Brusson
| Brusson (Aostatal) | ||
|---|---|---|
 |
| |
 Panorama invernale del capoluogo visto dalla strada per Palasinaz | ||
.svg) Lag vu dr Gmai Brusson im Augschtdal | ||
| Staat: | Italie | |
| Region: | Aostatal | |
| Koordinate: | 45° 46′ N, 7° 44′ O | |
| Hechi: | 1.338 m s.l.m. | |
| Yywohner: | 861 (31. Dez. 2022)[1] | |
| ISTAT-Nummer: | 007012 | |
Brusson (frankoprov. Bretsón, töitschu Brützu, tisch Britze) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie.
Brusson ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Evançon.
Geografi
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Brusson lyt im Val d’Ayas, eme Sytedal vum Augschtdal.
Zue dr Gmai ghere d Wyyler La Croix, La Pilaz, Arcésaz, Curien, Estoul, Extrepierre, Fénille, Fontaine, Graines, Pasquier, Vollon. Nochbergmaine sin Ayas, Challand-Saint-Anselme, Emarèse, Gaby, Gressoney-Saint-Jean, Issime un Saint-Vincent
Gschicht
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Dr Grinder vum Huus Savoye, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoye gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig Umberto II. abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus under em Benito Mussolini isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Brusson dr italienisiert Name 'Brussone drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt.
Bevelkerig
[ändere | Quälltäxt bearbeite]| Johr | 1861 | 1871 | 1881 | 1901 | 1911 | 1921 | 1931 |
| Yywohner | 1768 | 1846 | 1850 | 1926 | 1786 | 1703 | 1503 |
| Johr | 1936 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 |
| Yywohner | 1324 | 1207 | 1102 | 1038 | 965 | 901 | 893 |
Politik
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Dr Burgermaischter vu Brusson isch dr Giulio Grosjacques.
Sproch und Dialäkt
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Brusson ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn).
Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in Zämmenarbet mit em Centre d'Études Linguistiques pour l'Europe un dr Università degli Studi di Trento di soziolinguistisch Situation vu allne Gmaine im Augschtdal untersuecht. Doderzue isch im Septämber un Oktober 2002 e Froogebooge verschickt woore. Vu Brusson sin 49 Froogebeege wider retuurchuu[2].
| Froog 0301: Was isch Ihri Muetersprooch? | ||||
| Italienisch | Patois | Italienisch un Patois | anderi | Total |
| 29 (59,2 %) | 16 (32,7 %) | 2 (4,1 %) | 2 (4,1 %) | 49 |
| Froog 1403a: Wie guet verstehn si Frankoprovenzalisch (Patois)? | |||||
| guet | mittelguet | e weng | gar nit | kai Andwoord | Total |
| 36 (73,5 %) | 8 (16,3 %) | 2 (4,1 %) | 3 (6,1 %) | 0 (0 %) | 49 |
| Froog 1403b: Wie guet chenne si Frankoprovenzalisch (Patois) schwätze? | |||||
| guet | mittelguet | e weng | gar nit | kai Andwoord | Total |
| 32 (65,3 %) | 3 (6,1 %) | 7 (14,3 %) | 7 (14,3 %) | 0 (0 %) | 49 |
Weblink
[ändere | Quälltäxt bearbeite]
Fueßnote
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- ↑ Demographic Balance and resident population by sex on 31st december 2022. Italian National Institute of Statistics, abgruefen am 14. Mai 2023.
- ↑ Fondation Émile Chanoux: ‘‘Sondage linguistique’’. Archiviert vom Original am 5. Juli 2017; abgruefen am 15. November 2012.
