10. Jahrhundert
Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
|
alle Jahrhunderte | andere Zeitskalen
9. Jahrhundert | << 10. Jahrhundert >> | 11. Jahrhundert |
S 10. Jahrhundert hät am 1. Januar 901 aagfange und am 31. Dezember 1000 uufghört.
Es isch d Epoche vom Früehmittelalter.
Inhaltsverzeichnis |
[ändere] Zytalter / Epoche
- Herrschaft vo de Ottone
[ändere] Ereigniss / Entwicklige
- Schtändigi Iifäll vo de Magyare erschüttered sOschtfrankeriich. Herrscher werded a ihrne Erfolg i de Ungarechriege gmesse.
- Um 907 endet d Tang-Dynaschtie im Kaiserriich China. D Zyt vo de föif Dynaschtien bricht aa.
- Us dr Zyt vo de föif Dynaschtien existiert s ältischte chinesische Manuskript vonere Himmelscharte.
- D'Waräger belagered 907 erfolglos Konstantinopel.
- Gründig vo Cluny (Abtei) am 11. September 910.
- Wikinger (Normanne) erhalted 911 das vo ihne sit dr 2. Hälfti vom 9. Jahrhundert besiedlete Gebiet zum Lehen. Entstehig vo dr Normandie.
- Aafang vo dr Goryeo-Dynaschtie 918 in Korea.
- König Eduard I. vo Wessex gliederet 922 Essex und East Anglia siim Riich aa und underwirft d Chliikönige vo Wales und Cornwall.
- Fürscht Tomislav vo Kroatien eint 924 d Stämm vo Kroatie und Dalmatie und underwirft de byzantinische Küschteschtädt. Er proklamiert sich zum König und wird vom Papst Johannes X. anerchännt.
- Markgräfin Marozia vo Camerino, Witwe vom Alberich I., laat Papst Johannes X. im Jahre 928 in Cherker werfe und erhebt sich zur Senatrix vo Rom.
- Gründig vom Kalifat vo Córdoba dur Abd ar-Rahman III. im Jaahr 929.
- Dr dänisch König Harald Blauzahn laat sich 960 taufe. D Däne werded Chrischte.
- In China fangt 960 d Song-Dynastie aa.
- Gründig vo dr Al-Azhar-Universität 970 (Moschee) in Kairo.
- Mit em Ludwig V. schtirbt 987 de letschti französisch König us dr Dynaschtie vo de Karolinger. Mit dr Wahl vom Hugo Capet zum König fangt d Herrschaft vo de Kapetinger aa, wo mit Näbelinie bus zue dr französische Revolution durt.
- Im Jaahr 966 laat sich dr polnisch Herzog Mieszko I. us dr Dynaschtie vo de Piaschte nach römisch-katholischer Art taufe. Siin Sohn Boleslaw I. schlüsst 997 es engs politisches und militärisches Bündnis mit em Heilige Römische Riich und besieglet d Integration vo Poole in di weschtlich-chrischtlich Kultur.
- Grossfürscht Wladimir I., Herrscher vo dr Kiewer Rus, empfangt 988 di orthodoxi Taufi. Chrischtianisierig vo de Rus.
- Zwischen 980 und 1000 isch d Ringburg Nonnebakken 'baut worde.
- Im letschte Viertel vom Jahrhundert entstaht in Japan Genji Monogatari (D Gschicht vom Prinz Genji), ei vo de wichtigschte Werch vo dr japanische Literatur.
- Die erschti Heiligsprechig i dr Chilegschicht (Ueli vo Augsburg) wird 993 dur de Papst Johannes XV. verkündet.
- Aafang vo dr Fatimideherrschaft in Nordafrika.
- In Bruchsal wird am 1. November 996 e Uurkund für d bayerische Hochschtift Freising uusgschtellt, in dere wird erschtmals der Name Ostarrîchi (hüt Öschterriich) schriftlich feschtghalten.
- s später so gnännti Heilige Römische Riich (latiinisch Sacrum Imperium Romanum) bildet sich us em karolingische Oschtfrankeriich use.
- D Liudolfinger (919 bis 1024) verwalted s Riich erfolgriich und bewürked siin Uufschwung.
- In (Mittel-)Europa gits chuum Hüüser us Schtei. Dr Adel lebt in Burge us Holz, so gnännte "Motten"
- S Papsttum durlebt im 10. Jahrhundert e Kriise. Sogar in verbrecherischi Tate sind einzelni Päpscht verwicklet. De Bonifatius VII. wird als Aaschtifter vo de Erdrosselig vo siim Vorgänger überlieferet und wird 985 ebefalls zum Mordopfer.
- S'Byzantinisch Riich goht in dr zweite Hälfti vum 10. Johrhundert an alle Grenze in d'Offensive:
- (Ruck)Eroberig vu Syrie vu 962-976 un em nördliche Palästina mit Nazaret.
- Ruckeroberig vu Kreta (965) un Zypern (969).
- Chrieg gege Bulgarie, Underwerfig vu Ostbulgarie und Wiidererreichig vu dr Donaugrenze
- Wiidererlangig vum in dr erste Hälfti vum 10. Johrundert verlore gangene Ifluss in Dalmatie
- D'Herrschaft in Südtitalie wird gege Ottone un Araber wiider usbaut.
- D'Kiewer Rus werre Christe un understelle sich im Patriarchat vu Konstantinopel. Dr Fürst vu Kiew hirotet d'Schwester vum Kaiser.
- Dr dytsch Kaiser Otto II. isch mit dr byzantinische Prinzessi Theophanu verhirotet.
[ändere] Persönlichkeite
- Heinrich I., sächsisch-stämmige, düütsche König
- Otto I., Kaiser vom Heilige Römische Riich
- Otto II., Kaiser vom Heilige Römische Riich
- Theophanu, Kaiserin vom Heilige Römische Riich
- Mieszko I., Gründer vom polnische Schtaat
- Otto III., Kaiser vom Heilige Römische Riich
- Basileios II., byzantinische Kaiser
[ändere] Erfindige und Entdeckige
Dr Artikel basiert uf ´ra freie Ibersetzung vum Artikel „10. Jahrhundert“ us dr dytsche Wikipedia.
Dr Texscht schtaht untr dr GNU Lizenz für freyi Dokumentation. E Lischte mit de dörtige Autore kasch dörte aluege
