Wikipedia:Houptsyte/06

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch   Vorarlbergisch
Griaß Godd älle midanand ond härzlich willkomma uf dr alemannischa Wikipedia!
D freia Enzyklopedi, wo älle midmacha kenned.
Halwiler see02.jpg Gletscherglinseli Alamannischi Hechesidlig Schlettstàdt
Bluebg.png
Artikel fenda
Vista-xmag.png

Artikel no Kategorie:
Alle KategorieBrauchtumEssa ond TrinkaGeografiGschichtGsellschaftKunschtLiteraturMusikNaturPersonPolitikReligionSportSprochTechnikVerkehrWirtschaftWisseschaft

Themeportal:  Regionale Artikel  Alemanne  Alemannisch  Bade  Bade-Wirttebärg  Basel  Elsass  Schweiz  Schwoba
 Geografi  Gschicht  Gsellschaft  Kunscht  Literatur  Musik  Natur  Bolitik  Religion  Sport  Sproch  Wisseschaft

Sonschtigs: Artikelindex vo A bis ZBsonders guade ArtikelLäsige ArtikelArtikel no DialäktAudioufnahme vo ArtikelUfnahme vo DialektwerterA Fabel en verschidne Dialekt ibersetzaAlemannischi OrtsnamaAlemannischi DiernamaAlemannischi Pflanzanama


Bluebg.png

HSWPedia.svg
 D Alemannischa Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

D alemannischa Wikipedia isch a Enzyklopedi en de Dialäkt vom alemannischa Sprochraum, also vo dr Deitscha Schweiz, vom Elsaß, vo Liechtaschtoi, vo Oberbade, vom Schwobaland ond aus Vorarlberg ond Weschttirol.

  • D Enzyklopedi wächst durch d freiwillig Hilf vo älle, wo ebbes en erm Dialäkt beitrage welled. Älle Eiträg kenned von älle Leid gschriiba ond gändret werre. Älle send härzlich eiglade mitzmache. Brenged Eier Wisse ei, ond hälfed so mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte ond z erhalte. D erschte Schritt send ganz oifach!
  • Wer mir vu dr Alemannischa Wikipedia send ond was mer welled, fendeschd in onserem Brofil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Artikel vo dr Woch: Schtetl

Lakhva1926.jpg

Under Schtetl, au Stetl, (jiddischשטעטל‎, schtetl, Blural ‏שטעטלעך‎, schtetlech; dütsch „Stedtli“) verstoot mä Siidlige in Ostöiropa vor em Zwäite Wältchrieg, won e groosse Däil vo d Iiwooner Juude gsi si.

Mäistens het es sich um Dörfer oder Chliistedt ghandlet, mänggisch au um Stadtdäil, wo öbbe zwüsche 1'000 und 20'000 Juuden gläbt häi. Gröössere Stedt, wo jüüdisch brägt gsi si wie Lemberg oder Czernowitz, het me schtot (‏שטאָט‎) (vgl. dt. Stadt) gsäit. D Schtetl si vor allem z Ostpoole, z Gallizie, in dr Ukraine, z Wissrussland und z Litaue verbräitet gsi.

Im Underschiid zu de Groossstedt si d Juude in de Schtetl nit nume duldet gsi, sondern zum e groosse Däil au akzeptiert, au wenn s mänggisch Pogrom gege sä gee het. Si häi sich dört „wie in dr häilige Stadt Jerusalem“ chönne füüle, und die Stedtli si käni Ghetto gsi.

Die aschkenasische Juude vo de Schtetlech häi mäistens Jiddisch gschwätzt. Si häi au mee an iire religiööse Dradizioone festghebt as d Juude in Middel- oder Westöiropa. An de Wäärtig häi d Chinder im Cheder gleert, am Sabbat und de jüdische Festdääg si die mäiste Juude in d Synagoge gange, wo uf Jiddisch „Schul“ ghäisse het, und au für d Chläider und d Frisuure het s e hufe Vorschrifte gee. (…dr ganz Artikel lesa)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hosch gwisst ...
Margarethe Stockhausen
  • ... dàss d elsassischa Soprano-Sangera Margarethe Stockhausen bsunderscht ìn Anglànd vììl Erfolg ghàà hàt?
  • ... dass mè mit dè Bregtalbahn a dè Unterè Bräg übber d Hochflächi vo dè weschtlichè Baar, ab Wolterdingè im Brägdal fahrè cha?
  • ... dass Pro Natura die eltischti Organisazioon i der Schwiiz isch, wo sech füre Naturschutz im Land tuet ysetze?
  • ... dass s Schwarzwaldmuseum Triberg verschidene Handwerk zoigt, aagfanga vom Flößer, em Harzer, d Bürschdabendr odr s Strohflechta?
  • ... dass d Leerstugg för d Gitarre vom Matteo Carcassi no hüt underrichtet wered?
  • ... dass dr Sanggaller Chlooschterplan us Schoofshuut zämegnäit isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Alemannischa Nochrichte:


Wikinews-logo.svg
Mea Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Daniel Radcliffe

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Nebeprojekt:
Wiktsister en.png
Werterbuach
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Textsammlong
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbiacher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsammlong
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Roisefiarer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schweschterprojekt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordination
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediesammlong
Wikidata-logo.svg Wikidata
Datebank
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Bruetkaschte fir nuie Projekt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Artaverzoichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Freie Lehrmatrialie
Kontaktaufnaam:
KontaktImpressumPress Andere Sproacha
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France