Medels

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Medel (Lucmagn)
Wappe vo Medel (Lucmagn)
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Graubünde (GR)
Region: Surselvaw
BFS-Nr.: 3983i1f3f4
Poschtleitzahl: 7184 und 7185
Koordinate: 706795 / 16562446.6333288.833331332Koordinaten: 46° 38′ 0″ N, 8° 50′ 0″ O; CH1903: 706795 / 165624
Höchi: 1'332 m ü. M.
Flächi: 136.22 km²
Iiwohner: 384 (31. Dezämber 2017)[1]
Website: www.medel.ch
Curaglia

Curaglia

Charte
OberalpseeLimmerenseeMuttseeGigerwaldseeMapraggseeCaumaseeSufnerseeLago di LeiLago di MontesplugaZervreilaseeLago di LuzzoneLago del SambucoLago RitomLago di CadagnoLai da CurneraLai da NalpsLai da Sontga MariaLag da BreilLag da PigniuItalieKanton GlarusKanton SchwyzKanton SanggalleKanton TessinKanton UriRegion AlbulaRegion ViamalaRegion ImbodenRegion LandquartRegion MalojaRegion MoesaRegion PlessurBreil/BrigelsDisentis/MustérMedel (Lucmagn)SumvitgTrun GRTujetschFaleraIlanz/GlionLaaxSagognSchlueinLumneziaVals GRVella GRAndiastObersaxen MundaunWaltensburg/VuorzSafientalCharte vo Medel (Lucmagn)
Iber des Bild
w

Medels (amtlich und rätoromanisch Medel (Lucmagn)) isch e Gmeind im Bünderland.

Geografii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Medels lyt im Bündner Oberland und ghört politisch zur Region Surselva.

Zum Gmaindsgebiet ghöre d Dörfer im Val Medel, wo zwüsche Disentis und em Lukmanierpass liged. Das sind daalufwärts gsee: Soliva, Mutschnengia, Fadretsch, Baselgia, Drual, Matergia, Pardé, Fuorns, Acla und Sogn Gions.

Dur s Hauptdaal flüsst dr Medelser Rhy, wo en Näbefluss isch vom Vorderrhy. S Medeldaal het uf dr Oschtsyte d Sytedääler Val Cristallina, Val la Buora und Val Plattas. Gäg em Vorderrhy zue sind die oberen Abschnidd vom Val Gierm und vom Val da Crusch im Gmeindgebiet.

Under de Passhöchi vom Lukmanier isch de Sankt Maria-Stausee. Im Oschte vo dr Gmeind lauft d Gmeindgränze zimli gnau uf de Bärggrööt duure. Oben im Daal ziet sech dr Rand vom Gmeindbann, wo doo au d Gränzen isch zum Kanton Tessin, vo dr Kapälle uf dr Passhöchi in ere graade Linie kwer über s Daal vom Medelser Rhy bis uf e Bärgspitz vom Piz Scai. D Bärgdääler mid de Kwellflüss vom Medelser Rhy, s Cadlimodaal und s Terminedaal, sind uf Tessiner Bode. Im Weschte goot d Gmeindgränze au wider über d Bärgchetti, bis si bi Cavorgia, öpe en Kilometer oben am Vorderhy, en scharfe Rank macht gäge Oschte, und oben am Dorf Mumpé Medel, wo zu Disentis ghört, goot si über de Medelser Rhy und ufe zu der Alp Soliva.

Architektur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • d Chile St. Niklaus
  • d Chile St. Martin

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Dorf isch sid em Middelalter e Stazioon gsi am Wääg vo Düütschland und vom Gebiet vom Rhy uf Itaalie.

1949 het d Atel d Lukmanierläitig bout.

Vercheer[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Lukmanier isch sid de Röömerzyt als Wääg pruucht worde. Ane 1374 het s Chlooschter Disentis uf em Bass es Hoschpiz bout. 1872 het de Kanton Graubünde en Fahrstrooss ufe Pass bout.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Medel (Lucmagn) – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 2018-08-31. Abgrüeft am 2018-09-30.