Palästinensische Autonomiegebiete

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Hops zue: Navigation, Suech
Paleschtinensischi Gebiet
D'Flagge vo Paleschtinensischi Gebiet
S Wappe vo Paleschtinensischi Gebiet
Amtsschpraach(e) Arabisch
Hauptschtadt Gaza und Ramallah (provisorisch, Oschdjerusalem wird as Hauptstadt beaschprucht)
Schtaatsoberhaupt Präsident Mahmud Abbas
Regierigschef Ministerpräsident Salam Fayyad
Flächi geschätzt[1] 6300 (drvo Autonomiigebiet ohni Zone C 2700) km²
Iiwohnerzahl 4.018.332 (2007; drvo Weschtjordanland 2.535.927, Gazaschtreife 1.482.405)
Währig Offiziells Zahligsmittel: Dr Neu Israelisch Schekel; im Westjordanland au dr Jordanisch Dinar
Unabhängigkeit 1988 vo dr PLO usgerueft, von 108 Schtaate anerkennt
Nationalhymne Biladi
Nationalfiirtig 15. November
Internet-TLD .ps
Vorwahl +970
[1] Wil die paleschtinensischi Regierig s Weschtjordanland ischliesslig Oschdjerusalem beaschprucht, die Gebiet aber faktisch nit under ihrer Kontrolle si, lot sich d Flechi nit verbindlig beschtimme. D Autonomiigebiet ohni Zone C umfasse hüt nume ä Flechi vo öbbe 2700 km2.
LocationPalestine.svg
Gz-map.png
Datei:Westjordanland.png
Autonomiigebiet und Verlauf vo der Schperralag (Stand: Juli 2006)

Die Paleschtinensische Autonomiigebiet (arab. الأراضي الفلسطينية المحتل / al-arāḍin al-filastīnīya al-muḥtalla »Bsetzti Palestinenser Gibiet«) liige im Nochen Oschte zwüschem Middelmeer und em Jordan. Si wärde geographisch zum Maschrek grechnet und si kei unabhängige Schdaat, sondern immer no deilwiis vo Israel bsetzt. Si umfasse dr ganz Gazaschdreife und 40 % vo der Flechi vom Weschtjordanland, wo 1967 vo Israel bsetzt worden isch. Die Paleschtinensischi Autonomiibehörde beaschprucht aber s ganze Weschtjordanland.

Die Palästinensischi Autonomiibehörde, won ä gwüssi Autoritet in de Paleschtinensische Autonomiigebiet ausüebt, wird vo de meischte arabische Schtaate diplomatisch anerkennt. Vo der Mehrheit vo de Regierige und Schtaate uf der Wält wärde die Autonomiigebiet politisch und geographisch nume iigschränggt anerkennt.

Dr Gazaschtreife und s Weschtjordanland wärden demgegenüber as Paleschtinensischi Gebiet bezeichnet, wo 1995 im Interimsabkomme über s Weschtjordanland und dr Gazaschtreife in drei Zone iideilt worde si. Die Paleschtinensische Autonomiigebiet si d Zone A und B, s übrige Weschtjordanland entspricht der Zone C, wo under vollständiger israelischer Kontrolle stoht. Wil ä baar Autonomiiregeligen au für d Zone C gülte, wird mänggisch s ganze Weschtjordanland zu de Autonomiigebiet zelt. S Abkomme gseht vor, dass d Gebiet vo der Zone C schrittwiis in die paleschtinensischi Autonomii z überfüehre, abgseh vo Usnahme, wo no drüber muess verhandlet wärde. Mä isch sich über dr ändgültig Status und d Gebietszuordnig nonig einig. Wiitgehend innerhalb vo der Zone C baut Israel ä befeschtigti Abgränzig.

Inhaltsverzeichnis

[ändere] Geographii

Die paleschtinensische Autonomiigebiet bestönde us mehrere Siidligsgebiet im Weschtjordanland, wo vo Hocheitsgebiet vom Schtaat Israel vonenander drennt si, und em Gazaschtreife mit mehrheitli arabisch-muslimischer Bevölkerig, aber au christlige und jüdische Minderheite. Usser an Israel und israelisch bsetzt Deil vom Weschtjordanland gränze si im Gazaschdreife an Ägypte und an s Mittelmeer. D Autonomiibehörde beaschprucht au d Kontrolle über d Gränze noch Jordanie, wo zurziit in de Händ vo Israel isch.

[ändere] Bevölkerig

In de Autonomiigebiete läbe zurziit öbbe 4 Millione Mensche. 1,4 Millionen drvo läbe im Gazaschdreife. Im Weschdjordanland läbe meh as 2,5 Millione Mensche. Drvo si 83 % paleschtinensischi Araber und 17 % Jude. Umgangsschbrooch under de Araber isch Paleschtinensisch-Arabisch, ä Dialäkt vom Syrisch-Arabische.[1] [2]

[ändere] Religione

Währed d Bevölkerig im Gaza-Schdreife zu öbbe 99 % us Muslime und ä chli weniger as 1 % Chrischde beschdoht, si im Weschtjordanland 75 % vo der Bevölkerig Muslime, 17 % Jude und 8 % Christe. Die groossi Mehrheit vo de Muslime ghöre zur sunnitische Glaubesrichtig.

[ändere] Schdedt und Siidlige

In dr Lischte undenoch isch än Übersicht über die gröschte Schdedt in de paleschtinensische Autonomiigebiet, won ä Deilflechi vom israelisch bsetzte Weschtjordanland und vom Gazaschdreife umfasse.


[ändere] Gschicht

Die Paleschtinensische Autonomiigebiet befinde sich uf Deil vom früechere Mandatgebiet Weschtpaleschtina, wo wie Oschtpaleschtina (hüt Jordanie) noch em Zsämmebruch vom Osmanische Riich under erä britische Mandatsverwaltig gschtande si. Zu de Mandatsbedingige ghört, ass d Brite d Verwirkligung vo der Balfour-Deklaration möglig mache sölle, in welere si am 2. November 1917 d „Gründig von erä nationale Heimet für s jüdische Volk” versproche hai, im Gebiet vo Paleschtina (d. h. Israel, Paleschtinensischi Autonomiigebiete und Jordanie). 1947 isch uf Bedriibe vo Groossbritannie s britische Mandatsgebiet Oschtpaleschtina zur Bildig vom Königriich Jordanie vom Gebiet Paleschtina as dr Nationale Heimet für ä jüdische Schtaat, abdrennt worde.

Am 29. November 1947 schtimmt d Generalversammlig vo de Vereinte Natione mit Zweidrittelmehrheit für dr Teiligsblan, wo Wechstpaleschtina in ä jüdische und ä arabische Schtaat deile söll. Vom Gebiet vo der Nationale Heimet für ä jüdische Schtaat sölle wiiteri 40 % abgsschbalte werde. Mit em Ziil, datsächlig än unabhängige jüdische Schtaat zu gründe und de Überläbende vo der Shoa und der jüdische Diaschbora ä Heimet z schaffe, akzeptiert die diplomatischi Verdrätig vo der jüdische Bevölkerig dr Blan. D Araber lähne dr Blan ab und hoffe, d Umsetzig vom UN-Blan zur Gründig vom Schtaat Israel mit Gwalt verhindere z chönne.

Am 14. Mai 1948 isch s zur formelle Gründig vom Schtaat Israel cho, wo international anerkennt wird. No in der Gründigsnacht hai Ägypten, Saudi-Arabie, Jordanie, der Libanon, der Irak und Syrie em neue Schtaat Israel Chrieg erklärt, wo vonenä scho blant und koordiniert gsi isch. Dr Israelisch Unabhängigkeitschrieg, wo denn usbrochen isch, isch vo Israel gwunne worde.

Noch em Chrieg isch d Verwaltig vo de Gebiet, wo vo der UN de Paleschtinenser zuegeschbroche worden isch und Oscht-Jerusalem in de Händ vo arabischen Besatzigsmächt, Ägypte im Gazaschdreife und Jordanie im Weschdjordanland.

Noch em Sächsdagchrieg 1967 isch s Weschtjordanland und der Gazaschdreife vo dr israelische Armee eroberet und besetzt worde. Drzue isch au Oscht-Jerusalem vo Israel eroberet und churz druf annektiert worde. In der Folg het Israel in de bsetzte Gebiet, vor allem im Weschtjordanland, über 200 Siedlige baut, zum Deil an strategisch wichtige Pünkt, in wele hüt 400.000 Lüt läbe. S israelische Militär het ä Schtrossennetz baut für die Siedlige und Kontrolpünggt iigrichdet.

[ändere] Uf em Wäg zur Anerkennig as Schtaat

Die Paleschtinensischi Befreijigsorganisation (PLO) het, anders as die Paleschtinensischi Autonomiibehörde, sit 1974 Beobachterstatus bi de Vereinte Natione (Beschluss vo der UN-Vollversammlig 3237). Erscht sit em Juli 1998 hai paleschtinensischi Abgeordneti bi der UNO s Rächt, an Debatte mit zmache.

Die Paleschtinensische Autonomiigebiet si Mitgliid vo der Arabische Liga.

Noch emä Zsämmenschtoss zwüsche emä israelische Militärfahrzüüg und zwei Taxi, bi welem vier Paleschtinenser gschtorbe si, het im Dezember 1987 die Erschdi Intifada gege die israelischi Bsatzig agfange. D Idee ä Schdaat in emä Deil vo Paleschtina isch zum erschte mol am 14. November 1988 vom Jassir Arafat z Algier vorgschlage worde und vo 108 Schtaate, drunder de Länder vom ehemolige Oschdblock und de Blockfreie Schtaate mit Anerkennig underschdützt worde. [1]


Im Oslo-Friidensbrozäss isch s Autonomiischtatut, wo hüt gültig isch, erreicht worde, wo as Vorstuefe zum enä paleschtinensische Schtaat dänggt isch. Weli Gebiet vom Weschtjordanland, näbe de Gebiet wo scho hüte der paleschtinensische Verwaltig unterstellt si, em zuekümftige paleschtinensische Schtaat zuedeilt wärde, isch eini vo de Chärnfrooge vom Komflikt im Noche Oschde. Ä Deil vo de paleschtinensische Araber forderet s ganze Weschtjordanland, än andere Deil all Paleschtinensische Autonomiigebiet und Oschtjerusalem. Wiider anderi Paleschtinenser fordere sogar s ganze Land zwüschem Mittelmeer und em Jordan, was der Zerstörig vo Israel gliichchiem. Die meischte israelische Entscheidigsdräger wai mindeschtens die gröschte Siidlige im Weschtjordanland und Oschtjerusalem bhalte.

Im Rahme vom Oslo-Friidensprozess isch blant gsi am 4. Mai 1999 dr zuekümftig Schdaat nonämol uszruefe; das isch aber wäge de israelische Wahlergebnis zerschd uf ä 13. September 2000, schböter uf Middi November 2000 verschobe worde, und schliesslig ganz undrbliibe.

Nochdem sich sit der Wahl vo der Hamas z Paleschtina d Lag dört bürgerchriegsähnlig zuegespitzt het, het der israelischi Minischterpräsident Ehud Olmert Verhandlige abote, wo as Grundlag si sogenannte Konvergänz-Blan hai sötte ha. Dä n Paleschtinenser wird drin än eigene Schdaat abote, gegen under anderem em Verzicht uf 5 % vom Weschtjordanland, wo dur dr Verlauf vo der Grenzalag, wo vo Israel baut worden isch, wiiter verfeschtigt worden isch. Middi Juni 2007 isch s zu bürgerchriegsartige Komflikt cho, bsundrigs im Gazaschdreife. In der Folg het d Hamas dört die alleinigi Herrschaft übernoh, währed im Weschtjordanland die verfindeti Fatah, zu welere au dr Präsident Abbas ghört, dominiert. So unterstöhn die paleschtinensische Autonomiigebiet faktisch in jedem vo de vonenander drennte Territorie enerä andere politische Chraft.

[ändere] Politik

D Politik vo der Autonomiibehörde ziilt uf d Errichtig vom enä unabhängige eigene Schtaat für die paleschtinensische Araber ab. Verschiideni paleschtinensischi Gruppe verfolge underschiidligi Ziil im Blick uf s Schtaatsgebiet. D PLO hofft, einisch ä Schtaat uf em Gebiet vom ganze Weschtjordanland und Gaza mit Jerusalem as Hauptschtadt z gründe. D Hamas verlangt s ganze Schtaatsgebiet vo Israel (Wescht-Paleschtina vor 1948). Au im Blick uf d Wäsensart vom neue Schtaat git s grundlegendi Underschiid. Währed die us der PLO hervorgegangeni Fatah ä säkulare Schtaat schaffe will, schdräbt d Hamas, wo vom Iran beiiflusst isch au wenn si sunnitisch brägt isch, än islamischtische Gottesschtaat a. Gruppen wie die lingge PFLP oder DFLP setze uf sozialistischi Umwälzige.

Einheitlig gfüehrti Schtaatsschtrukture, Verwaltig, Bildig und Gsundheitswäse fehle deilwiis no oder wärde verhinderet, z. B. git s kei Armee. Wiiteri Strukturmängel, wo nonig überwunde si, si die wiit verbreiteti Korruption, Paternalismus, öffentligi Sicherheit wo fehlt, paraschtaatligi Schtrukture, Milize, Terroriste, Flüchtlingslager, Analphabetedum, Unterernährig, hochi Kinderschtärblikeit, Verwahrlosig und hochi Arbetslosikeit. Es exischtiert ä schtark entwickligsbedürftigi Infraschtruktur: Bildig, Wasserversorgig/Abwasserentsorgig, Politik, Schtroossen, Schtromversorgig, Bürgerrächt, Rächtsschtaatlikeit. Die paleschtinensische Gebiet wärde zu groossen Deil vo dr israelische Armee militärisch verwaltet.

Am 26. Januar 2006 het d Hamas bi de erschte Parlamentswahle in der Gschicht vom Weschtjordanland die absoluti Mehrheit vo de Sitz übercho. Verschiidnigi Regierige uf der Wält mache ihri Unterstützig jetzt drvo abhängig, ass d Hamas uf Gwalt as Mittel verzichdet, d Verträg, wo s scho git, mit der Paleschtinensische Autonomiibehörd akzeptiert und s Exischdänzrächt vo Israel anerkennt.

Noch der Regierigsbildig vo dr fundamental-islamische Hamas hai d USA verlangt, ass d Hilfsgälder zrugge wärde. Si und Israel hai beschlosse, alli Finanzhilfe und au d Mehrwärtstüür, wo vo Israel für d PA erhobe wird, nit uszzahle; nume medizinischi Versorgig und d Energiiversorgig sölle ufrächterhalte bliibe. Die EU het sich au skeptisch zeigt gegenüber enerä Regierung, wo vo dr Hamas gefüehrt wird, und macht d Uszahlig vo de gschtoppte EU-Hilfsgälder vo der Anerkennig vom Schtaat Israel dur d Hamas abhängig, het aber doch ä chliine Deil von erä 121 Millione Euro Soforthilfe zahlt, so dass dr finanziell Zsämmenbruch vo der Paleschtinenserverwaltig cha verhinderet wärde. Schlussändlig het d EU sit der Wahl vo der Hamas aber de paleschtinensische Autonomiigebiet meh finanzielli Hilf chönne zur Verfüegig schtelle als in de Johr vorhär, indäm si d Hilfleischtige diräkt inveschtiert und d Behörde umgo hai. Vo der Hamas wird verlangt, ass si dr Schtaat Israel anerkennt, Terrorismus und Gwalt underloot und ä Friedenskurs iischloot. D Hamas-Führig het das alles bishär usdrückli abglehnt.

Au innenpolitisch het der Wahlsiig vo der Hamas für Spannige under de paleschtinensische Araber gsorgt. Sit der Regierigsübernahm isch s mehrfach zu bewaffnete Usenandersetzige zwüsche Anhänger vo dr Hamas und em Fatah cho. Mehrere inhaftierti Paleschtinenserfüehrer vo beide Lager hai brobiert dr Machtkampf z beände, indäm si ä politischs Grundsatzpapiir verfasst hai, wo under anderem d Usrüefig vom enä Paleschtinenserschtaates in de Gränze vo 1967 under gliichziitiger Anerkennig vom Schtaat Israel zum Inhalt het. Das Grundsatzpapiir isch sitdäm in abgwandeleter Form vom Fatah, Hamas und PFLP underschriibe. Datsächlig aber isch em Papiir scho widersproche worde, in mängge Deil isch s nur deilwiis anerkennt worde. Im September 2006 hai d Hamas und dr Fatah ankündigt, ä gmeinsami „Regierig vo der nationale Eiheit“ under der Leitig vom Minischterpräsident Haniyeh z bilde. D Verhandlige si gschiiteret an der Weigerig vo der Hamas, s Exischtänzrächt vom Schtaat Israel und d Gränze vo 1967 azerkenne.

[ändere] Usenandersetzige zwüsche Hamas und Fatah

Mitti Dezember 2006 hai sich die gwaltsame Usenandersetzige zwüsche Ahänger vo der Hamas und em Fatah verschärft. Em Regierigschef Ismail Haniyya isch zerschd vo Israel d Iireis in Gaza-Schdreife noch emä Bsuech z Ägypte verweigeret worde; won er denn doch het döfe iireise, isch im Haniyeh si Wagekolonne offenbar vo Ahänger vom Fatah beschosse worde. Am 16. Dezember 2006 het dr Präsident Abbas uf dr eskalierendi Machtkampf um d Regierungsgwalt greagiert und het vorverschoobeni Parlaments- und Präsidentschaftswahle akündigt. Die regierendi Hamas het das aber sofort abglähnt und vo enä Putschversuch gredet.

Im Februar 2007 het s saudische Königshuus zwüsche der Hamas und der Fatah bim enä Dräffe im saudische Mekka än Abkomme vermiddlet, won ä nationali Eiheitsregierig under dr Füehrig vo der Hamas vorgseh het.

Am 14. Juni 2007 isch im Gazaschdreife ä bürgerchriegsartige Komflikt zwüsche der Hamas und Fatah usbroche, wo innerhalb vo zwei Däg zun erä vollschdändige Machtübernahm vo der Hamas im Gazaschdreife gfüehrt het. Das het d Uflösig vo der Eiheitsregierig zwüsche Fatah und Hamas zur Folg gha und zur Iisetzig von erä Fatah-gefüherten Notschdandsregierig mit ä barr Unabhängige dur dr Präsident Abbas ohni d Hamas.

[ändere] Sicherheitschreft

  • Präsidentegarde: D Elitedruppe vom Präsident und Fatah-Chefs Mahmud Abbas zelt zwüsche 4.200 und 5.000 Ma (Stand: Juni 2007). D guet asbildeti und usgrüschteti Druppe bechunnt diräkti Underschdützig vo de USA.
  • Nationali Sicherheitschreft: Mit 30.000 Ma wärde si au vom Präsident kommandiert und gälte as d Armee vo de Paleschtinenser. Drzue ghöre ä Militärische Gheimdienscht, d Küschtewach und d Elitedruppe "Force 17".
  • Polizei: 30.000 Polizischte unterschdöhn nominell em Inneministerium, wärde aber vo Fatah-Ahänger dominiert.
  • Allgemein Gheimdienst: Er zelt 5.000 Ma und underschdoht em Präsident.

Bewaffneti Organ under diräkter Kontrolle vo der regierende Fatah si d al-Aqsa-Märtyrer-Brigade und ä Schpezialdruppe, wo zurziit no im Ufbau isch, as Gegegwicht zur Qassam-Brigade vo der Hamas, wo vor allem im Gazaschdreife dominiere. Drnäbe hai au d PFLP mit de Abu-Ali-Mustafa-Brigade as au der paleschtinensisch Islamischi Dschihad eigeni militärischi Arm.

[ändere] Infraschdruktur

D Infraschdruktur isch schlächt entwicklet. Wirtschafts-, Sozial- und Verkehrsentwicklig liide under em fählende territoriale Zsämmehang zwüsche den einzelne Schdedt und Kreis in de paleschtinensische Gebiet und under dr Korruption.

Die israelische Sicherheitsmassnahme, Kontrolle und Prozedure vom israelische Militär, die mangelhafte öffentlige Dienschtleischtige vo der Verwaltig, die allgemein relativ gring entwickeleti Infraschdruktur, konschtanti Umwältverschmutzig und die gringi Rächtssicherheit hemme die wirtschaftligi Entwicklig no meh.

[ändere] Wirtschaft

D Uflösig vo der Zoll- und Währigsunion mit Israel wird zwar vo radikale Paleschtinenser-Organisatione gforderet. Sie hätti aber für d Wirtschaft z Gaza und im Weschtjordanland, wo sowiso scho agschlagen isch, kataschtrophali Folge und isch dorum vo der Autonomiibehörde bis jetzt abglähnt worde.

Sit dr Iirichtig vo der Autonomiibehörde 1993 si öbbe 10 Milliarde Dollar an internationale Hilfsgelder ins Land gflosse. D EU isch mit rund zwei Milliarde Euro in de vergangene zäh Johr der gröscht Gäldgäber vo de Paleschtinensische Autonomiigebiet gsi.

Vorwürfe, ass Hilfsgälder vo der EU missverwändet worde si, si vom europäischen Amt für Betrugsbekämpfig (OLAF) undersuecht worde. Noch em Abschlussbricht si uf Grund vo de verfüegbare Date keini Hiwiis gfunde worde, ass EU-Gälder für d Finanzierig vo bewaffnete Agriffe oder "unrächtmässige Aktivitäte" bruucht worde si. Allerdings wiist der Bricht au druf hi, ass der Missbruuch vo Hilfsgälder nit völlig cha usgschlosse werde, wil die "interne und externe" Kontrollmechanisme vo der paleschtinensische Autonomiibehörde "underentwicklet" siige. OLAF investigation into EU assistance to the Palestinian Authority budget

[ändere] Schbort

[ändere] Nationalmannschafte

[ändere] Paleschtinensischi Sschbortler

[ändere] Literatur

[ändere] Weblingg

Wikiatlas
 Wikimedia-Atlas:Palästina — geografischi und historischi Charte
Commons
 Allmänd (Commons): Paleschtinensischi Autonomiibehörde — Witeri Mulitimediadateie zum Artikel

[ändere] Fuessnote

  1. ↑ CIA World Factbook Westbank
  2. ↑ CIA Worlf Factbook Gaza Streifen

Dr Artikel basiert uf ´ra freie Ibersetzung vum Artikel „Palästinensische Autonomiegebiete“ us dr dytsche Wikipedia.
E Lischte mit de dörtige Autore kasch dörte aluege



Vun "http://als.wikipedia.org/wiki/Pal%C3%A4stinensische_Autonomiegebiete"
Persönlichi Wärkzüg