Wikipedia:Houptsyte/49

Grüezi, grüessech und willkomme uf der alemannische Wikipedia!
Di frei Enzyklopedi, wo alli chöi mitschaffe.

Artikel finde

Artikel nooch Kategorie:
Alli Kategorie • Bruuchtum • Ernährig • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musik • Natur • Person • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Verchehr • Wirtschaft • Wüsseschaft

Themeportal: Regionali Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Württebärg Basel Elsass Friburg Liechtestei Schwabe Schwiiz Vorarlberg
Chunscht Geografi Gschicht Gsellschaft Literatur Musik Natur Politik Religion Sport Sproch Tächnik Wüsseschaft

Suschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsunders glungne Artikle • Läsige Artikle • Artikel nooch Dialäkt • Audiouffnahme vo Artikel • Ufname vu Dialäktwörter • E Fabel in verschidni Dialäkt übersetze • Alemannischi Ortsnämme • Alemannischi Tiernämme • Alemannischi Pflanzenämme

Di Alemannischi Wikipedia

Di alemannischi Wikipedia isch en Enzyklopedi i de Dialekt vom alemannische Sprachruum, also vo der Dütschschwyz, vom Elsass, vo Liechtestei, vo Oberbade, vom Schwabeland und vo Vorarlberg.

Die Enzyklopedi wachst dür di freiwilligi Hilf vo allne, wo öppis in irer Mundard wöi bytrage. Yträg chöi vo allne Bsuecher gschribe und gänderet wärde. Alli si härzlich yglade mitzmache. Bringet eues Wüsse y und hälfet eso mit, ds Alemannische z pflege, ufzwerte und z erhalte. Di erschte Schritt si ganz eifach!

Wer mir vo der Alemanische Wikipedia si und was mir wei, findsch i üsem Profil.

D Inhält vor Wikipedia dörfe frei kopiert und verbreitet wärde.

Bis jetz häts bi der alemannische Wikipedia 31.530 Artikle.

Artikel vor Wuche: Bürgermäister vo Baasel

In dr Stadt Baasel het s vo dr Middi vom 13. Joorhundert bis ins spöötere 19. Joorhundert s Amt vom Bürgermäister gee.

Dr Inhalt vom Amt vom Bürgermäister het sich im Lauf vo de Joorhundert e chli veränderet. Au wenn dr Bürgermäister bis 1521 vom Bischof vo Baasel iigsetzt worden isch, isch er doch mee as anderi Amtsdrääger dr Verdräter vo dr Baasler Bürgerschaft oder wenigstens vo de aadlige Baasler Familie gsi. Er het im Root dr Vorsitz gha und het sich um die politische und administrative Aagläägehäite vo dr Stadt kümmeret. Zerst häi au dr Vogt und dr Schulthäiss in dene Beriich no öbbis z sääge gha, aber scho nume e baar Joor noch dr Ernennig vom erste Bürgermäister het sich d Rolle vo dene bäide uf d Grichtsbarkäit beschränkt.

Wo sich im 16. Joorhundert d Stadt vom Bischof glööst het, isch dr Bürgermäister dr Vorsitz vom Chläine Root gsi, wo bis zum 1691er Wääse gschaltet und gwaltet het wie s em guet dunkt het, aber vo denn aa vom Groosse Root kontrolliert worde isch. Under dr Helvetik isch dä Boste abgschafft worde und het erst mit dr Restaurazioon wider e Däil vo sine alte Kompetänze überchoo. Mit dr Kantonsverfassig vo 1875 isch dr regierendi Chläi Root vom ene vollamtlige Regierigsroot abglööst worde, wo vom ene Bresidänt gläitet worde isch, und s Amt vom Bürgermäister het s nüme gee. (…der ganz Artikel lese)

Früeneri Artikle vor Wuche:

Hesch gwüsst ...

... dàss d Elsasser Wiistroß zu da ältscha Touristastroßa ìm Frànkrìch gheert?
... dass em Leerer Eduard Schönenberger näbet de Schuel d Pflääg und d Förderig vo de Mundaart, «öiserer äigetlicher Mueterspraach», ganz wichtig gsy isch?
... dass de Rekord bi de Freqänze und em Güeterverchehr uf de Wetzike-Meile-Bahn im Jahr 1920 mit 532'345 Reisende und 11'014 Tone Güeter gsii isch?
... dass d Buure im Appäzellerland und dä umliggende Bergkanton ihri Hünd immer no unter äm Gsichtspunkt vo dä Bruchstüchtigkeit und weniger noch rassäbedingter Schönheit züchtäd?
... dàss m’r s’ Sàkràmant vu dr Krànkasaalwung vor dr Liürgiireform vum Zwaita Vàtikàànischa Konziil numma in articulo mortis hàt därfa schpanda?
... dass dr Pius Jauch scho Liader uf Italienisch, Deitsch und Schwäbisch gschrieba hòt?

Alemannischi Nachrichte:

11. Februar 2026:
Warum «bi ünsch» in Graubünden fast jedes Wort anders klingt (Südostschweiz)
Landratsamt Lörrach informiert über Wettbewerb "Dialekt hat Zukunft" (Badische Zeitung)
DIALECTA_26 - Mundart verbindet (Stadtanzeiger Ortenau)
8. Februar 2026:
BärnerBär nimmt dich mit auf die Spuren des «Bärndütsch» (nau.ch)
Wenn der Schwabe den Begriff „stong long“ hört, weiß er gleich Bescheid – oder etwa doch nicht? (Schwäbische Zeitung)

Meh Nachrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

14. Februar

Fasnet: Schmalzige Samschtig - Valentinstag

0842: Dr Ludwig dr Dytsch un dr Karl dr Kahl bechreftige mit dr zwoosprochige Stroßburger Aid (Bild) ihr Bindnis gege ihre Brueder Lothar. Dr altfranzesisch Dail giltet as s erscht Schriftstuck in däre Sproch.
1349: Bi dr Pescht-Pandemi vum Schwarze Dod z Europa chunnt s z Stroßburi zum „Valentinstagmassaker“, eme Pogrom gege mehreri hundert Jude, wu Brunnevergiftig vorgworfe woren isch.
1768: Dr Schwyzer Publizischt un Bolitiker Paul Usteri chunnt uf d Wält.
1918: Z Russland wird dr Julianisch Kaländer dur dr Gregorianisch ersetzt. Noch em 31. Jänner (julianisch) chunnt dr 14. Februar (gregorianisch).