8. Jahrhundert
Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
S 8. Jahrhundert hät am 1. Januar 701 aagfange und am 31. Dezember 800 uufghört.
In Europa isch es d Epoche vom Früehmittelalter.
Inhaltsverzeichnis |
[ändere] Zytalter / Epoche
- Islamischi Expansion:
- Eroberig vom Weschtgote-Riich uf dr iberische Halbinsle (Schlacht am Guadalete, 711)
- Aschturien chann sich als "Widerstandsnäscht" behaupte (Schlacht vo Covadonga, 722)
- Endgültigs Endi vo dr arabische Expansion im Weschte nach dr Niederlaag gege d Franke (Schlacht bi Tours und Poitiers, 732)
- Die zweit Belagerig vo Konstantinopel (717-718) scheiteret (717/18)
- S'Industal wird eroberet; Zentralasie wird nach dr Schlacht am Talas ghalte; d Zerschtörig vo dr indische Hochkultur dur di islamische Eroberer fangt aa
- Eroberig vom Weschtgote-Riich uf dr iberische Halbinsle (Schlacht am Guadalete, 711)
- Als Reaktion uf d Iifäll vo islamische Eroberer in Indie wird dr indisch Mahayana -und Vajrayana-Buddhismus in Tibet iigfüehrt, dur de König Trisong Detsen, de tantrischi Meischter Padmasambhava und de indisch Abt Santarakshita. Us dere Zyt gaht d Nyingma-Schuel vom tibetische Buddhismus hervor.
- Tod vom tibetische König Ligmincha, Undergang vo de tibetische Bön-Königsdynaschtie vom Zhang Zhung
- Byzantinische Bilderschtriit: Theologischi Usenandersetzig über d Aabetig, wie d'Gegner, d'Ikonoklaste, meine oder dr Verehrig, wie säll d'Befürworter, d'Ikonodule, nenne vo Ikone. Dr Stritt isch e Uswirkig vum islamische Bilderverbot.
- Fortschriitendi Entmachtig vo de merowingische Königä dur di karolingische Huusmeier; Absetzig vom letschte Merowinger 751 dur de Pippin.
- Aafang vo de Wikinger-Raubzüüg uf Wescht- und Südeuropa; Überfall uf s Chloschter Lindisfarne im Summer 793
- Aafangend im 8. Jahrhundert büessed di germanische Buure allmählich ihri Freiheit ii und s Lehen setzt sich dure. Dr Wandel isch bis ungfähr zum Jahr 1000 grossteils abgschlosse.
[ändere] Ereigniss / Entwicklige
- 797 isch mit dr Irene s'erstmol e Frau Älleiherrscheri vum Byzantinische Riich un demit de iure als römischi Kaiseri Oberherri vu dr christliche Staate. Dr Papst z'Rom isch aber dr Asicht, dass e Frau nit s'Riich regiere cha un siht dr römisch Kaiserthron als vakant a.
- Dr fränkisch König Karl dr Gross wird am 24. Dezember 800 in Rom vom Papst zum römische Kaiser 'krönt (sognennti Translatio Imperii ufgrund dr vum Papst behauptete Thronvakanz in Konstantinopel).
[ändere] Persönlichkeite
- Beda Venerabilis (dt. Beda dr Ehrwürdigi) (* um 673 bi Wearmouth in Northumbria; † 26. Mai 735 Chloschter Jarrow), englische Benediktinermönch, Theologe und Gschichtsschriiber
- Leon III. (* um 680; † 741) byzantinische Kaiser
- Karl Martell (Karl dr Hammer) (* um 689; † 22. Oktober 741 in Quierzy) isch en fränkische Huusmeier us em nach ihm benännte Gschlecht vo de Karolinger gsii
- Hischam (* 691; † 741) Kalif vo de Umayyade
- Du Fu (* 712; † 770), eine vo de bedüütendschte Dichter vo dr chinesische Tang-Dynaschtie
- Alkuin vo York (* 732; † um 804), Bischof vo Tours und Berater vom Karl em Grosse
- Karl dr Grossi (* um 748; † 814), König vo de Franke, (west)römische Kaiser
- Hrabanus Maurus (* um 750; † 856), Mainzer Glehrte und Erzbischof
- Harun ar-Raschid (Harun dr Rechtgleiteti) (* um 768; † 809), Kalif us em Gschlecht vo de Abbaside
- Einhard (* 770; † um 840), fränkische Gschichtsschriiber und Biograph vom Karl en Grosse.
- Hadrian I. († 795) Papst vo dr römisch-katholische Chile
- Irene * 753, † 803 erste alleiregierendi Frau als römischi Kaiseri.
- Guru Rinpoche (Geburts- und Schterbedate unbekannt), Meischter vom tantrische Buddhismus, er hät de Vajrayana-Buddhismus im 8. und 9. Jahrhundert in Tibet iigfüehrt
- König Trisong Detsen(† 858), regierende König vo Tibet, uf siin Wunsch isch d Überträgig vom Buddhismus us em indische Sanskrit is Tibetische erfolgt
- Abt Santarakshita, Abt vo dr indische Chloschteruniversität vo Nalanda, hät d Übersetzig vo de buddhistische Sutre uusgfüehrt und di erschte siebe buddhistische Mönch in Tibet gweiht
- Vairocana, en bedüütende Übersetzter vo buddhistische Lehre zur Zyt vo dr erschte Übersetzigsphase vo buddhistische Schrifte us em indische Sanskrit is Tibetische
- Vimalamitra, grosse buddhistische Glehrte vom 7./8. Jahrhunderts
[ändere] Erfindige und Entdeckige
- Im Kaiserriich China wird vom Bi Sheng d Technik vom Setze vo Büecher mit bewegliche Lettere erfunde. Mit Hilf vo Wachs werded debei einzeln hergeschtellti Druckschtempel us Keramik uf ere Iseform aagordnet.
- I dr Schlacht am Talas (öschtlich vo Samarkand gläge) grated im Jahr 751 Chinese in persischi Chriegsgefangeschaft, mit dene söll denn d Kenntnis vo dr Papierherstellig in arabische Ruum glangt sii.
- Dschābir ibn Hayyān entwickled d Grundlaage vo dr Chemie.
- Di karolingischi Minuskel setzt sich im Handschriftenwesen als Schrifttype dure.
Dr Artikel basiert uf ´ra freie Ibersetzung vum Artikel „8. Jahrhundert“ us dr dytsche Wikipedia.
E Lischte mit de dörtige Autore kasch dörte aluege
