Wikipedia:Houptsyte/07

Grüezi, grüessech und willkomme uf der alemannische Wikipedia!
Di frei Enzyklopedi, wo alli chöi mitschaffe.

Artikel finde

Artikel nooch Kategorie:
Alli Kategorie • Bruuchtum • Ernährig • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musik • Natur • Person • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Verchehr • Wirtschaft • Wüsseschaft

Themeportal: Regionali Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Württebärg Basel Elsass Friburg Liechtestei Schwabe Schwiiz Vorarlberg
Chunscht Geografi Gschicht Gsellschaft Literatur Musik Natur Politik Religion Sport Sproch Tächnik Wüsseschaft

Suschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsunders glungne Artikle • Läsige Artikle • Artikel nooch Dialäkt • Audiouffnahme vo Artikel • Ufname vu Dialäktwörter • E Fabel in verschidni Dialäkt übersetze • Alemannischi Ortsnämme • Alemannischi Tiernämme • Alemannischi Pflanzenämme

Di Alemannischi Wikipedia

Di alemannischi Wikipedia isch en Enzyklopedi i de Dialekt vom alemannische Sprachruum, also vo der Dütschschwyz, vom Elsass, vo Liechtestei, vo Oberbade, vom Schwabeland und vo Vorarlberg.

Die Enzyklopedi wachst dür di freiwilligi Hilf vo allne, wo öppis in irer Mundard wöi bytrage. Yträg chöi vo allne Bsuecher gschribe und gänderet wärde. Alli si härzlich yglade mitzmache. Bringet eues Wüsse y und hälfet eso mit, ds Alemannische z pflege, ufzwerte und z erhalte. Di erschte Schritt si ganz eifach!

Wer mir vo der Alemanische Wikipedia si und was mir wei, findsch i üsem Profil.

D Inhält vor Wikipedia dörfe frei kopiert und verbreitet wärde.

Bis jetz häts bi der alemannische Wikipedia 31.417 Artikle.

Artikel vor Wuche: Kithara

D Kithara (griechisch κιθάρα, κίθαρις, kithára, kítharis) isch en antiks Saiteinstrument. Si isch äänlich wie d Laier und d Phorminx aber witter entwicklet und isch da Musiginstrument i de Antiki gsii, wo am höchste agsee gsii isch. Kithara isch o vo de Etrusker und Römer öbernoo wore.

S Wort Kithara stammt usere vorgriechische Sprooch, d Etymologie isch nöd bikannt. I de Bible werd Kithara för die semitischi Kinnor bruucht, won e äänlich Instrument isch.

Öber arabisch qīṯār, qītār (قيثار) isch da Wort mit de Maure uf Spanie choo. Usem spanische guitarra sind di tütsche Instrumentenäme Gitarre, Quinterne und Zittere entstande. Allerdings sind die antiki Kithara und d Gitarre, wie o d Zittere ganz verschidnigi Musiginstrument. Im Noigriechische bizaichnet κιθάρα di antiki Kithara und di moderni Gitarre.

D Kithara ghört zo de Famili vo de Laiere, wo gliichlangi Saite hend, zwee Ärm und e Joch. I de Antiki isch nöd immer gnau zwösched de Laiere und de Kithara unterschide wore, do si zimmli äänlich uufbaut sind. D Kithara aber hett im Gegesatz zo de Laiere e chasteförmige Schallchaste (ἠχεῖον, echeíon) us Holz, wo geg hindere buuchig, vore aber flach isch. De Fuess isch bi de Konzertkithara flach, bi de Wiegekithara rund. (…der ganz Artikel lese)

Früeneri Artikle vor Wuche:

Hesch gwüsst ...

... ass d Hanna Sahlfeld-Singer anne 1971 zue de eerschte elf Frauen im Nazionaalroot gheert het?
... dass sich de Leerer Emilio Stainer starch für sys Walserdoorff Alagna (Im Land) und sys Alagnertüütsch (Laindertitzschu) ygsetzt hät?
... dass im Sanggallar Rintil de pfifoldər uf s štrɔɔssboərgərlı goot?
... dàss dr Marne-Sittakànààl a Tail vum Wàsser vu dr Moivre uffnìmmt?
... dass dr Schwiizer Seminarischt Maurice Bavaud am 9. Novämber 1938 versuächt het, dr Adolf Hitler z'Münchä z'erschiässä?

Alemannischi Nachrichte:

9. Dezämber 2025:
"Genau so bled wie wir": Wie die Band Rhinwaldsounds aus Kappel-Grafenhausen unerwartet einen Hit landete (Badische Zeitung)
«De chlii Prinz» spricht jetzt auch Schwyzer Dialekt (Der Bote)
Wie Dialekt ein Weltbuch neu öffnet (journal21.ch)
4. Dezämber 2025:
Hans Jürg Zingg: «und im ärnschtfall ischs luschtig» (SRF)
3. Dezämber 2025:
«Summervogel»? «Schmetterling»! Wie Mundart-Wörter aussterben (20min)
«‹Kartoffel› und ‹Karotte› gehören zu unserem Wortschatz» (20min)
Mundart lebt in der Kita Kinderwelt auf (Südkurier)

Meh Nachrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

16. Dezämber

Chanige

1773: As Indianer verchlaideti Burger vu Boston entere Schiff vu dr änglische East India Company un mache drei Ladige Tee kaputt. Mit däre Boston Tea Party (Bild) fangt dr US-amerikanische Unabhängigkaitschrieg aa.
1859: Dr dytsch Sprochwisseschaftler un Märlisammler Wilhelm Grimm stirbt.
1936: D Schwyzer Bolitikeri un Bundesreti Elisabeth Kopp chunnt uf d Wält.
1959: Dr dytsch Bolitiker Ingo Wellenreuther chunnt uf d Wält.