Männedorf
| Dialäkt: Züritüütsch |
| Mänidoorf | |
|---|---|
 |
|
| Basisdate | |
| Staat: | Schwiiz |
| Kanton: | Züri (ZH) |
| Bezirk: | Mäile |
| BFS-Nr.: | 0155 |
| Poschtleitzahl: | 8708 |
| Koordinate: | 694844 / 23460547.2555498.691668419Koordinate: 47° 15′ 20″ N, 8° 41′ 30″ O; CH1903: 694844 / 234605 |
| Höchi: | 419 m ü. M. |
| Flächi: | 4.78 km² |
| Iiwohner: | 10'441 (31. Dezämber 2011)[1] |
| Website: | www.maennedorf.ch |
 Männedorf |
|
| Karte | |
 |
|
Mänidoorf (amtlich Männedorf) isch e politischi Gmäind im Bezirk Mäile im Kanton Züri, i de Schwiiz.
Inhaltsverzeichnis |
Geografi [ändere]
Mänidoorf isch am rächte Ufer vom Zürisee und isch hüt en Täil vo de Agglomeration vo Züri. S Piet vo de Gmäind wird 29,7% für d Landwirtschaft pruucht, 23,4% sind Wald, uf 34,7% stönd Hüüser, 11,8% sind Straasse und 0,2% sind Gwässer.
Gschicht [ändere]
Mänidoorf isch im Jaar 933 s erscht Maal inere Urkund gschribe worde, wil d Ruppertsmatt in loco Mannidorf verchauft worden isch. Di säb Wise isch de Mänidorfer Zipfel vome grössere Gebiet, won z Üetike Oberschtmatt ghäisst – aber nöd uf de Mänidorfer Gmarchig.
Bevölkerigsentwicklig [ändere]
| Jaar | 1850 | 1860 | 1870 | 1880 | 1888 | 1900 | 1910 | 1920 |
| Iiwooner | 2382 | 2444 | 2585 | 2591 | 2583 | 2902 | 2997 | 3284 |
| Jaar | 1930 | 1941 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 |
| Iiwooner | 3571 | 3718 | 4396 | 6182 | 7419 | 7833 | 7486 | 8348 |
2011 sind 18.7% vo de Iiwooner Uusländer gsi.
Religion [ändere]
40,4% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 26,1% sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik [ändere]
Bi de Kantonsraatswaale 2011 het s das Ergebnis gee: BDP 2,5 %, CVP 6,4 %, EDU 4,4 %, EVP 3,6 %, FDP 15,2 %. GLP 13,4 %, GP 10,3 %, SP 16,4 %, SVP 27,4 %, Suschtigi 0,6 %.
Gmäindspresidänt isch de André Thouvenin (Stand 2012).
Gmäindspresidänte [ändere]
- André Thouvenin, Rächtsawalt (FDP, sit 2010)
- Heidi Kempin, Musiglereri (FDP, 2002-2010)
- Oskar Rutishauser (FDP, 1996-2002)
- Peter Würsten, Bankbeamte (FDP, 1988-1996)
- Bernhard Büttikhofer (?-1988)
- Hans Lienhard, Reallehrer (1970–?)
- Fritz Friedli, Primarlehrer (1958–1970)
- Chasper Wetli, Puur (1946–1958)
- Josef Käser, Stationsvorstand (1934–1948)
- Arnold Bindschedler, Wiihändler (1927–1934)
- Albärt Bindschedler, Puur (1919–1927)
- Henry Schwiter, Puur und Wirt (1910–1919)
- Carl Bindschädler, Rächtsawalt, Oberrichter (1898–1910)
- Chasper Bräwald, Puur (1895–1898)
- Emil Hasler, Puur (1882–1895)
- Mathias Robärt Ötiker, Bauelefabrikant (1880–1882)
- Jakob Bräwald, Puur (1867–1871/1874–1880)
- Johann Jakob Dändliker, Posamänter (1871–1874)
- Gottfried Walder, Wiihändler (1861-1867)
- Jakob Diener, Boumäischter (1859–1861)
- Jakob Billeter, Puur (1851–1859)
- Heiri Lüthi (1848–1850)
- Ludwig Husame (1835–1848)
- Heiri Billeter, Bauelefabrikant (1832–1835)
- Georg Zuppinger, Arzt (1831–1832)
- Heinrich Schulthess, Müller (1798-?)
Partnergmäinde [ändere]
Sit 1959 isch Mänidorf e Partnergmäind vo Freudestadt im Schwèèbische. De Gmäindraat vo dazmal häd sich vor allem für de Wideruufbou vo de Inestadt intressiert, wil er e groossi Dorfchärnsanierig planet gha häd.
E zwäiti Partnerschaft gits mit Surcuolm, eme chliine rätoromanische Dorf im Püntner Oberland, won hüt zur Gmäind Mundaun ghört.
Wirtschaft [ändere]
Im Jaar 2010 sind 3,2% vo de Lüüt arbetslos gsi.
Kultur [ändere]
Mänidorf häd sit 1949 es Kino. S isch s äinzige Kino zwüsched Züri und Rapperschwiil. S Kino Wilde Maa isch im groosse Saal vom Hotel Wilde Maa, zwüsched e Hotel und em Rosehof gsi. Sit 1997 isch s i de Remise vom Wilde Maa.
Dialäkt [ändere]
Z Mänidoorf redt mer züritüütsch. De Dialäkt ghört zu de Seemundarte. Aber hüt ghört me käi Underschiid me zu anderne Dörfer oder de Stadt.
Schööni Hüüser [ändere]
- de alti Löie (am Löiegässli)
- d Hüüsergruppe bim Meierhof (uf Blatte)
- s Juckerhuus (a de Brunngass)
- s Gärtnerhuus (a de Brunngass)
- in Gasse
- de Chliini Zieglerhof (im Oberdorf)
- s alte Salzregal (am Kuttelgässli)
- s Statthalterhuus (oder Huus zu de alte Kanzlei) zwüsched Blatte und Suurebach)
- d Pächterhuus (uf Blatte)
- s Undervogtehuus (im Dorf)
- d Villa Alma (gäge de Langebaum)
- d Villa Liebegg (uf em Lismer)
- d Villa Windegg (im Usserfäld)
- de Zieglerhof (am Änd vom Dorf)
Bekannti Lüüt [ändere]
- Friedrich Staub (1826–1896), Dialäktoloog, Lexikograaf und Bibliotekaar
Literatur [ändere]
- Carl Bindeschedler: Geschichte der Gemeinde Männedorf. Stäfa, 1927.
- Ernst Ötiker: Aus der Geschichte von Männedorf. In: Der Stammbaum. Gewerbebank, Männedorf 1978.
- Etienne Ruedin: Mänidorf, es Läsibuech. Eigenverlag, 1990.
- Peter Ziegler: Männedorf. Gemeindeverwaltung, Männedorf 1975, DNB 208368337.
Fuessnote [ändere]
Weblink [ändere]
Allmänd (Commons): Männedorf – Sammlig vo witere Multimediadateie
