Europäische Charta der Regional- oder Minderheitensprachen

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Stààta wo d Chàrta unterschrìewa oder ràtifiziart han.

D Europäischa Chàrta vu da Regionàl-oder Mìnderheitasprocha ìsch a europäischer Vertràg wo àm 5. Novamber 1992 vum Europarot ààgnumma worra ìsch.

Ziel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Ziel vu dr Chàrta ìsch, d Regionàl-oder Mìnderheitasprocha z'unterstìtza.

Zu dana Sprocha gheera:[1]


Do gheera nìt derzüe:

Ìnhàlt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Chàrta enthàltet 5 Hàuptteiler.

Teil I: Àllgemeina Bestìmmunga[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S erschta Teil enthàltet a sehr breita Definition vum Thema. Do wìrd erklärt wella Àrt Sprocha fer d Unterstìtzung vorgsah sìn.

Teil II: Ziela un Grundsätza[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S zweita Teil formuliart Zielsetzunga. D Stààta wo mìtmàcha, känna, fer a pààr Sprocha, a liichtera Unterstìtzung irìchta, numma mìt da Màßnàhma wo ìn dam zweita Teil vorgsah sìn.

Teil III: Màßnàhma[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S drìtta Teil enthàltet a Katalog vu Màßnàhma ìn verschìedena Gebìeta: Bìldung, Racht, Verwàltung, Media, Kültür, Wìrtschàft... Fer àn dàs 3. Teil mìtz'màcha, müeß a Stààt mìndschens 35 vu da 98 Màßnàhma, wo dr Katalog vorschlààt, ìn Üswìrkung màcha.

Teil IV: Ààwandung vu dr Chàrta[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S viarta Teil definiart d Berìchtspflìcht, fer d Stààta wo mìtmàcha.

Teil V: Schlussbestìmmunga[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S fìmfta Teil enthàltet Regel fer s Unterschriiwa un fer s Ikràfttratta.

Àktiona wo vu dr Chàrta verlàngt wara[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Stààta wo d Chàrta unterschriiwa un ràtifiziara han Pflìchta:

  • d Regionàla- oder Mìnderheitasprocha àls Üsdruck vum kültürella Riichtunm z'erkenna;
  • s geogràphischa Gebìet vu jedera Regionàla- oder Mìnderheitasproch z'reschpektiara;
  • dia Sprocha z'färdra;
  • ìm äffentliga un ìm privàt Lawa a mìndliga un schrìftliga Verwandung vu dana Sprocha z'erliichtera un z'färdra;
  • geeingneta Bìldungsmìttel zu Verfiagung stella;
  • granzìwerschrìttender Hàndel z'färdra;
  • ìrgend a Unterschìed, Diskriminiarung, Üsgranzung, Beschrankung oder Bevorzugung, wo ìn da Regionàla- oder Mìnderheitasprocha kännta schàda, z'verbiata;
  • gegasittiga Verstandniss zwìscha àlla Sprochgruppa vum Lànd z'färdra.

Züestànd ìn da verschìedena Lander[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Europäische Chàrta vu da Regionàl- oder Mìnderheitasprocha: Stàtus vu dr Chàrta ìn da Stààta vum Europarot[2]
Stààt Unterschriiwung Ràtifikation Ikràftsetzung
Albanien Albanie
Andorra Andorra
Armenien Armenie 11. Mai 2001 25. Jan. 2002 01. Mai 2002
Österreich Öschterriich 05. Nov. 1992 28. Juni 2001 01. Okt. 2001
Aserbaidschan Aserbaidschan 21. Dez. 2001
Belgien Belgie
Bosnien und Herzegowina Bosnie und Herzegowina 07. Sep. 2005 21. Sep. 2010 01. Jan. 2011
Bulgarien Bulgarie
Kroatien Kroazie 05. Nov. 1997 05. Nov. 1997 01. Mär. 1998
Republik Zypern Zypere 12. Nov. 1992 26. Aug. 2002 01. Dez. 2002
Tschechien Tschechie 09. Nov. 2000 15. Nov. 2006 01. Mär. 2007
Dänemark Dänemark 05. Nov. 1992 08. Sep. 2000 01. Jan. 2001
Estland Eschtland
Finnland Finnland 05. Nov. 1992 09. Nov. 1994 01. Mär. 1998
Frankreich Frankriich 07. Mai 1999
Georgien Georgie
Deutschland Düütschland 05. Nov. 1992 16. Sep. 1998 01. Jan. 1999
Griechenland Griecheland
Ungarn Ungarn 05. Nov. 1992 26. Apr. 1995 01. Mär. 1998
Island Island 07. Mai 1999
Irland Irland
Italien Italie 27. Juni 2000
Lettland Lettland
Liechtenstein Liechteschtei 05. Nov. 1992 18. Nov. 1997 01. Mär. 1998
Litauen Litaue
Luxemburg Luxeburg 05. Nov. 1992 22. Juni 2005 01. Okt. 2005
Malta Malta 05. Nov. 1992
Moldawien Moldawie 11. Juli 2002
Monaco Monaco
Montenegro Montenegro 22. Mär. 2005 15. Feb. 2006 06. Juni 2006
Niederlande Niiderlande 05. Nov. 1992 02. Mai 1996 01. Mär. 1998
Norwegen Norwege 05. Nov. 1992 10. Nov. 1993 01. Mär. 1998
Polen Pole 12. Mai 2003 12. Feb. 2009 01. Juni 2009
Portugal Portugal
Rumänien Rumänie 17. Juli 1995 29. Jan. 2008 01. Mai 2008
RusslandRussland Russland 10. Mai 2001
San Marino San Marino
Serbie Serbie 22. Mär. 2005 15. Feb. 2006 01. Juni 2006
Slowakei Slowakei 20. Feb. 2001 05. Sep. 2001 01. Jan. 2002
Slowenien Slowenie 03. Juli 1997 04. Okt. 2000 01. Jan. 2001
Spanien Spanie 05. Nov. 1992 09. Apr. 2001 01. Aug. 2001
Schweden Schwede 09. Feb. 2000 09. Feb. 2000 01. Juni 2000
Schweiz Schwiiz 08. Okt. 1993 23. Dez. 1997 01. Apr. 1998
Mazedonien Mazedonie 25. Juli 1996
Türkei Türkei
Ukraine Ukraine 02. Mai 1996 19. Sep. 2005 01. Jan. 2006
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich 02. Mär. 2000 27. Mär. 2001 01. Juli 2001

Dr Fàll vu teil Lander[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • S Frànkrìch hàt d Chàrta unterschrìewa, s hàt ìhra Ràtifiziarung àm 28. Janner 2014 gwählt, dàs Ràtifiziarung-Projakt ìsch jetz ìm Gàng.[3]
  • Itàlia hàt d Chàrta unterschrìewa, àwer nìt ràtifiziart.

Externa Links[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Referanz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Text vu dr Chàrta (de)
  2. European Charter for Regional or Minority Languages (en)
  3. D Wàhl fer d Ràtifiziarung ìm Frànkrìch, uf www.ouest-france.fr (fr)