Nus

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Nus
Wappe
Nus (Italien)
Nus
Lag vu dr Gmai Nus im Augschtdal
Lag vu dr Gmai Nus im Augschtdal
Staat: Italie
Region: Aostatal
Koordinate
45° 44′ N, 7° 28′ O45.7333333333337.4666666666667529Koordinaten: 45° 44′ 0″ N, 7° 28′ 0″ O
Hechi: 529 m s.l.m.
Yywohner: 2979 (31. Dez. 2016)[1]
ISTAT-Nummer: 007045

Nus (frankoprov. Nus) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie.

Nus ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Emilius.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Nus lyt im Augschtdal uf dr linke Syte vu dr Dora Baltea.

Zue dr Gmai ghere d Wyyler Arlian, Blavy, Champagne, Clémensod, Cret, Fognier, Issologne, La Plantaz, Lavanche, Lignan, Mandollaz, Marsan, Martinet, Mazod, Messigné, Petit-Fénis, Pesse, Plane, Plaisant, Plantayes, Porliod, Praille, Praz, Ronchettes, Rovarey, Sacquignod, Tholasèche, Val, Vénoz. Nochbergmaine sin Bionaz, Fénis, Oyace, Quart, Saint-Marcel, Torgnon un Verrayes

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Nus dr italienisiert Name Noce di Aosta drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt.

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1861 1871 1881 1901 1911 1921 1931
Yywohner 2144 2159 2186 2251 2070 1897 1804
Johr 1936 1951 1961 1971 1981 1991 2001
Yywohner 1708 1841 2077 2033 2056 2259 2577

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Burgermaischter vu Nus isch dr Elida Baravex.

Sproch und Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Nus ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn).

Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in Zämmenarbet mit em Centre d'Études Linguistiques pour l'Europe un dr Università degli Studi di Trento di soziolinguistisch Situation vu allne Gmaine im Augschtdal untersuecht. Doderzue isch im Septämber un Oktober 2002 e Froogebooge verschickt woore. Vu Nus sin 99 Froogebeege wider retuurchuu[2].

Froog 0301: Was isch Ihri Muetersprooch?
Italienisch Patois Italienisch un Patois Piemontesisch Franzeesisch anderi kai Andwoord Total
65 (65,7 %) 14 (14,1 %) 1 (1 %) 1 (1 %) 1 (1 %) 2 (2 %) 15 (15,2 %) 99
Froog 1403a: Wie guet verstehn si Frankoprovenzalisch (Patois)?
guet mittelguet e weng gar nit kai Andwoord Total
47 (47,5 %) 14 (14,1 %) 2 (2 %) 33 (33,3 %) 3 (3 %) 99
Froog 1403b: Wie guet chenne si Frankoprovenzalisch (Patois) schwätze?
guet mittelguet e weng gar nit kai Andwoord Total
39 (39,4 %) 15 (15,2 %) 5 (5,1 %) 36 (36,4 %) 4 (4 %) 99

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Nus – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistiche demografiche ISTAT. Monatliche Bevölkerungsstatistiken des Istituto Nazionale di Statistica, Stand 31. Dezember 2016.
  2. Fondation Émile Chanoux: ‘‘Sondage linguistique’’