Wikipedia:Houptsyte

Schwyzerdütsch

Grüezi, grüessech und willkomme uf der alemannische Wikipedia!
Di frei Enzyklopedi, wo alli chöi mitschaffe.

Artikel finde

Artikel nooch Kategorie:
Alli Kategorie • Bruuchtum • Ernährig • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musik • Natur • Person • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Verchehr • Wirtschaft • Wüsseschaft Themeportal: Regionali Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Württebärg Basel Elsass Friburg Liechtestei Schwabe Schwiiz Vorarlberg
Chunscht Geografi Gschicht Gsellschaft Literatur Musik Natur Politik Religion Sport Sproch Tächnik Wüsseschaft Suschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsunders glungne Artikle • Läsige Artikle • Artikel nooch Dialäkt • Audiouffnahme vo Artikel • Ufname vu Dialäktwörter • E Fabel in verschidni Dialäkt übersetze • Alemannischi Ortsnämme • Alemannischi Tiernämme • Alemannischi Pflanzenämme

Di Alemannischi Wikipedia

Di alemannischi Wikipedia isch en Enzyklopedi i de Dialekt vom alemannische Sprachruum, also vo der Dütschschwyz, vom Elsass, vo Liechtestei, vo Oberbade, vom Schwabeland und vo Vorarlberg.

Die Enzyklopedi wachst dür di freiwilligi Hilf vo allne, wo öppis in irer Mundard wöi bytrage. Yträg chöi vo allne Bsuecher gschribe und gänderet wärde. Alli si härzlich yglade mitzmache. Bringet eues Wüsse y und hälfet eso mit, ds Alemannische z pflege, ufzwerte und z erhalte. Di erschte Schritt si ganz eifach!

Wer mir vo der Alemanische Wikipedia si und was mir wei, findsch i üsem Profil.

D Inhält vor Wikipedia dörfe frei kopiert und verbreitet wärde.

Bis jetz häts bi der alemannische Wikipedia 31.554 Artikle.

Artikel vor Wuche: Bflanzesoziology

D Bflanzesoziology isch e deschkriptivi un sischtematischi Method vu dr Geobotanik (Vegetazionsgeografy) fir d Typisierig vu dr Vegetazion un d Gliderig vu Vegetazionsainhaite. Si isch e Dailbiet vu dr Vegetazionskund un bscheftigt si innerhalb vu dr Bflanzenekology mit dr Vegetazionsdecki.

D Bflanzesoziology isch d Lehr vu dr Vergsellschaftig vu dr Bflanzenarte. D Vegetazionsdecki u dr Ärd bstoht us verschidene Bflanzenarte, wu in unterschidlige, aber au typische Artekumbinazione ufdrätte. D Bflanzesoziology bschrybt ainzelni Bflanzegsellschafte in ere sischtematische Ornig vu allne Bflanzegsellschafte, wu uf ere empirische Grundlag stoht, un stellt di karaktetristisch Aigeschafte un iri Verwandtschaft dar. In dr Bflanzesoziology herrscht d Züri-Montpellier-Schuel no Braun-Blanquet vor.

„Pflanzensoziologie“ (änglisch phytosocioloy) isch e Uusdruck, wu syt langem etabliert, aber au umstritten isch. Derwylscht d Soziology, wu erscht no dr Blfanzesoziology entstanden isch, un iri biologische Fachrichtige Diersoziology un Biosoziology norma nume innerartligi Vergsellschaftige untersuece, bstehn di vu dr Bflanzesoziology untersuechte Bflanzegsellschafte us verschidene Arte. Wäge däm bruche ne Dail vu dr Autor*ne in ere Analogy zue dr „Zoozönologie“ un dr „Biozönologie“ fir d Lehr vu dr Vergsellschaftig vu Bflanzenarte dr Uusdruck Phytozönologie. Aber au där Uusdruck isch umstritte, wel er vu dr gschichtlige Entwicklig vu dr Bflanzesoziology abstrahiere duetr. Umgchehrt wird dr Uusdruck „Pflanzensoziologie“ au unterstitzt vum Soziolog Bruno Latour: Si sei nit nume dr elter uusdruck, nai, si diei au s Zyyl verfolge, Gsellschafte us heterogene Bstanddail z bschrybe un z verstoh. Dodermit sei d Augustin-Pyrame de Candolle as ire Schepfer au ain vu dr Grinderväter vu dr Soziology un d Bflanzesoziology e Vorbild fir d Sozialwisseschafte. (…der ganz Artikel lese)

Früeneri Artikle vor Wuche:

Hesch gwüsst ...

... dàss d Elsasser Wiistroß zu da ältscha Touristastroßa ìm Frànkrìch gheert?
... dass em Leerer Eduard Schönenberger näbet de Schuel d Pflääg und d Förderig vo de Mundaart, «öiserer äigetlicher Mueterspraach», ganz wichtig gsy isch?
... dass de Rekord bi de Freqänze und em Güeterverchehr uf de Wetzike-Meile-Bahn im Jahr 1920 mit 532'345 Reisende und 11'014 Tone Güeter gsii isch?
... dass d Buure im Appäzellerland und dä umliggende Bergkanton ihri Hünd immer no unter äm Gsichtspunkt vo dä Bruchstüchtigkeit und weniger noch rassäbedingter Schönheit züchtäd?
... dàss m’r s’ Sàkràmant vu dr Krànkasaalwung vor dr Liürgiireform vum Zwaita Vàtikàànischa Konziil numma in articulo mortis hàt därfa schpanda?
... dass dr Pius Jauch scho Liader uf Italienisch, Deitsch und Schwäbisch gschrieba hòt?

Alemannischi Nachrichte:

18. Februar 2026:
Nöis Gschmöis: App vereint Schweizer Mundarten (Nidwaldner Zeitung)
12. Februar 2026:
«Schwizerdütsch» für Expats (W) (SRF)
11. Februar 2026:
Warum «bi ünsch» in Graubünden fast jedes Wort anders klingt (Südostschweiz)
Landratsamt Lörrach informiert über Wettbewerb "Dialekt hat Zukunft" (Badische Zeitung)
DIALECTA_26 - Mundart verbindet (Stadtanzeiger Ortenau)
9. Februar 2026:
Schwarzwaldquiz, 09.02.2026: Alemannisch für Anfänger, Lektion 14 (schwarzwald-aktuell.eu)

Meh Nachrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

18. Februar

Äschermittwuche

1218: Dr Berthold V., dr letscht Herzog vu Zährige, stirbt.
1229: Dr Sultan Al-Kamil un dr Chaiser Friedrich II. (Bild) veryybare im Fride vu Jaffa e zehjehrigi Wafferueh.
1814: Dr Napoleon Bonaparte sigt in dr Schlacht bi Montereau gege di verbindete Eschtrycher un Wirttebärger bi Montereau-Fault-Yonne.
1930: Dr Clyde Tombaugh entdeckt uf Fotografie, wu im Jänner gmacht wore sin, dr Planet Pluto, wu iber 75 Johr speter zum Zwärgplanet zruckgstuft wird.
1969: Vier Attentäter vu dr Fatah schieße am Flughafe Züri uf e Flugzyyg vu dr El-Al. Dr Copilot un ain Attentäter cheme um s Lääbe.