Arthur Baur

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Arthur Baur (am 19. Februar 1915 in Züri uf d Wält cho und am 17. Septämber 2010 in Mänidorf gschtorbä) isch än betüüdändä schwyzär Jurnalischt und Schprachwüssäschaftlär für Alemannisch, Rätoromanisch und Esperanto gsy.[1] [2] [3]

Läbe[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dä Arthur Baur isch am 19 Februar 1915 in Züri als Sohn fomänä Chemyprofässär uf d Wält cho. Är hät a dä Universitätä fo Züri, Uppsala und Stockholm änglischi, rätoromanischi und isländischi Filology studiärt. Är isch Jurnalischt wordä und fo 1967 bis 1980 Schefredaktär fo tä Tageszytig «Der Landbote» in Winterhur. 1943 hät är d'Heidi Baur-Sallenbach ghüratät und mit ihrä zwäi Chind ghaa, nämli dä Roman und d'Irène.

Sis Werk[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dä Dr. Arthur Baur isch än bedüütände Autor für Esperanto, Schwyzertüütsch und Rätoromanisch gsy.

Schwyzertüütsch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dä Arthur Baur isch äinä fo dä wichtigschtä Sprachforschär für di alemannischi Spraach gsy. 1939 hät är mit Hilf fo sinärä Frau Heidi s'bekanntä Schwyzärtüütsch-Lehrbuäch "Praktische Sprachlehre des Schweizerdeutschen" gschribä, fo dem 2008 di 13. total überarbäitäti Uusgab erschinä ischt. 1983 isch sis Werk '"Was ist eigentlich Schweizerdeutsch" usächoo.

Rätoromanisch[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dä Arthur Baur isch äine fo dä wenigä Linguischtä gsy, wo wüssäschaftlichi Arbäitä übärs Rätoromanisch gschribä hät. 1984 isch fo ihm uf Esperanto sini Abhandling "La Retroromanĉa" (S'Rätoromanisch) erschinä und 1996 uf Tüütsch "Allegra genügt nicht" und 1997 "Viva la Grischa: Ein Wegweiser für das Bündneromanische".

Esperanto[ändere | Quälltäxt bearbeite]

En Gigant isch dä Arthur Baur als Schriftstellär und Jurnalischt uf Esperanto gsy. Esperanto hät dä Arthur Baur 1930 im Gymnasium gleert und är ischt Mitglyd fo dä Esperanto-Gsellschaft Züri, dä Schwyzärischä Esperanto-Gesllschaft und dä Universala Esperanto-Asocio wordä. Fo 1980 bis 1986 isch är Redaktör fo dä «Svisa Esperanto Revuo» gsy. Är hät d'Infomationsdiänscht fom 31. und fom 32 Esperanto-Wältkongräss in Bern gläität und isch Mitglyd fom lokalä Kongrässkomitee fom 64. Esperanto-Wältkongräss 1979 in Luzern gsy. Är hät zahlrychi Büächär uf Esperanto publiziärt. Druntär undär andäräm äs Buäch übär d'Schwyz mit äm Titel "La Fenomeno Svislando" wo i mehrerä Tuusig Exemplar uf dä ganzä Wält färtibä wordä nisch. Ab 1946 hät är bim Schwyzärische Churzwällädiänst, wo schpötär Schyzär Radio Internazional ghäissä hät für di reglälmääsigä Churzwälläsändigä uf Esperanto gschafft, ab 1947 hät är diä Sändigä gläität und no bis 1991 bi dä Esperanto-Sändige fom SRI mitgwürkt.

Lischtä fo dä publiziärti Wärk fom Arthur Baur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Allegra genügt nicht!: Rätoromanisch als Herausforderung für die Schweiz (1996)
  • De la utopio al la realeco; Von der Utopie zur Wirklichkeit
  • Deine zweite Sprache (1960)
  • Esperanto-Kurs (1958)
  • La fenomeno Svislando (originale verkita en Esperanto, 1979)
  • Die Geschichte der Esperanto-Sendungen aus der Schweiz
  • La kreo de nova retoromancxa skriblingvo
  • La literaturo de romanĉa Svislando
  • La literaturo en alemana Svislando
  • Panoramo de Esperanto (1983)
  • Das Problem der internationalen Sprache (1953)
  • La retoromanĉa: historio kaj nuntempo de la kvara nacia lingvo de Svislando (1995)
  • La retoromanĉa: sorto de la plej malgranda nacia lingvo de Svislando (1984)
  • Schweizerdeutsch, woher und wohin? (1990)
  • Schwyzertüütsch. «Grüezi mitenand.» Praktische Sprachlehre des Schweizerdeutschen (1939/1969/2008)
  • Von der Utopie zur Wirklichkeit: Die Geschichte der Plansprachen (1976)
  • Was ist eigentlich Schweizerdeutsch? (1983)
  • Wo steht das Rätoromanische heute? Ein sprachpolitischer Lagebericht (1955)

Quällä[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Andreas E. Künzli: Universalaj Lingvoj en Svislando, S. 209
  2. Dietrich Michael Weidmann: La fenomeno Arthur Baur in Instrui, Dokumenti, Organizi, Hrsg. Imri kaj Reinhard Haupenthal, Bad Bellingen 2011, S. 337-342
  3. Gazetaraj Komunikoj de UEA, Nr. 337, 2010-09-23

Weblinks[ändere | Quälltäxt bearbeite]