Schinznach-Bad

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Schinznach-Bad
Wappe vo Schinznach-Bad
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Aargau (AG)
Bezirk: Bruggw
BFS-Nr.: 4114i1f3f4
Poschtleitzahl: 5116
Koordinate: 655117 / 25572447.4499938.169452354Koordinaten: 47° 27′ 0″ N, 8° 10′ 10″ O; CH1903: 655117 / 255724
Höchi: 354 m ü. M.
Flächi: 1.90 km²
Iiwohner: 1208 (31. Dezämber 2013)[1]
Website: www.schinznach-bad.ch
Charte
Deutschland Kanton Solothurn Bezirk Aarau Bezirk Baden Bezirk Bremgarten Bezirk Laufenburg Bezirk Lenzburg Bezirk Zurzach Auenstein AG Birr AG Birrhard Bözen Brugg Effingen Elfingen Gallenkirch Habsburg AG Hausen AG Linn AG Lupfig Mandach Mönthal Mülligen AG Oberözberg Oberflachs Remigen Riniken Rüfenach Scherz AG Schinznach-Bad Schinznach-Dorf Thalheim AG Unterbözberg Veltheim AG Villigen Villnachern Windisch AGCharte vo Schinznach-Bad
Iber des Bild
ww

Schinznach-Bad (usgschproche: ˈʃɪntsnɑχ bɑd)[2] isch en Iiwohnergmeind im Bezirk Brugg im Schwiizer Kanton Aargau. Si ligt am rächte Ufer vo de Aare und het e schwefalhaligi Thermalquelle. Bis ins 1938i het Schinznach-Bad Birrelauf gheisse, und di alte Iigsässene hei em au no lang eso gseit.

Geographii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Gmeind ligt im Südweschte vom Bezirkshauptschtädtli Brugg und het en Gmeindsbann vo 190 Hektare. Dodervo sind 74 Hektare Wald und 86 Hektare überbaut. Di höchschti Stell vo de Gmeind isch uf em Scherzbärg uf 508 Meter, di tüfschti an de Aare uf 340 Meter ü. M..

Nachbargemeinden sind Vilnachere, Brugg, Habsbrg, Scherz,Holderbank und Schinznach-Dorf.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Dorf Birrelauf isch zum erschte Mol in ere Urkund us em Johr 1064 gnennt, wo d Habsburger ihri Höf z Biralophon im Chloschter Muri vermacht hei. Ab do het s Chloschter Muri di geischtlich Ufsicht über s Dorf gha, d Landesherrschaft isch bi de Habsburger blibe. S Dorf isch en Teil vom Habsburgische Eigeamt gsi, wo de ältschti aargauische Bsitz vo de Familie rund um d Habsburg gsi isch. D Habsburger hei d Grund- und Grichtsherrschaft im 1397i dann ans Chloschter Königsfälde übertrait. Wo d Bärn im 1415i de Unteraargau eroberet hei, isch s Eigeamt und dodermit au Birrelauf zu Bärn cho. Im 1654 isch uf de linke Siite vo de Aare, uf em Gebiet vo Schinznach-Dorf e schwefelhaltigi Thermalquelle entdeckt worde. Bi ere Überschwemmig im 1670i isch si verschüttet worde und im 1691 wieder entdeckt, dismol aber uf de rächte Siite vom Fluss, uf de Markig vo Birrelauf. Mit de Zit isch um d Quelle umme e Kurbad entschtande, wo sich, wi scho ab em 1654i Schinznach gnennt het. S Dorf het aber witerhin Birrelauf gheisse. Im 1798i sind d Franzose in d Schwiiz iimaschiirt und hei di Helvetisch Republik usgruefe. Birrelauf isch zum Kanton Aargau cho, wo im 1803i um de Kanton Bade und de Kanton Fricktal erwiteret worde-n-isch. Am 15. Mai 1858 isch z Birrelauf de Bahnhof eröffnet worde, wo sich aber 'Schinznach-Bad gnennt het. Au d Poscht het bi de Eröffnig den Name bruucht und so isch es oft zu Verwächslige mit Schinznach (Dorf) cho. Doderwäge het au d Gmeind Birrelauf ihre Name gändret und heisst sit em 1938 offiziell Schinznach-Bad. S ursprünglichi Schinznach führt sither de Zusatz -Dorf.

Tecki vo de Kurkapällä in Schinznach-Bad
Auewald im Nordä vo Schinznach-Bad

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Schinznach-Bad – Sammlig vo witere Multimediadateie

Einzelnochwis[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Bevölkerungsbestand per Ende Dezember 2013, Statistisches Amt des Kantons Aargau
  2.  Beat Zehnder: Die Gemeindenamen des Kantons Aargau. In: Historische Gesellschaft des Kantons Aargau (Hrsg.): Argovia. Band 100, Verlag Sauerländer, Aarau 1991, ISBN 3-7941-3122-3, S. 375–377.