Wikipedia Diskussion:Houptsyte (Schwäbisch)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Bei Eirer Suochmaschee uf schwäbisch soddet er äbbes ändera. Eigentlich schreibt mer "uf schriftdeitsch eigäbe" ond net "hochdeitsch". Schwäbisch isch auch hochdeitsch, oder wenigschtens oberdeitsch. ursprüngli nit-signierte Byytraag vo de IP 87.180.138.69 19:21, 31. Jan. 2012 (MEZ)

Des stimmt zwar, aber glychzitig denke di meischte Lüt bi "Hochdütsch" zerscht emool aa d Standardsprooch bzw. de dialektologische Begriff kenne di allermeischte bstimmt gar nit. Isch "Schriftdütsch" jetz aber würkli en bekannte Begriff? Ich ha gmeint, des sait mer praktisch numme in de Schwiiz. --Terfili 22:18, 31. Jan. 2012 (MEZ)

"ie" in dä Infobox "Alemannische Wikipedia"[Quälltäxt bearbeite]

In dä Infobox wird "Liechtenstein" und "kopiert" gschriibe. Nach dä Regle https://als.wikipedia.org/wiki/Hilfe:Schrybig sot mr ie durch ii ersetze. Au wär vilejcht sinnvoll wemmr zwische dä Diphtong "ej" (wia in schwäbisch "heit") und "ai" (wia in schwäbisch "verbreitet"') au i dä Schrejbwejs onterschaide kennt. Irritiirt me immer ä wengle bejm lässe.--Jocme (Diskussion) 17:33, 26. Sep. 2013 (MESZ)

Eso sträng simer bi däre Regle mit em 'ie' nit, es git aifach e Hufe Lyt, wu e lang ii automatisch as <ie> schrybe. Uf dr andre Syte sait mer im Name Liechtestai aber ganz klar e Diphthong 'iä' un zmindescht in myym Dialäkt siat mer dää Diphthong au in sonige Weter wie kopiere usw.
Die Unterschaidig zwische däne Diphthong in 'heit' un 'broit' sott aber iberall gmacht wäre. Wäge däm haan i jetz des "verbreitet" mol korrigiert. --Holder (Diskussion) 17:52, 26. Sep. 2013 (MESZ)
Ok. Wegge "ej" vs "ai", sche umschifft wennmr "broit" sagt, abr des habbe mit "ej" vs "ai" net gmaint. "Bringed Eier Wisse ei" z.B. s erste "Ei" wia "Ej" s zwaite "ei" wia "ai", "freiwillig" mit "ej", Eiträg mit "Ai" (villejcht au oi em Mittelschwebisch). D "Badische" Sejt unterschejdet do jo zwische "ii" und "ej".--Jocme (Diskussion) 01:34, 27. Sep. 2013 (MESZ)
Ebe, bi uns unterschaidet mer "ii" (= schwebisch ej) un "ai" (= in Dyym Schwebisch "ai", in andere schwebische Dialäkt "oi"). Aber bi uns sait mer ebe nit "Aiträg" sundern "Iiträg", wege dem mießt s bi Eich au "Ejträg" haiße. Un des "Bringed Eier Wisse ei" haißt bi uns "Bringe Ejer Wisse ii", wege dem mießt s bi Eich derno au "Bringed Ejer Wisse ej" haiße, oder? In däm schwebische Dialäkt uf dr Hauptsyte wird halt unterschide zwische "ei" (= mittelschweb. "ej" bzw. oberrhyalem. "ii") un "oi" (= mittelschweb. "ai", oberrhyalem. "ai"). Wäge däm sin des "Bringed Eier Wisse ei" un "Eiträg" scho richtig gschribe. --Holder (Diskussion) 06:29, 27. Sep. 2013 (MESZ)
Menne mittelschwäbische Referenzperson (etwa Rejtlinge) widerspricht heftig insbesondere bej "verbroidet" ond "Ej". Offenbar ischs halt it so aifach wia i derre Regel dia au im Artikel Diphthong verzellt wird. Bej ihr haißts "Aiträg", "Bringet Ejer Wisse Ai", "verbraidet" ond "oifach", also aigentlich so wia ne zersch gmaint hab. I merre Muttersproch haißts "Eeträg, "Bringet Ejer Wisse Ee (oder Ai)", "verbraitet" ond "aifach". (Übrigens haißts em mittelschwebische "sain" ond net "sejn", bei mir "senn"). In dä Sturgerter Nachrichte hanne en Artikel dezua gfunde, http://www.stuttgarter-nachrichten.de/inhalt.auf-gut-schwaebisch-die-aussprache-des-ei.11f500cc-fde8-4f1b-9f8e-c122b240b69e.html, d Information dert isch abr e weng interpretiirungsbedirftig wejl it klar gsejt wird, wia mr s "junge ei" i de verschiidene Fäll ausspricht. --Jocme (Diskussion) 13:19, 27. Sep. 2013 (MESZ)
S cha jo scho syy, dass in andere schwebische Dialäkt des halt andersch isch, aber dä Benutzer, wu die Syte emol ibersetzt ghaa het, het di anzelne Forme au mit syne Lyt diskutiert. E ainhaitlig Schwebisch git s halt aifach nit, wie s au kai ainhaltlig Hochalemannisch oder Oberrhinalemannisch git. Umso inträssanter isch s, wänn Du Artikel schrybsch in Dym Dialäkt, no chenne mer dert läse, wie s bi Dir isch. Oder wänn "Dy Referenzperson" au no en Artikel schrybt, no chennte mer au no sälle Dialäkt chännelehre. :-)  --Holder (Diskussion) 06:43, 30. Sep. 2013 (MESZ)
Hm. Also "verbroited" hesch scho Du grad gschriibe, no mainsch Dai schwäbisch? Wer des andere gschriibe het mag E aigentlich net recherschiire. I nemm halt an, dass dia Unterschaidung zwische "ai" und "ej" aifach net gmacht worre isch und baides mol "ei" gschriibe worre isch. Mai Aaregung war, dia Unterschaidung grad au auf dä Hauptsejt zom mache ond net en andere Dialekt zom verwende.--Jocme (Diskussion) 11:36, 2. Okt. 2013 (MESZ)
Ich haa des "verbroitet" us dr Begrießig ganz obe ibernuu, des isch kai Form vu mir.
Aber ich fang emol ganz grundlegend aa:
Die ganze Vokal gehn uf bstimmti mittelhochdytschi (mhd.) Vokal zruck un hän in dr hitige Dialäkt normalerwys ganz regemäßiig Entsprächige:
mhd. zît (dt. 'Zeit') entspricht hochalem. 'Zyt'/'Ziit', oberrhyalemannisch 'Zitt', schwebisch 'Zejt' (au 'Zeit' gschribe)
mhd. îs (dt. 'Eis') entspricht hochalem. 'Yys'/'Iis', oberrhyalemannisch 'Iis', schwebisch 'Ejs' (au 'Eis' gschribe)
mhd. wîn (dt. 'Wein') entspricht hochalem. 'Wyy'/'Wii', oberrhyalemannisch 'Wii'/'Win', schwebisch 'Wejn'/'Wein'/'Wain'
mhd. breit (dt. 'breit') entspricht hochalem. 'breit'/'bräit', oberrhyalemannisch 'brait', schwebisch 'broat'/'broit'/'broet'
mhd. stein (dt. 'Stein') entspricht hochalem. 'Stei'/'Stäi', oberrhyalemannisch 'Stai', schwebisch 'Stoa'/'Stoi'/'Stoe'
S cha natyrli syy, dass es in weschtschwebische Dialäkt nit broit/Stoi haißt sundern brait/Stai, aber des isch ganz aidytig e andere Vokal wie in 'Zejt'/'Ejs'.
In däm "Bringe Eier Wisse ei" goht des 'ei' (dt. ein') zruck uf mhd. în > hochalem. 'yy'/'ii', oberrhyalemannisch 'ii', schwebisch 'ej'. Des sott au im Schwebische dr glych Vokal syy wie in 'Wein' un nit dr glych wie in 'Stein', s git aber halt au schwebischi Dialäkt, wu mer do 'ej' sait.
Dr glych Lut het s in 'Eintrag', au des goht uf mhd. în zruck un sott also im Schwebische normal wie 'Wein uusgsproche wäre, genauso au dr Vokal in 'sein', des sin ebe anderi Vokal wie in 'stein'
S isch e Brobläm, dass es nit nume zwee Vokal git, zum aine mhd. î (oberrhiialem. ii, schwebisch ej) un zum andere mhd. ei (oberrhiialem. ai, schwebisch oi), sundern dass es no ne Unterschid macht, wänn die Vokal vor eme n stehn (wie in 'Stein' oder uf dr andere Syte 'Wein').
In unsere Haupsyte uf Schwebisch wird scho zwische mhd. î und mhd. ei unterschide, nämli di aint Form wird do 'ei' gschribe un di ander 'oi' un ich deet do jetz kai Änderige mache, des isch halt d Form, wie s dr Thomasxb, wu us dr Nechi vu Ulm isch, dertemol verfasst ghaa het (wie gsait die Korrektur vu 'verbroitet' haan i ibernuu us dr Form ganz obe). --Holder (Diskussion) 12:24, 2. Okt. 2013 (MESZ)