Truns (Trun GR)

Truns
	Wappe vo Truns
Basisdate
Staat:	Schwiiz
Kanton:	Graubünde (GR)
Region:	Surselva
BFS-Nr.:	3987
Poschtleitzahl:	7166
Koordinate:	718384 / 177991Koordinate: 46° 44′ 33″ N, 8° 59′ 16″ O; CH1903: 718384 / 177991
Höchi:	861 m ü. M.
Flächi:	51.90 km²
Iiwohner:	1152 (31. Dezämber 2022)
Website:	www.trun.ch
	Truns Truns
Charte
	Charte vo Truns

S GR im Lemma isch s offiziell Chürzel vom Kanton Graubünde und wird bruucht, zum Verwächslige mit Yträäg vom Name Trun vermyde, wo öppis anders meined.

Truns (rätoromanisch Trun [tʀʊnː]^ⓘ^/?, de dütsch Name het bis 1943 offiziell für d Gmaind gulte) isch en Gmaind im Bezirk Surselva vom Kanton Graubünde.

Geografii

D Gmaind liit am Vorderrhy. S Gmandpiet goot uf beide Syte vom Taal bis uf d Bärge ue, im Süde bis zum Piz Nadels (2789 Meter über Meer) und im Norde zum Piz Urlaun und zum Bifertestock, wo dr romanisch Name Pèz Durschin het.

D Nochbergmainde sind Sumvitg, Glarus Süd, Brigels und Obersaxe Mundaun.

Gschicht

Am Rhy isch uf emene Hügel e Chilcheburg us em früene Middelalter gsi. Spöter sind im Gmaindpiet d Burge Cartatscha, Friberg, Ringgebärg und Phiesel gstande.

Dr Name vo Truns chunt ane 765 s erschte Mol vor, im Teschtamänt vom Bischof Tello. Dr Tello het dozmol em Chloschter Disentis Güeter z Truns und i de umligende Gmainde vermacht.

Bi der Sankt Anna-Kapelle stoot dr Ahorn vo Truns, wo i dr Gschicht vom Graue Bund en Rolle gspilt het. Dä Bund isch ane 1424 z Truns gründet worde und er het bis ane 1798 do jewyls Gricht ghalte und no bis ane 1814 syni Tagsatzige gha.

1912 isch d Ysebaanstreki vo de Rhätische Baan bi Truns eröffnet worde.

Sid ane 2012 ghört di ehemoligig Gmaind Schlans au zu Truns.

Lüt

Alois Carigiet (1902–1985), Mooler und Grafiker
Zarli Carigiet (1907–1981), Schauspiiler
Caspar Decurtins (1855–1916), Politiker
Vitus Huonder (* 1942), Bischof vo Chur
Placidus a Spescha (1752–1833), Mönch, Bärgschtyger, Schriftsteller und Naturforscher
Alexi Decurtins (*1923), Romanischt und Wörterbuechredakter