Horgen

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Horgen
Wappe vo Horgen
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Züri (ZH)
Bezirk: Horgew
BFS-Nr.: 0133i1f3f4
Poschtleitzahl: 8810, 8812, 8813
8815 Horgenberg
8135 Sihlwald / Sihlbrugg
UN/LOCODE: CH HOE
Koordinate: 687729 / 23509347.2609138.597777408Koordinaten: 47° 15′ 39″ N, 8° 35′ 52″ O; CH1903: 687729 / 235093
Höchi: 408 m ü. M.
Flächi: 21.07 km²
Iiwohner: i19'608 (31. Dezämber 2013)[1]
Website: www.horgen.ch
Horge

Horge

Karte
Ufenau Lützelau Zürichsee Greifensee Sihlsee Teufenbachweiher Horgnerbergweiher Ausee ZH Türlersee Zugersee Kanton Schwyz Kanton St. Gallen Kanton Zug Bezirk Affoltern Bezirk Dietikon Bezirk Hinwil Bezirk Meilen Bezirk Uster Bezirk Zürich Adliswil Hirzel Horgen Hütten ZH Kilchberg ZH Langnau am Albis Oberrieden ZH Richterswil Rüschlikon Schönenberg ZH Thalwil WädenswilKarte von Horgen
Iber des Bild
w

Horge (amtlich Horgen) isch e politischi Gmäind und de Hauptort vom Bezirk Horge im Kanton Züri, Schwiiz.

Allgemeins[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Horge liit am lingge, westliche Ufer vom Zürisee und isch öppe 18 km vom Kantonshauptort Züri weg. Es isch Teil vo de Agglomeration Züri. D'Iiwoner heissed Horgner. D'Gmeind isch öppe halbe mit Wald bewachse, ufeme Viertel tüends purä, en Achtel sind Hüser und de Rescht isch Strassä.

Wappe[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im Wappe hätts en wisse Schwan uf rotem Tuech.

Geographie[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Horge liit am Hang vom Zimmerberg, das isch e Sitemoräne wo de Linthgletscher bi de letschte Iisziit ligge la hät. D'Gmeind gaht vom See über s'Sihltahl übere bis zum Albis.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Vo de Urgschicht kännt mer nöd viil. E paar Versteinerige us em Choleflöz Chäpfne zeiged, das es früener, vor öpe 16 Millione Jaar, viil wärmer gsii isch. Dozmal händ da Mastodon, e Art vo Mammut, gläbt und es hät viili Pflanze, vorallem Farn, Schachtelhalm und Gräser gha, so ähnlich wie hüt in Südflorida.

Die erschte Spure vo Horgner hät mer am Seeufer bim Scheller, a de Grenze zu Oberriede, und bim Dampfschiffsteg gfunde. Es sind di junsteiziitliche Reschte vo de Pfahlbouer, wo vor öppe 5000 Jaar da glebt händ. De Fundplatz vo de Horgener Kultur, wie mer hüt seit, isch 1923 bi Bouarbete entdeckt und beschribe worde. Wiiteri grossi Unterwassergrabige het me 1987 bis 1990 gmacht. Bi dene Grabige sind sibe verschideni Kulturschichte gfunde worde.

Horge isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 952 als Horga.

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Z'Horgen hemer schwizerischi Basisdemokratie und a de Gmeindsversammlig (Legislative) dörf jede und jedi öppis säge, wo s'Schwizer Bürgerrecht hät und in Horge wohnt. De Gmeindrat ladt amigs zur Versammlig i, die wird im Schinzehof dure gfüert.

D'Mitglider vom Gemeindrat (Exekutive) händ jede es beschtimmts Amt. Die acht Gmeindröt und de Presidänt werded a de Urne gwählt.

Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 4,6 %, CVP 7,4 %, EDU 1,4 %, EVP 4,2 %, FDP 16,7 %. GLP 8,0 %, GP 8,7 %, SP 17,9 %, SVP 30,2 %, Suschtigi 0,9 %.

Gmäindspresidänt isch de Theo Leuthold (Stand 2012).

Bevölkerigsentwicklig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Jaar 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Iiwooner 4844 5311 5199 5268 5475 6883 8056 8471
Jaar 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Iiwooner 9320 8916 10118 13482 15691 16577 16463 17432

De Uusländeraatäil liit bi 28,5 % (Stand 2011).

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

31,2% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 30,9% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

Di ehemolig Sust - hüt Ortsmuseum

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Induschtrie[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D' Induschtrialisierig het z'Horgen sit Mitti vom 19. Jahrhundert starchi auswürkige gha. Zerscht isch es d'Sideninduschtrie gsi, spöter au d'Maschineninduschtrie. Vili grossi Fabrike hend vo Afang a en grosse Teil exportiert.

Dienstleischtige[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im 20. Jahrhundert hets immer me Dienstleischitgsfime gä. Verwaltige, Versicherige, Forschingsanstalte, Verarbeitings- und Schulingzentren von Banke und Kreditchartegsellschafte sind hüt wichtigi Arbeitgeber.

Vercher[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Horge hät vier Bahnhöf, drei sind vo de SBB und eine vo de Sihltalbahn. A de Gotthardlinie (vo Zug) liit uf 514 m ü.M. de Bahnhof Sihlbrugg Station (noch em Albistunnel im Sihltal). Noch em Zimmerbergtunnel i Richtig Thalwil liit uf 483 m ü.M. de Bahnhof Horge Oberdorf. A de Linie vo Chur liit uf 409 m ü.M. de Bahnhof Horge. Beidi Linie füered wiiter seeabwärts Richtig Züri. De vierti Bahnhof gheisst Sihlwald und isch hüt Endstation vo de Sihltalbahn. Bis zum Fahrplanwächsel im Herbst 2006 sind d Züg witer bis Sihlbrugg Station gfaare und me hät döt uf d SBB chöne umstiige.

Näbet de vier S-Bahnhöf hät Horge en Aaschluss a d Autobahn A3, e Fähre uf Maile und no d Kursschiff uf em Zürisee. I de Gemeind fahred Büs.

Tieläkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

De züritüütsch Tieläkt vo Horge ghört zue de Seemundarte.

Büecher[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Johannes Strickler: Geschichte der Gemeinde Horgen nebst Hirzel und Oberrieden. Festgabe zur hundertjährigen Kirchweihfeier. Schläpfer, Horge 1882
  • Paul Kläui: Geschichte der Gemeinde Horgen. Horge 1952
  • Gemeinde Horgen (Hrsg.): Horgner Jahrheft. Erschiint alljahr siit 1977.

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Ständige Wohnbevölkerung)

Weblinks[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Horge – Sammlig vo witere Multimediadateie