10. Jahrhundert

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

S 10. Jahrhundert hät am 1. Januar 901 aagfange und am 31. Dezember 1000 uufghört.
Es isch d Epoche vom Früehmittelalter.

Zytalter / Epoche[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Ereigniss / Entwicklige[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Schtändigi Iifäll vo de Magyare erschüttered s Oschtfrankeriich. Herrscher werded a ihrne Erfolg i de Ungarechriege gmesse.
  • Um 907 endet d Tang-Dynaschtii im Kaiserriich China. D Zyt vo de föif Dynaschtie bricht aa.
  • Us dr Zyt vo de föif Dynaschtien existiert s ältischte chinesische Manuskript vonere Himmelscharte.
  • D'Waräger belagered 907 erfolglos Konstantinopel.
  • Gründig vo Cluny (Abtei) am 11. September 910.
  • Wikinger (Normanne) erhalted 911 das vo ihne sit dr 2. Hälfti vom 9. Jahrhundert besiidlete Gebiet zum Lehe. Entstehig vo dr Normandie.
  • Aafang vo dr Goryeo-Dynaschtii 918 in Korea.
  • König Eduard I. vo Wessex gliideret 922 Essex und East Anglia siim Riich aa und underwirft d Chliikönige vo Wales und Cornwall.
  • Fürscht Tomislav vo Kroatie eint 924 d Stämm vo Kroatie und Dalmatie und underwirft de byzantinische Küschteschtädt. Er proklamiert sich zum König und wird vom Papst Johannes X. anerchännt.
  • Markgräfin Marozia vo Camerino, Witwe vom Alberich I., laat Papst Johannes X. im Jahre 928 in Cherker werfe und erhebt sich zur Senatrix vo Rom.
  • Gründig vom Kalifat vo Córdoba dur dr Abd ar-Rahman III. im Jaahr 929.
  • Dr dänisch König Harald Blauzahn laat sich 960 taufe. D Däne werded Chrischte.
  • In China fangt 960 d Song-Dynastie aa.
  • Gründig vo dr Al-Azhar-Universität 970 (Moschee) in Kairo.
  • Mit em Ludwig V. schtirbt 987 de letschti französisch König us dr Dynaschtie vo de Karolinger. Mit dr Wahl vom Hugo Capet zum König fangt d Herrschaft vo de Kapetinger aa, wo mit Näbelinie bus zue dr französische Revolution durt.
  • Im Jaahr 966 laat sich dr polnisch Herzog Mieszko I. us dr Dynaschtie vo de Piaschte nach römisch-katholischer Art taufe. Siin Sohn Boleslaw I. schlüsst 997 es engs politisches und militärisches Bündnis mit em Heilige Römische Riich und besieglet d Integration vo Poole in di weschtlich-chrischtlich Kultur.
  • Dr Grossfürscht Wladimir I., Herrscher vo dr Kiewer Rus, empfangt 988 di orthodoxi Taufi. Chrischtianisierig vo de Rus.
  • Zwischen 980 und 1000 isch d Ringburg Nonnebakken 'baut worde.
  • Im letschte Viertel vom Jahrhundert entstaht in Japan Genji Monogatari (D Gschicht vom Prinz Genji), ei vo de wichtigschte Werch vo dr japanische Literatur.
  • Die erschti Heiligsprechig i dr Chilegschicht (Ueli vo Augsburg) wird 993 dur de Papst Johannes XV. verkündet.
  • Aafang vo dr Fatimideherrschaft in Nordafrika.
  • In Bruchsal wird am 1. November 996 e Uurkund für d bayerische Hochschtift Freising uusgschtellt, in dere wird erschtmals der Name Ostarrîchi (hüt Öschterriich) schriftlich feschtghalten.
  • s später so gnännti Heilige Römische Riich (latiinisch Sacrum Imperium Romanum) bildet sich us em karolingische Oschtfrankeriich use.
  • D Liudolfinger (919 bis 1024) verwalted s Riich erfolgriich und bewürked siin Uufschwung.
  • In (Mittel-)Europa gits chuum Hüüser us Schtei. Dr Adel lebt in Burge us Holz, so gnännte "Motten"
  • S Papsttum durlebt im 10. Jahrhundert e Kriise. Sogar in verbrecherischi Tate sind einzelni Päpscht verwicklet. De Bonifatius VII. wird als Aaschtifter vo de Erdrosselig vo siim Vorgänger überlieferet und wird 985 ebefalls zum Mordopfer.
  • S'Byzantinisch Riich goht in dr zweite Hälfti vum 10. Johrhundert an alle Grenze in d'Offensive:
    • (Ruck)Eroberig vu Syrie vu 962-976 un em nördliche Palästina mit Nazaret.
    • Ruckeroberig vu Kreta (965) un Zypere (969).
    • Chrieg gege Bulgarie, Underwerfig vu Ostbulgarie und Wiidererreichig vu dr Donaugrenze
    • Wiidererlangig vum in dr erste Hälfti vum 10. Johrundert verlore gangene Ifluss in Dalmatie
    • D'Herrschaft in Südtitalie wird gege Ottone un Araber wiider usbaut.
    • D'Kiewer Rus werre Christe un understelle sich im Patriarchat vu Konstantinopel. Dr Fürst vu Kiew hirotet d'Schwester vum Kaiser.
    • Dr dytsch Kaiser Otto II. isch mit dr byzantinische Prinzessi Theophanu verhirotet.

Persönlichkeite[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Heinrich I., sächsisch-stämmige, düütsche König
  • Otto I., Kaiser vom Heilige Römische Riich
  • Otto II., Kaiser vom Heilige Römische Riich
  • Theophanu, Kaiserin vom Heilige Römische Riich
  • Mieszko I., Gründer vom polnische Schtaat
  • Otto III., Kaiser vom Heilige Römische Riich
  • Basileios II., byzantinische Kaiser


Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „10._Jahrhundert“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.