtikel • Àrtìkel noh Dialekt • Audioufnàhme vu Àrtikel • Ufnàhme vu Dialektwerter • A Fàbel ìn verschìdne Dialekt ìwersetza • Àlemànnische Ortsnamme • Àlemànnische Diernamme • Àlemànnische Pflànzenamme

D Àlemànnischa Wikipedia

D àlemànnischa Wikipedia ìsch a Enzyklopedi ìn da Dialekta vum àlemànnischa Sprochrüüm, àlso vu dr ditscha Schwiz, vum Elsàss, vu Lìechtestei, vu Owerbàda, vum Schwowalànd un vu Vorarlberg.

D Enzyklopedi wàchst durch d frèiwìlliga Hìlf vu àlla, wo ebbis ìn ìhrem Dialekt wann bitràga. Àlla Itràga känna vu alla Bsuacher gschrìwa un gändert wara. Àlla sìn harzlig iglàda mìtz'màcha. Brìnga Èier Wìssa ii un halfa a so mìt, s Àlemànnischa z pflega, ufz'warta un z'erhàlta. D erschta Schrìtt sìn gànz eifàch!

Wer mìr vu dr Àlemànnischa Wikipedia sìn un wàs mìr wann, fìndsch ìn unserm Profil.

D Ìnhàlt vu dr Wikipedia därf frèi kopiart un verbreitet wara.

Bis jetz gìt's bi dr àlemànnischa Wikipedia 31.732 Àrtìkel.

Àrtìkel vu dr Wucha: Eduard August Rübel

Dr Eduard August Rübel (* 18. Juli 1876 z Fluentere (hit e Quartier vu Züri); † 24. Juni 1960 z Züri; Buurger vu dr USA, ab 1899 haimetberäächtigt z Züri) isch e Schwyzer Vegetazioonskundler, Titulaarprofässer vu dr ETH Züri, Grinder vum «Geobotaanische Foorschigsinschtitut Rübel», Genealoog un Zürcher Kantoonsroot un Kommunaalbolitiker gsii. Sy offiziäll botaanisch Autoorechiirzel haißt „Rübel“

Dr Eduard August Rübel isch s jingscht vu vier Chinder vum August Rübel (* 1827 z Elberfeld; † 1892 z Rigi), eme Chaufmann (Syydehandel), un sällem syre Frau Rosalie Rübel geb. Däniker (* 1838 z Rio de Janeiro; † 1896 z Züri) gsii. Sy Vater isch us ere alte Familie vu Elberfeld im Rhyyland gsii. As junge Mann isch er uf Amerika uusgwanderet, wun er z New York un z Philadelphia mit Syyde ghandlet het. As Gschäftsmann isch er au uf Züri chuu, wun er anne 1856 bi re Hochzyt di doodmool 17-jeerig Rosalie Däniker chännegleert het, wu us eme altzürcherische Gschläächt chuu isch. Zwai Joor speeter hän si ghyroote. Si hän zäme vier Chinder ghaa, zwoo Deechtere (Helene un Cécile) un zwee Siin (Alexander un Eduard). Wu s Handelshuus, wu dr August Rübel gschafft het, zämebrochen isch, het er si z Züri as Syydehändler sälbschtändig gmacht, derzue het er au Bankgschäft gmacht un si speeter an dr Maggifabrik z Kemptthal bedailigt. (…dr gànz Àrtìkel lasa)

Friahjera Àrtìkel vu dr Wucha:

Hàsch gwìsst ...

... ass d Sibylle Canonica scho z Essen, z Oldenburg, z Stuagert, z München, z Düsseldorf, z Breagaz, z Salzburg un z Wien uf dr Biini gstanden isch?
... dass em Martin Frank sys Wèèrch inhaltlich und grafemaatisch mit de Konwänzioone vo de schwyzertüütsche Mundartbeletristik und -schrybig bricht?
... dass de Josef Roos sys Luzèèrntüütsch under em Yfluss vom Otto vo Greyerz und vom Rämmert Brandstetter alewyl mee verbesseret hät?
... dass Burghètu Burbàia im Striit zwüsche de Ghibelline und Guelfe d’Gränze zwüschem Iiflussberich beder Parteie bildet het?
... dass d Reklamation vom Nanni a de Ea-nasir als ältischte Beschwärdebrief vo de Wält bekannt isch?
... dàss dr Auguste Cammissar ainer vu da wìchtigschta Vertratter vu dr Kìnschtlergrupp Cercle de Saint-Léonard gsìì ìsch?

Àlemànnischa Nochrìchte:

14. Juli 2026:
Schwarzwaldquiz, 14.07.2026: Alemannisch für Anfänger, Lektion 30 (schwarzwald-aktuell.eu)
9. Juli 2026:
Redensarten vom Dampfer bis zu den Zügeln (SRF)
8. Juli 2026:
Trauer um ein Markgräfler Urgestein: Mundart-Liedermacher Frank Dietsche ist tot (Badische Zeitung)
Ein Punker zeigt Mut zur Mundart (Süddeutsche)
7. Juli 2026:
Nachruf: Mundartdichter Adolf Vallaster (ORF)
Der Zeller Bürgerverein richtet einen Abend zu Ehren des Mundartdichters Gerhard Jung aus (Badische zeitung)
Drei Länder, ein gemeinsamer Dialekt (Schwarzwälder Bote)
Schwarzwaldquiz, 07.07.2026.: Alemannisch für Anfänger, Lektion 29 (schwarzwald-aktuell.eu)

Meh Nochrìchte uf Dialäkt-Neuigkeite

18. Juli

387 v. Chr.: S remisch Heer wird in dr Schlacht an dr Allia vu dr Kelte gschlaa. Unter em Heerfierer Brennus wird Rom in dr Folg yygnuu un blinderet.
1374: Dr italienisch Dichter Francesco Petrarca stirbt.
1504: Dr Schwyzer Chilchereformator Heinrich Bullinger chunnt uf d Wält.
1620: Z Graubünde fangt dr Veltliner Mord aa. In eme katholische Ufstand wäre im Veltlin alli Broteschtante umbrocht, wu mer cha verwitschte. Zwische 300 un 600 Mänche verliere ihr Läbe.
1942: Dr Schwyzer Bundesrot Adolf Ogi (Bild) chunnt uf d Wält.