Wikipedia:Houptsyte/16

Griaß Godd älle midanand ond härzlich willkomma uf dr alemannischa Wikipedia!
D freia Enzyklopedi, wo älle midmacha kenned.

Artikel fenda

Artikel no Kategorie:
Alle Kategorie • Brauchtum • Essa ond Trinka • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musik • Natur • Person • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik• Verkehr • Wirtschaft • Wisseschaft

Themeportal: Regionale Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Wirttebärg Basel Elsass Freiburg Liachtastoi Schweiz Schwoba Vorarlberg
Geografi Gschicht Gsellschaft Kunscht Literatur Musik Natur Bolitik Religion Sport Sproch Technik Wisseschaft

Sonschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsonders guade Artikel • Läsige Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vo Artikel • Ufnahme vo Dialektwerter • A Fabel en verschidne Dialekt ibersetza • Alemannischi Ortsnama • Alemannischi Diernama • Alemannischi Pflanzanama

D Alemannischa Wikipedia

D alemannischa Wikipedia isch a Enzyklopedi en de Dialäkt vom alemannischa Sprochraum, also vo dr Deitscha Schweiz, vom Elsaß, vo Liechtaschtoi, vo Oberbade, vom Schwobaland ond aus Vorarlberg ond Weschttirol.

D Enzyklopedi wächst durch d freiwillig Hilf vo älle, wo ebbes en erm Dialäkt beitrage welled. Älle Eiträg kenned von älle Leid gschriiba ond gändret werre. Älle send härzlich eiglade mitzmache. Brenged Eier Wisse ei, ond hälfed so mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte ond z erhalte. D erschte Schritt send ganz oifach!

Wer mir vu dr Alemannischa Wikipedia send ond was mer welled, fendeschd in onserem Brofil.

D Inhalt vo dr Wikipedia derf frei kopiert ond verbroidet werra.

Bis heid sends bei dr alemannischa Wikipedia 31.694 Artikel.

Artikel vo dr Woch: Carl Maria von Weber

Dr Carl Maria Friedrich Ernst von Weber, wia-nr mit-em ganza Nama ghoißa hôt (* 18. oder 19. Novembr 1786 z Eutin em heidiga Schleswig-Holstein, † 5. Juni 1826 en London), ischt a deitscher Kombonischt, Kabellmoischtr, Pianischt ond Musikschriftsteller gwäa. Er gildet als dr Vollender vo dr deitscha romandischa Opr. Sei bekanndeschts Werk isch Der Freischütz. Älle Vorfahra vom Weber – vädderlicher- ond midderlicherseits – hend ihre Wurzla em alemannischa Schbrôchroom. Drom isch dr Weber eigentlich au a reachdr Alemanne gwäa. Wahrscheinlich isch’r dr greescht Kombonischt, wo seller Volksstamm hervorbrôcht hôt.

Uf-em Gebiet vo dr Opr gildet dr Weber als de wichdigscht Persoo zwischem Wolfgang Amadeus Mozart ond em Richard Wagner. De deitsch romandisch Opr isch durch sei Schaffa Wirklichkeit worra. Em Weber sei graußr Fortschridd beschdôht dô dren, dass’r an nuia Stil gschaffa hôt, wo dees, was vôrher bloß a dooda Kuliss gwäa ischt, zom Leaba erweckt hôt. Et omsonscht hoißt’s oft, dr Hauptdarsteller vom Freischütz wär dr deitsche Wald. Manche Sacha hôt’r vo de Franzosa ibrnomma, z. B. s Melodram, abr was bei de selle bloß a reizvolla Illusioo gwäa ischt, hôt’r em Denscht vo-ma seelischa Ausdruck weidrentwicklet. Nei bei-em ischt au d Eifihrong vo de Erennrongs- ond Leitmotiv, ond dass dr Chor et bloß zor Staffaasch uf dr Bihne romstôht, sondern a Doil vo dr Handlong wuud. (…dr ganz Artikel lesa)

Friäre Artikel vu dr Woch:

Hosch gwisst ...

... dàss d Elsasser Wiistroß zu da ältscha Touristastroßa ìm Frànkrìch gheert?
... dass em Leerer Eduard Schönenberger näbet de Schuel d Pflääg und d Förderig vo de Mundaart, «öiserer äigetlicher Mueterspraach», ganz wichtig gsy isch?
... dass de Rekord bi de Freqänze und em Güeterverchehr uf de Wetzike-Meile-Bahn im Jahr 1920 mit 532'345 Reisende und 11'014 Tone Güeter gsii isch?
... dass d Buure im Appäzellerland und dä umliggende Bergkanton ihri Hünd immer no unter äm Gsichtspunkt vo dä Bruchstüchtigkeit und weniger noch rassäbedingter Schönheit züchtäd?
... dàss m’r s’ Sàkràmant vu dr Krànkasaalwung vor dr Liürgiireform vum Zwaita Vàtikàànischa Konziil numma in articulo mortis hàt därfa schpanda?
... dass dr Pius Jauch scho Liader uf Italienisch, Deitsch und Schwäbisch gschrieba hòt?

Alemannischa Nochrichte:

1. Juni 2026:
Die neue Mundartwelle: Wie das Handy unseren Schreibstil verändert (Zofinger Tagblatt)
Schwarzwaldquiz, 01.06.2026. Alemannisch für Anfänger, Lektion 26 (schwarzwald-aktuell.eu)
27. Mai 2026:
NS-Propaganda in Allgäuer Mundart: Kommission schlägt Umbenennung des Eberhard-Schobacher-Wegs in Kempten vor (Kreisbote)
Schwarzwaldquiz, 27.05.2026: Alemannisch für Anfänger, Lektion 25 (schwarzwald-aktuell.eu)
17. Mai 2026:
Sängerin Linda Fäh über neues Album: «Mundart fühlt sich echter an» (nau.ch)
16. Mai 2026:
«Im Gràs sinn schun Bliamla»: Wie Elsässer mühsam ihre Sprache (wieder-)lernen (BZ Basel)
Aus «Brot» wird «Lehm»: So entstehen Sondersprachen (SRF)
Die Vreneli-Geschichte auf Zürcher Dialekt? «Das befremdet mich» (Berner Zeitung)

Mea Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

6. Juni

1513: In dr Schlacht bi Novara besige d Eidgnosse e franzesisch Heer unter em Louis II. de La Trémoille.
1875: Dr dytsch Schriftsteller Thomas Mann (Bild) chunnt uf d Wält.
1944: Mit em D-Day fangt im Zweete Wältchrieg d Landig vu dr alliierte Truppe an dr Atlantikkischte vu dr Normandie aa.
1961: Dr Schwyzer Psychoanalytiker Carl Gustav Jung stirbt.