Wikipedia:Houptsyte (Badisch)

Guete Dag un willkumme uf dr alemannische Wikipedia!
Di frej Enzyklopedi, wu alli kenne mitschaffe.

Artikel finde

Artikel no Kategorie:
Alli Kategorie • Brüüchtum • Ernährig • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatür • Müsik • Natür • Person • Bolitik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Verkehr • Wirtschaft • Wisseschaft

Themeportal: Regionali Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Wirttebärg Basel Elsass Friburg Liechtestei Schwiiz Schwoba Vorarlberg Züri
Geografi Gschicht Gsellschaft Kunscht Literatur Musik Natur Bolitik Religion Sport Sproch Tächnik Wisseschaft

Sunschtigs: Artikelindex vu A bis Z • Bsundersch glungeni Artikel • Läsigi Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vu Artikel • Ufnahme vu Dialäktwerter • E Fabel in verschideni Dialäkt ibersetze • Alemannischi Ortsnämme • Alemannischi Diernämme • Alemannischi Pflanzenämme

Di Alemannisch Wikipedia

Di alemannisch Wikipedia isch e Enzyklopedi in dr Dialäkt vum alemannische Sprochrüüm, also vu dr Ditschschwiz, vum Elsiss, vu Liechtestei, vu Oberbade, vum Schwobeland un vu Vorarlberg.

Die Enzyklopedi wachst dur di frejwillig Hilf vu allne, wu eppis in ihrem Dialäkt wän bitrage. Alli Iiträg kenne vu allne Bsuecher gschribe un gänderet wäre. Alli sin härzlig iiglade mitzmache. Bringe Ejer Wisse ii un hälfe eso mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte un z erhalte. Di erschte Schritt sin ganz eifach!

Wär mir vu dr Alemannische Wikipedia sin un was mer wänn, findsch in unserem Brofil.

D Inhalt vu dr Wikipedia derfe frej kopiert un verbreitet wäre.

Bis jetz het s bi dr alemannische Wikipedia 31.829 Artikel.

Artikel vu dr Wuche: Schloss Sargans

S Schloss Sargans isch e Burgaalaag obe vo Sargans im Kanton Sanggalle in dr Schwiz. D Burg het zämme mit em Stedtli e Festigsaalaag bildet.

D Burg Sargans isch 1282 zum erste Mol urkundlig erwäänt worde, wo mä dr Grööfin Elisabeth vo Wärdebärg-Sargans en Urkunde für e dr Verchauf vo Güeter usgstellt het.

Under rm Groof Hugo vo Montfort (* um 1160, † 1228), het mä am Aafang vom 13. Joorhundert d Burg baut, vermuetlig e nchlini Burgaalag vergröösseret. Dr Bärgfriid mit dr Ringmuure mit Zinne druf isch dr eltist Däil vo dr Aalaag, wo no existiert.

Um d Middi vom 13. Joorhundert isch d Aalaag under em Hartmann I. dr Stammsitz vo de Groofe vo Wärdebärg-Sargans worde. Zu dere Zit het mä woorschinlig au dr Palas an dr Westsite aabaut, dr grösst Bau vo dr ganze Aalaag. 1459 isch er bim ene Ärdbebe iigstürzt. 1460 het mä aagfange mit Ufbaue und im östlige Däil isch s so genannte Hinderschloss an Durm aabaut worde. Wil s hät chönne iistürze het mä dä Däil noch 400 Joor abgrisse und an sim Blatz die hütige Ussichtsterrasse baut.

D Jooreszaal 1506 am ene Dachbalke vom Palas und d Zaale 1508 und 1510 an Düürestürz wiise aber druf aane, ass mä bis am Aafang vom 16. Joorhundert dra baut het. (…dr ganz Artikel läse)

Friäjeri Artikel vu dr Wuche:

Hesch gwisst ...

... dass dur d Gymnaestrada 1982 z Züri d Basis für dr international Rhönrad-Sport gleit worde isch?
... dass sich d Luzerner Neuste Nachrichten im 20. johrhundert zu dä gröschte ond für vili au innovativschte ziitig vo dä Zentralschwiiz entwicklet hät?
... dass de Leo Jutz mit em Vorarlbèèrgische Wöörterbuech und zwäi Büecher über di alemanische Mundaarte Grundlaagenaarbet für di alemanisch Dialäktology gläischtet hät?
... ass d Kantarama Gahigiri us em Matriaal fir s Brojäkt Postcards from the Future vum Locarno Feschtiwäl de Chuurzfilm Terra Mater – Motherland entwicklet het?
... dass d Sammlig vum Karl Friedrich Ehret s Fundamänt vum hitige Heimetmuseum Leffinge bildet het?
... dass 1664 di Burgschaft Vischp ufum Gräfibiel d Schitzulöiba gibüwwu het, wa bis hitu nu steit?

Alemannischi Nochrichte:

6. Oktober 2026:
„Mer riede uch Såksesch – än der Schwäiz“ (Siebenbürger Zeitung)
Schwäbischkurs in Gmünd: So hilft der Dialekt im Berufsalltag (REms-Zeitung)
5. Oktober 2026:
Wie bringt man in Freiburg ein Mundartstück auf die Bühne – und warum macht man als junger Mensch dabei mit? (Badische Zeitung)
Wie deutsch darf unser Hochdeutsch tönen? (Zofinger Tagblatt)
Dialekt und Dialäggt (onlinereports.ch)
2. Oktober 2026:
Tausendsassa Wolfgang Miessmer aus Wittelbach wird 90: "Bei Stillstand werde ich unzufrieden" (Badische Zeitung)
„Dialekt und Du“ - ein neues Portal fördert Mehrsprachigkeit (Stuttgarter Nachrichten)

Meh Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

12. Oktober

Sigges

1492: Entdeckig vu Amerika: Dr Christoph Kolumbus goht uf dr Insle Guanahani uf dr hitige Bahamas un nännt d Insle San Salvador.
1518: Z Augschburg fangt s Verher vum Martin Luther dur dr päpschtlig Gsandte, Kardinal Thomas Cajetan, aa, wu bis zum 14. Oktober goht (Bild).
1932: Zwisch em Hailige Stuel un Bade wird s Konkordat gschlosse.
1968: Äquatorialguinea wird noch ere Volksabstimmig unabhängig vu Spanie.
1990: Dr CDU-Bolitiker Wolfgang Schäuble wird bin ere Wahlkampfveraastaltig nidergschosse. Dr Schäuble isch syterhär ab em dritte Bruschtwirbel glähmt un an dr Rollstuel bunde.