Liste der Nobelpreisträger für Physik

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech

Die Lischte zellt in ere kronologisch Zyylete alli Dreger vum Nobelbryys fir Fysik uf mit dr Begrindig vum Nobelkomitee.


1901–19101911–19201921–19301931–19401941–19501951–19601961–19701971–19801981–19901991–20002001–20102011–2020


1901–1910[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1901 Wilhelm Conrad Röntgen
(1845–1923)
Deutsches Reich Dütsches Riich „as Anerchännig vum ußerordelige Verdienscht, wun ere sich erworbe het dur di no ihm gnännte Strahle“ Wilhelm Conrad Roentgen
1902 Hendrik Antoon Lorentz
(1853–1928)
Niederlande Niiderlande „as Anerchännig vum ußerordelige Verdienscht, wu si sich erworbe hän dur ihri Untersuechige iber dr Yyfluss vum Magnetismus uf d Strahligsfänomen“ Hendrik Antoon Lorentz
Pieter Zeeman
(1865–1943)
Niederlande Niiderlande Pieter Zeeman
1903 Antoine Henri Becquerel
(1852–1908)
Frankreich Frankriich „as Anerchännig vum ußerordelige Verdienscht, wun er sich erworbe het dur die Entdeckig der spontanen Radioaktivität erworben hat“ Antoine Henri Becquerel
Marie Curie
(1867–1934)
Frankreich Frankriich (uf d Wält chuu z Warschau, Polen Pole, dodmol Russisches Reich Russisches Riich) „as Anerchännig vum ußerordelige Verdienscht, wu si sich erworbe hän dur di gmaiensame Arbeite iber d Strahligsfänomen, wu um H. Becquerel wore sin“ Marie Curie
Pierre Curie
(1859–1906)
Frankreich Frankriich Pierre Curie
1904 John William Strutt
(1842–1919)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir syyni Untersuechige iber d Dichti vu dr wichtigschte Gas un syyni in däm Zämmehang gmachti Entdeckig vum Argon“ John William Strutt
1905 Philipp Lenard
(1862–1947)
Deutsches Reich Dütsches Riich (uf d Wält chuu z Pressburg, dodmol Österreich-Ungarn Öschterriich-Ungarn) „fir syyni Arbete iber d Kathodestrahle“ Philipp Lenard
1906 Joseph John Thomson
(1856–1940)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „as Anerchännig vum große Verdienscht, wun er sich erworbe het dur syyni theoretische un experimentälle Untersuechige iber dr Durgang vu dr Elektrizitet dur Gas“ Joseph John Thomson
1907 Albert Abraham Michelson
(1851–1931)
Vereinigte Staaten Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Strelno, dodmol Deutsches Reich) „fir syyni optischen Präzisionsinschtrumänt un syyni dodermit uusgfierte spektroskopische un metrologische Untersuechige“ (Michelson-Interferometer) Albert Abraham Michelson
1908 Gabriel Lippmann
(1845–1921)
Frankreich Frankriich (uf d Wält chuu z Hollerich, Luxemburg Luxeburg) „fir syyni uf em Interferänzfänomen begrindet Method, Farbe fotografisch widerzgee“ Gabriel Lippmann
1909 Ferdinand Braun
(1850–1918)
Deutsches Reich Dütsches Riich „as Anerchännig vu ihre Verdienscht um d Entwicklig vu dr drohtlose Telegrafi“ Ferdinand Braun
Guglielmo Marconi
(1874–1937)
Italien Italie Guglielmo Marconi
1910 Johannes Diderik van der Waals
(1837–1923)
Niederlande Niiderlande „fir syyni Arbete iber d Zuestandsglyychig vu dr Gas un Flissigkeite“ (Van-der-Waals-Glyychig) Johannes Diderik van der Waals

1911–1920[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1911 Wilhelm Wien
(1864–1928)
Deutsches Reich Dütsches Riich „fir syyni Entdeckige zue dr Gsetz vu dr Wermistrahlig“ (s Wiens Verschiebigsgsetz) Wilhelm Wien
1912 Gustaf Dalén
(1869–1937)
Schweden Schwede „fir syyni Erfindig vu sälberwirkende Regulatore, dwu in Kombination mit Gasakkumulatore fir d Belyychtig vu Lyychtdirm un Lyychtonne chenne brucht wäre“ Gustaf Dalén
1913 Heike Kamerlingh Onnes
(1853–1926)
Niederlande Niiderlande „us Aalass vu syyne Untersuechige iber d Eigeschafte vu Körper bi nidere Temperaturen, wu unter anderem zu dr Darstellig vu flissigem Helium gfiert hän“ Heike Kamerlingh Ones
1914 Max von Laue
(1879–1960)
Deutsches Reich Dütsches Riich „fir syyni Entdeckig vu dr Byygig vu Röntgestrahle bim Durgang dur Krischtall“ Max von Laue
1915 William Henry Bragg
(1862–1940)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir ihri Verdienscht um d Erforschig vu dr Krischtallstrukture mit Röntgestrahle“ William Henry Bragg
William Lawrence Bragg
(1890–1971)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Adelaide, Australien Auschtralie) William Lawrence Bragg
1916 nit vergee
1917 Charles Glover Barkla
(1877–1944)
(vergee 1918)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir syyni Entdeckig vu dr karakteristische Röntgestrahlig vu dr Elemänt“ Charles Glover Barkla
1918 Max Planck
(1858–1947)
(vergee 1919)
Deutsches Reich Dütsches Riich „as Anerchännig vum Verdienscht, wun er sich um d Entwicklig vu dr Fysik erworbe het dur syyni Quantetheori“ Max Planck
1919 Johannes Stark
(1874–1957)
Deutsches Reich Dütsches Riich „fir syyni Entdeckig vum Dopplereffäkt bi Kanalstrahle un dr Zerlegig vu dr Spektrallinie im eläktrische Fäld“ (Stark-Effäkt) Johannes Stark
1920 Charles Édouard Guillaume
(1861–1938)
Schweiz Schwiiz „as Anerchännig vum Verdienscht, wun er sich in dr Fysik erworbe het dur d Entdeckig vu dr Anomalie bi Nickelstahllegierige un d Präzisionsmässige“ Charles Édouard Guillaume

1921–1930[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1921 Albert Einstein
(1879–1955)
(verchindet am 9. Novämber 1922,
vergee am 10. Dezämber 1922)
Deutsches Reich Dütsches Riich un Schweiz Schwiiz (uf d Wält chuu z Ulm, Deutsches Reich Dütsches Riich) „fir syyni Verdienscht um d theoretisch Fysik, bsundersch fir syyni Entdeckig vum Gsetz vum fotoeläktrische Effäkt“ Albert Einstein
1922 Niels Bohr
(1885–1962)
Dänemark Dänemark „fir syyni Verdienscht um d Erforschig vu dr Struktur vu dr Atom dr Strahlig, wu vun ene uusgehn“ Niels Bohr
1923 Robert Andrews Millikan
(1868–1953)
Vereinigte Staaten USA „fir syyni Arbete iber di eläktrisch Elementarladig un dr fotoeläktrische Effäkt“ (Millikan-Versuech) Robert Andrews Millikan
1924 Manne Siegbahn
(1886–1978)
(vergee 1925)
Schweden Schwede „fir syyni röntgespektroskopische Entdeckige un Forschige“ Manne Siegbahn
1925 James Franck
(1882–1964)
(vergee 1926)
Deutsches Reich Dütsches Riich „fir ihri Entdeckig vu dr Gsetz, wu bim Zämmestoß vun eme Elektron mit eme Atom herrsche“ (Franck-Hertz-Versuech) James Franck
Gustav Hertz
(1887–1975)
(vergee1926)
Deutsches Reich Dütsches Riich Gustav Hertz
1926 Jean-Baptiste Perrin
(1870–1942)
Frankreich Frankriich „fir syyni Arbete iber di diskontinuierli Struktur vu dr Materie, bsundersch fir syyni Entdeckig vum Sedimentationsglyychgwicht“
1927 Arthur Holly Compton
(1892–1962)
Vereinigte Staaten USA „fir d Entdeckig vum Effäkt, wu no ihm gnännt isch“ (Compton-Effäkt) Arthur Holly Compton
Charles Thomson Rees Wilson
(1869–1959)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Glencorse, Schottland Schottland) „fir d Entdeckig vu dr Method, dur Dampfkondensierig d Bahnen vu eläktrisch gladene Partikel wohrnähmbar z mache“ (s Wilsons Näbelchammere) Charles Thomson Rees Wilson
1928 Owen Willans Richardson
(1879–1959)
(vergee1929)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir syyni Arbete iber d Fänomen an Thermo-Ione un bsundersch fir d Entdeckig vum Gsetz, wu no ihm gnännt isch“ (Edison-Richardson-Effäkt) Owen Willans Richardson
1929 Louis de Broglie
(1892–1987)
Frankreich Frankriich „fir d Entdeckig vu dr Wällenatur vu dr Elektrone“ (De-Broglie-Wälle) Louis-Victor de Broglie
1930 C. V. Raman
(1888–1970)
Flag of Imperial India.svg Indie „fir syyni Arbete iber d Diffusion vum Liecht un d Entdekcig vun Effäkt, wu no ihm gnännt isch“ (Raman-Strejig)

1931–1940[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1931 nit vergee
1932 Werner Heisenberg
(1901–1976)
(vergee1933)
Deutsches Reich Dütsches Riich „fir d Begrindig vu dr Quantemechanik, wu d Aawändig dervu zue dr Entdeckig vu dr allotrope Forme vum Wasserstoff gfiert het“ Werner Heisenberg
1933 Erwin Schrödinger
(1887–1961)
Österreich Öschterriich „fir d Entdeckig vu neje produktive Forme vu dr Atomtheori“ Erwin Schrödinger
Paul Dirac
(1902–1984)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich Paul Dirac
1934 nit vergee
1935 James Chadwick
(1891–1974)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir d Entdeckig vum Neutron“ James Chadwick
1936 Victor Franz Hess
(1883–1964)
Österreich Öschterriich „fir d Entdeckig vu dr kosmische Strahlig“ Victor Franz Hess
Carl David Anderson
(1905–1991)
Vereinigte Staaten USA „fir d Entdeckig vum Positron“ Carl David Anderson
1937 Clinton Davisson
(1881–1958)
Vereinigte Staaten USA „fir ihri experimentäll Entdeckig vu dr Byygig vu Elektrone dur Krischtall“ Clinton Davisson
George Paget Thomson
(1892–1975)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich George Paget Thomson
1938 Enrico Fermi
(1901–1954)
Italien Italie „fir d Bstimmig vu neje, dur Neutronebschuss erzyygte radioaktive Elemänt un d in Verbindig mit däne Arbeite durgfiert Entdeckig vu dr dur langsami Neutrone uusgeleste Chärnreaktione“ Enrico Fermi
1939 Ernest Lawrence
(1901–1958)
Vereinigte Staaten USA „fir d Erfindig un Entwicklig vum Zyklotron un d Ergebnis, wu dermit gmacht wore sin, vor allem im Hiiblick uf chinschtligi radioaktivi Elemänt“ Ernest Lawrence
1940 nit vergee

1941–1950[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1941 nit vergee
1942 nit vergee
1943 Otto Stern
(1888–1969)
(vergee1944)
Vereinigte Staaten USA (uf d Wält chuu z Sorau, dodmol Deutsches Reich Dütsches Riich) „fir syyni Byydreg zue dr Entwicklig vu dr Molekularstrahlmethod un d Entdeckig vum magnetische Momänt vum Proton“ Otto Stern
1944 Isidor Isaac Rabi
(1898–1988)
Vereinigte Staaten USA (uf d Wält chuu z Rymanów, dodmol Österreich-Ungarn Öschterriich-Ungarn) „fir di vu ihm zue dr Ufzeichnig vu dr magnetische Eigeschafte vu Atomchärn entdeckt Resonanzmethod“ Isidor Isaac Rabi
1945 Wolfgang Pauli
(1900–1958)
Österreich Öschterriich „fir d Entdeckig vum Pauli-Prinzip gnännte Uusschlussprinzip“ Wolfgang Pauli
1946 Percy Williams Bridgman
(1882–1961)
Vereinigte Staaten USA „Fir d Erfindig vun eme Apparat fir d Erzyygig vu extrem hoche Druck un fir syyni Entdeckige, wun ere mit däm uf em Biet vu dr Hochdruckfysik gmacht het“ Percy Williams Bridgman
1947 Edward Victor Appleton
(1892–1965)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir syyni Forschige uf em Biet vu dr Fysik vu dr obere Schichte vu dr Atmosfäre, bsundersch fir d Entdeckig vu dr no ihm gnännte ionisierte Schicht“ Edward Victor Appleton
1948 Patrick Maynard Stuart Blackett
(1897–1974)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „Fir d Wyterentwicklig vu dr Aawändig vu s Wilsons Näbelchammere un syyni dodermit gmachte Entdeckige uf em Biet vu dr Chärnfysik un vu dr kosmische Strahlig“ Patrick Maynard Stuart Blackett
1949 Hideki Yukawa
(1907–1981)
Japan Japan „fir syyni Vorhersag vu dr Exischtänz vu dr Mesone, wu uf d Theori dr Chärnchräft zruckgoht“ Hideki Yukawa
1950 Cecil Powell
(1903–1969)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir d Entwicklig vu dr Chärnemulsion fir d Untersuechig vu dr Chärnvorgäng un di dodermmit verbunden Entdeckig vu dr Mesone“ Cecil Powell

1951–1960[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1951 John Cockcroft
(1897–1967)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir ihri Pionierarbet uf em Biet vu dr Atomchärnumwandlig dur chinschtli bschlyynigti atomari Partikel“ John Cockcroft
Ernest Walton
(1903–1995)
Irland Irland Ernest Walton
1952 Felix Bloch
(1905–1983)
Vereinigte Staaten USA (uf d Wält chuu z Züri, Schweiz Schwiiz) „fir ihri Entwicklig vu verfyynerete un vereifachte Methode zue dr Mässig vu magnetische Chraftfälder im Atomchärn“ Felix Bloch
Edward Mills Purcell
(1912–1997)
Vereinigte Staaten USA Edward Mills Purcell
1953 Frits Zernike
(1888–1966)
Niederlande Niiderlande „fir d Fasekontraschtmethod, bsundersch fir syy Erfindig vum Fasekontraschtmikroskop“ Frits Zernike
1954 Max Born
(1882–1970)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Breslau, dodmol Deutsches Reich Dütsches Riich) „fir syy grundlegende Forschige in dr Quantemechanik, bsundersch fir syyni statistisch Interpretation vu dr Wällefunktion“ Max Born
Walther Bothe
(1891–1957)
Deutschland Düütschland „fir syyni Koinzidenzmethod un syyni dodermit gmachte Entdeckige“ Walther Bothe
1955 Willis E. Lamb
(1913–2008)
Vereinigte Staaten USA „fir syyni Entdeckige iber d Fyynstruktur vum Wasserstoffspektrum“ (Lamb-Verschiebig) Willis E. Lamb
Polykarp Kusch
(1911–1993)
Vereinigte Staaten USA (uf d Wält chuu z Blankenburg, dodmol Deutsches Reich Dütsches Riich) „fir syy gnaui Bstimmig vum magnetische Momänt im Elektron“ Polykarp Kusch
1956 William B. Shockley
(1910–1989)
Vereinigte Staaten USA (uf d Wält chuu z London, Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich) „fir ihri Untersuechige iber Halbleiter un ihri Entdeckig vum Transistoreffäkt“ William B. Shockley
John Bardeen
(1908–1991)
Vereinigte Staaten USA John Bardeen
Walter H. Brattain
(1902–1987)
Vereinigte Staaten USA Walter H. Brattain
1957 Chen Ning Yang
(* 1922)
China China „fir ihri grundlegende Forschige iber d Gsetz vu dr sognännte Parität, wu zue dr wichtige Entdeckige iber d Elementardeili gfiert hän“ Chen Ning Yang
Tsung-Dao Lee
(* 1926)
China China Tsung-Dao Lee
1958 Pawel Tscherenkow
(1904–1990)
SowjetunionSowjetunion Sowjetunion „fir d Entdeckig un Interpretation vum Tscherenkow-Effäkt“ Pawel Tscherenkow
Ilja Frank
(1908–1990)
SowjetunionSowjetunion Sowjetunion Ilja Frank
Igor Tamm
(1895–1971)
SowjetunionSowjetunion Sowjetunion Igor Tamm
1959 Emilio Segrè
(1905–1989)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Tivoli, Italien Italie) „fir ihri Entdeckig vum Antiproton“ Emilio Segrè
Owen Chamberlain
(1920–2006)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Owen Chamberlain
1960 Donald A. Glaser
(* 1926)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir d Erfindig vu dr Blosechammere“

1961–1970[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1961 Robert Hofstadter
(1915–1990)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir syyni bahnbrächende Studie iber eläktrischi Schwingige im Atomchärn un fir di doderbyy erzilte Entdeckige iber d Struktur vu dr Nukleone“ Robert Hofstadter
Rudolf Mößbauer
(* 1929)
Deutschland Düütschland „fir syyni Forschige iber d Resonanzabsorption vu dr Gammastrahlig un syyni dodermit verbunde Entdeckig, wu dr Name Mößbauer-Effäkt drait“ Rudolf Mößbauer
1962 Lew Landau
(1908–1968)
SowjetunionSowjetunion Sowjetunion „fir syyni bahnbrächende Theorie iber kondensierti Materie, bsundersch s flissig Helium“ (Suprafluidität) Lew Landau
1963 Eugene Paul Wigner
(1902–1995)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Budapest, Ungarn Ungarn) „fir syyni Byydreg zue dr Theori vum Atomchärn un dr Elementardeili, bsundersch dur d Entdeckig un Aawändig vu fundamentale Symmetri-Prinzipie“ Eugene Paul Wigner
Maria Goeppert-Mayer
(1906–1972)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Kattowitz, dodmol Deutsches Reich Dütsches Riich) „fir ihri Entdeckig vu dr nukleare Schalestruktur“ Maria Goeppert-Mayer
J. Hans D. Jensen
(1907–1973)
Deutschland Düütschland J. Hans D. Jensen
1964 Charles H. Townes
(* 1915)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir grundlegendi Arbete uf em Biet vu dr Quantenelektronik, wu zue dr Konschtruktion vu Oszillatore un Verstärker uf dr Basis vum Maser-Laser-Prinzip gfiert hän“ Charles Hard Townes-Nibib-2007-retouched.jpg
Nikolai Bassow
(1922–2001)
SowjetunionSowjetunion Sowjetunion Nikolai Bassow
Alexander Prochorow
(1916–2002)
SowjetunionSowjetunion Sowjetunion Alexander Prochorow
1965 Richard Feynman
(1918–1988)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri fundamental Leischtuig in dr Quantenelektrodynamik, mit diefe Konsequänze fir d Elementardeilifysik“ Richard Feynman
Julian Seymour Schwinger
(1918–1994)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Julian Seymour Schwinger
Shin’ichirō Tomonaga
(1906–1979)
Japan Japan Shin’ichirō Tomonaga
1966 Alfred Kastler
(1902–1984)
Frankreich Frankriich „fir d Entdeckig un Entwicklig vu dr optische Methode bim Studium vu dr Hertz-Resonanze in Atom“ Alfred Kastler
1967 Hans Bethe
(1906–2005)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Stroßburi, dodmol Deutsches Reich Dütsches Riich) „fir syy Byydrag zue dr Theori vu dr Chärnreaktione, bsundersch syyni Entdeckige iber d Energierzyygig in dr Stärn“ Hans Bethe
1968 Luis Walter Alvarez
(1911–1988)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir syy entscheidenede Byydrag zue dr Elementardeilifysik, bsundersch syy Entdeckig vun ere große Aazahl vu Resonanzzueständ, megli gmacht dur syy Entwicklig vu Tächnike mit dr Wasserstoffblosechammere un Dateanalys“ Luis Walter Alvarez
1969 Murray Gell-Mann
(* 1929)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir syyni Byydreg un Entdeckige zue dr Klassifizierig vu der Elementardeili un dr Wächselwirkige vun ene“ Murray Gell-Mann
1970 Hannes Alfvén
(1908–1995)
Schweden Schwede „fir syyni grundlegende Leischtige un Entdeckige in dr Magnetohydrodynamik mit fruchtbare Aawändige in verschidene Deil vu dr Plasmafysik“ Hannes Alfvén
Louis Néel
(1904–2000)
Frankreich Frankriich „fir syyni grundlegende Leischtige un Entdeckigen zum Antiferromagnetismus un zum Ferromagnetismus, wu zue wichtige Erchänntnis gfiert hän in dr Feschtkörperfysik“

1971–1980[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1971 Dennis Gábor
(1900–1979)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Budapest, Ungarn Ungarn) „fir syyni Erfindig un Entwicklig vu dr holografische Method“
1972 John Bardeen
(1908–1991)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri gmeinsam entwicklet Theori vum Supraleitigsfänomen, au BCS-Theori (Bardeen-Cooper-Schrieffer Theori) gnännt“ John Bardeen
Leon Neil Cooper
(* 1930)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
John Robert Schrieffer
(* 1931)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
1973 Leo Esaki
(* 1925)
Japan Japan „fir ihri experimentälle Entdeckige zum Tunäll-Fänomen in Halb- bzw. Supraleiter“
Ivar Giaever
(* 1929)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Bergen, Norwegen Norwege) Ivar Giaever
Brian D. Josephson
(* 1940)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir syyni theoretisch Vorhersag vu Eigeschafte bin ere Suprastremig dur e Tunäll-Barriere, bsundersch sälli Fänomen, wu allgmein as Josephson-Effäkt bekannt sin“
1974 Martin Ryle
(1918–1984)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich „fir ihri bahnbrächende Arbete in dr Radioaschtronomi: Ryle fir syyni Beobachtige un Erfindige, bsundersch in dr Effnig vu tächnische Synthese, un Hewish fir syyni entscheidend Roll in dr Entdeckig vu dr Pulsar“
Antony Hewish
(* 1924)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich
1975 Aage Niels Bohr
(1922–2009)
Dänemark Dänemark „fir d Entdeckig vu dr Verbindig zwische dr kollektive un dr Deili-Bewegig in Atomchärn un d Entwicklig vu dr Theori vu dr Struktur vu dr Atomchärn uf dr Grundlag vu däre Verbindig“
Ben Mottelson
(* 1938)
Dänemark Dänemark (uf d Wält chuu z Chicago, Illinois, Vereinigte Staaten USA)
James Rainwater
(1917–1986)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
1976 Burton Richter
(* 1931)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri fierende Leischtige bi dr Entdeckig vun eme neje schwäre Elementardeili“ Burton Richter
Samuel Chao Chung Ting
(* 1936)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
1977 Philip W. Anderson
(* 1923)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir di grundlegende theoretische Leischtige zue dr Elektronetruktur in magnetische un uugordnete Syschteme“ Philip W. Anderson
Nevill Francis Mott
(1905–1996)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich
John H. van Vleck
(1899–1980)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
1978 Pjotr Kapiza
(1894–1984)
SowjetunionSowjetunion Sowjetunion „fir syyni grundlegende Erfindige un Entdeckige in dr Dieftemperaturfysik“ Pjotr Kapiza (links)
Arno Penzias
(* 1933)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Minche, Deutsches Reich Dütsches Riich) „fir d Entdeckig vu dr Mikrowälle-Hintergrundstrahlig“ Arno Penzias
Robert Woodrow Wilson
(* 1936)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Robert Woodrow Wilson (links) un Arno Penzias
1979 Sheldon Lee Glashow
(* 1932)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri Mitwirkig an dr Theori vu dr Vereinigung vu dr schwache un dr elektromagnetische Wächselwirkig zwische Elementardeili, u.a. fir d Voruussag vu dr schwache nukleare Stremig“ Sheldon Lee Glashow
Abdus Salam
(1926–1996)
Pakistan Pakistan
(uf d Wält chuu z Jhang, Britisch-Indie Britisch-Indie)
Abdus Salam
Steven Weinberg
(* 1933)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Steven Weinberg
1980 James Cronin
(* 1931)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir d Entdeckig vu Verletzige vu fundamentale Symmetriprinzipie im Zerfall vu neutrale K-Mesone“ James Cronin
Val Fitch
(* 1923)
Vereinigte Staaten von Amerika USA

1981–1990[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1981 Nicolaas Bloembergen
(* 1920)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Dordrecht, Niederlande Niiderlande) „fir ihre Byydrag zue dr Entwicklig vu dr Laserspektroskopi“ Carlo Rubbia
Arthur L. Schawlow
(1921–1999)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Carlo Rubbia
Kai Siegbahn
(1918–2007)
Schweden Schwede „fir syy Byydrag zue dr Entwicklig vu dr hochuflesende Elektronespektroskopi“
1982 Kenneth Wilson
(* 1936)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir syyni Theori iber kritischi Fänomen bi Fasenumwandlige“
1983 Subrahmanyan Chandrasekhar
(1910–1995)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Lahore, British Raj Red Ensign.svg Britisch-Indie) „fir syyni theoretische Studie vu dr fysikalische Prozäss, wu fir d Struktur un d Entwicklig vu dr Stärn wichtig sin“
William Alfred Fowler
(1911–1995)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir theoretischi un experimentälli Studie vu dr Chärnreaktione, wu fir d Bildig vu dr chemische Elemänt im Wältall wichtig sin“
1984 Carlo Rubbia
(* 1934)
Italien Italie „fir ihri entscheidende Yysätz bim große Projäkt, wu zue dr Entdeckig vu dr Fäldpartikel W un Z, Vermittler vu dr schwache Wächselwirkig, gfiert het“ Carlo Rubbia
Simon van der Meer
(* 1925)
Niederlande Niiderlande
1985 Klaus von Klitzing
(* 1943)
Deutschland Düütschland „fir d Entdeckig vum sognännte quantisierte Hall-Effäkt“ Klaus von Klitzing
1986 Ernst Ruska
(1906–1988)
Deutschland Düütschland „fir syy fundamental Wärch in dr Elektronenoptik un fir d Konschtruktion vum erschte Elektronemikroskop“
Gerd Binnig
(* 1947)
Deutschland Düütschland „fir ihri Konschtruktion vum Raschtertunällmikroskop“ Gerd Binnig
Heinrich Rohrer
(* 1933)
Schweiz Schwiiz Heinrich Rohrer
1987 Johannes Georg Bednorz
(* 1950)
Deutschland Düütschland „fir ihri bahnbrächend Entdeckig vu dr Supraleitig in keramische Materialie“ Johannes Georg Bednorz
Karl Alexander Müller
(* 1927)
Schweiz Schwiiz Karl Alexander Müller
1988 Leon Max Lederman
(* 1922)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri grundlegende Experimänt iber Neutrino - schwach wächselwirkendi Elementardeili mit ere verschwindende oder seli chleine Ruemasse“ Leon Max Lederman
Melvin Schwartz
(1932–2006)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
Jack Steinberger
(* 1921)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Bad Kissingen, Deutsches Reich Dütsches Riich) Jack Steinberger
1989 Wolfgang Paul
(1913–1993)
Deutschland Düütschland „fir syyni Entwicklig vu dr Paul-Falle, eme eläktrische Vierpolfäld zum Yyschluss un zue dr Untersuechig vu wenige Ione oder Elektrone iber e langi Zyt“
Hans Georg Dehmelt
(* 1922)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Görlitz, Deutsches Reich Dütsches Riich) „fir d Entwicklig vu dr Penning-Falle zum Yyschluss vu Ione oder Elektrone, go däne ihri Eigenschafte mit ere große Gnauigkeit z erforsche“
Norman Ramsey
(* 1915)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir syyni Uusarbeitig vun ere verbesserete Mässtächnik bi atomare Energi-Ibergäng, wu präzisi Zyt- un Frequänzmässige dermit megli wore sin“ (Atomuhre) Norman Ramsey (links)
1990 Jerome I. Friedman
(* 1930)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri Experimänt zum Nyywyys vu dr Quarks, elementare Deili mit ere drittelzahlige Ladig“
Henry W. Kendall
(1926–1999)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Henry W. Kendall
Richard E. Taylor
(* 1929)
Kanada Kanada

1991–2000[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1991 Pierre-Gilles de Gennes
(1932–2007)
Frankreich Frankriich „fir syyni Arbete iber Ornigsprozäss in Flissigkrischtall un Polymerlesige, vor allem di erfolgryych Aawändig vu mathematische Modäll bim Ibergang vum gordnete zum uugordnete Zuestand in Fysik un Chemi“ Pierre-Gilles de Gennes
1992 Georges Charpak
(* 1924)
Frankreich Frankriich (uf d Wält chuu z Dabrovica, Polen Pole) „fir syyni grundlegende Arbete an Detektore fir d Deilifysik, bsundersch fir d Konschtruktion vu dr erschte Vildroht-Proportionalchammere (1968)“
1993 Russell Hulse
(* 1950)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri Entdeckig vun eme Pulsar in eme Doppelstärnsyschtem“
Joseph Hooton Taylor Jr.
(* 1941)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Joseph Hooton Taylor Jr. (links)
1994 Bertram Brockhouse
(1918–2003)
Kanada Kanada „fir ihri Entwicklig vu Tächnike zue dr Strejig vu dr uugladene Chärndeili“ Bertram Brockhouse
Clifford Shull
(1915–2001)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
1995 Martin L. Perl
(* 1927)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir syyni Entdeckig vun eme masseryyche subatomare Elementardeili mit ere negative Ladig“ (τ-Lepton) Martin L. Perl
Frederick Reines
(1918–1998)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir syyni Entdeckig vun eme uugladene subatomare Elementardeili“ (Neutrino) Frederick Reines
1996 David M. Lee
(* 1931)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri Entdeckig vu dr Suprafluidität in Helium-3 bi seli diefe Temperature (um dr absolute Nullpunkt)“
Douglas D. Osheroff
(* 1945)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Douglas D. Osheroff
Robert C. Richardson
(* 1937)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
1997 Steven Chu
(* 1948)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri Entwicklig vu Methode zum Chiele un Yyfange vu Atom mit Laserliecht“ Steven Chu
Claude Cohen-Tannoudji
(* 1933)
Frankreich Frankriich (uf d Wält chuu z Constantine, Algerien Algerie) Claude Cohen-Tannoudji
William D. Phillips
(* 1948)
Vereinigte Staaten von Amerika USA William D. Phillips
1998 Robert B. Laughlin
(* 1950)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir ihri Entdeckig vun ere neje Art vu Quanteflissigkeit mit fraktionäll gladene Aaregige“ Robert B. Laughlin 1998
Horst Ludwig Störmer
(* 1949)
Deutschland Düütschland Horst Störmer
Daniel Chee Tsui
(* 1939)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Henan, China)
1999 Gerardus ’t Hooft
(* 1946)
Niederlande Niiderlande „fir ihri entscheidende Byydreg zue dr Theori vu dr elektroschwache Wächselwirkig in dr Fysik, wu d Quantestruktur bedräffe“ Gerardus ’t Hooft
Martinus J. G. Veltman
(* 1931)
Niederlande Niiderlande
2000 Schores Alfjorow
(* 1930)
RusslandRussland Russland „fir d Entwicklig vu Halbleiterheterostrukture fir Hochgschwindigkeits- un Optoelektronik“ Schores Alfjorow
Herbert Kroemer
(* 1928)
Deutschland Düütschland
Jack Kilby
(1923–2005)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir d Byydreg zue dr Erfindig vu integrierte Schaltchreis“

2001–2010[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
2001 Eric A. Cornell
(* 1961)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir d Erzyygig vu dr Bose-Einstein-Kondensation in verdinnte Gas us Alkaliatome, un fir frieji grundsätzligi Studie iber d Eigeschafte vu dr Kondensat“ Eric A. Cornell
Wolfgang Ketterle
(* 1957)
Deutschland Düütschland Wolfgang Ketterle
Carl E. Wieman
(* 1951)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Carl E. Wieman (links)
2002 Raymond Davis junior
(1914–2006)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir bahnbrächendi Arbete in dr Aschtrofysik, bsundersch fir dr Noowyys vu kosmische Neutrino“
Masatoshi Koshiba
(* 1926)
Japan Japan
Riccardo Giacconi
(* 1931)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Genua, Italien Italie) „fir bahnbrächendi Arbete in dr Aschtrofysik, wu zue dr Entdeckig vu kosmische Röntgequälle gfiert hän“ Riccardo Giacconi
2003 Alexei Abrikossow
(* 1928)
Vereinigte Staaten von Amerika USA/RusslandRussland Russland „fir bahnbrächendi Arbete in dr Theori iber Supraleiter un Supraflissigkeite“ Alexei Abrikossow
Witali Ginsburg
(1916–2009)
RusslandRussland Russland Witali Ginsburg
Anthony James Leggett
(* 1938)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich/Vereinigte Staaten von Amerika USA
2004 David Gross
(* 1941)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir d Entdeckig vu dr asymptotische Frejheit in dr Theori vu dr Starke Wächselwirkig“ David Gross
David Politzer
(* 1949)
Vereinigte Staaten von Amerika USA
Frank Wilczek
(* 1951)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Frank Wilczek
2005 Roy J. Glauber
(* 1925)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir Byydreg zue dr Quantetheori vu dr optische Kohäränz“ Roy J. Glauber
John Lewis Hall
(* 1934)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir Byydreg zue dr Entwicklig vu dr laserbasierte Präzisionsspektrografi un zue dr Tächnik vum optische Frequänzkamm“ John Lewis Hall (ganz links)
Theodor Hänsch
(* 1941)
Deutschland Düütschland Theodor Hänsch
2006 John C. Mather
(* 1946)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „fir d Untersuechig vu dr kosmische Hintergrundstrahlige“ John C. Mather
George F. Smoot
(* 1945)
Vereinigte Staaten von Amerika USA George F. Smoot
2007 Albert Fert
(* 1938)
Frankreich Frankriich „fir d Entdeckig vum Risemagnetwiderstand (GMR)“ Albert Fert
Peter Grünberg
(* 1939)
Deutschland Düütschland Peter Grünberg
2008 Yōichirō Nambu
(* 1921)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Tokio, Japan Japan) „fir d Entdeckig vum Mechanismus vu dr spontane Symmetribrächig in dr Elementardeilifysik“ Yōichirō Nambu
Makoto Kobayashi
(* 1944)
Japan Japan „fir d Entdeckig vum Ursprung vu dr brochene Symmetri, wu d Exischtänz vu zmindescht drej Quarkfamilie voruussait“ Makoto Kobayashi
Toshihide Masukawa
(* 1940)
Japan Japan Toshihide Masukawa
2009 Charles Kuen Kao
(* 1933)
China China / Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Shanghai, China) „fir syyni bahnbrächende Erfolg uf em Biet vu dr Liechtleitig mit Fiberoptik fir optischi Kommunikation“ Charles Kuen Kao
Willard Boyle
(* 1924)
Vereinigte Staaten von Amerika USA (uf d Wält chuu z Amherst, Kanada) „fir d Erfindig vum CCD-Sensor“ Willard Boyle
George E. Smith
(* 1930)
Vereinigte Staaten von Amerika USA George E. Smith
2010 Andre Geim
(* 1958)
Niederlande Niiderlande „fir grundlegendi Experimänt mit em zweidimensionale Material Graphen“ Andre Geim
Konstantin Novoselov
(* 1974)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich/RusslandRussland Russland Konstantin Novoselov

2011–2020[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
2011 Saul Perlmutter
(* 1959)
Vereinigte Staaten von Amerika USA „Fir d Entdeckig vu dr bschlynigte Expansion vum Universum dur Beobachtige vu wyt ewäge Supernovae“ Saul Perlmutter.jpg
Brian P. Schmidt
(* 1967)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Brian P. Schmidt
Adam Riess
(* 1969)
Vereinigte Staaten von Amerika USA Adam Riess
2012 Serge Haroche
(* 1944)
Frankreich Frankriich „Fir d Entwicklig vu bahnbrächende experimentelle Methode, wu s megli mache, Quantesyschtem z manipuliere.“
David Wineland
(* 1944)
Vereinigte Staaten von Amerika USA David Wineland
2013 François Englert
(* 1932)
Belgien Belgie „fir di theoretisch Entdeckig vun eme Mechanismus, wu zue unsrem Verständnis vum Ursprung vu dr Masse vu subautomatore Dailli bydrait, un wu letschti dur d Entdeckig vum vorhärgsaite Elemäntardailli dur d ATLAS- un CMS-Experimänt am Large Hadron Collider vum CERN bstetigt woren isch“ François Englert
Peter W. Higgs
(* 1929)
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich Peter Higgs

1901–19101911–19201921–19301931–19401941–19501951–19601961–19701971–19801981–19901991–20002001–2010 · 2011–2020


Verdeilig no Länder[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sin bin ere Person zwei Länder aagee, no zellt des bi beide Länder as halbe Punkt.

Nation Aazahl vu dr Verleihige
Vereinigte Staaten von Amerika USA 87,5
Deutschland Düütschland 23,5
Vereinigtes Königreich Vereinigts Königriich 22
Frankreich Frankriich 13
RusslandRussland Russland un SowjetunionSowjetunion Sowjetunion 10
Niederlande Niiderlande 9
Japan Japan 6
Schweden Schwede 4
Schweiz Schwiiz 3,5
Dänemark Dänemark 3
Österreich Öschterriich 3
Italien Italie 3
Kanada Kanada 2
Belgien Belgie 1
China China 2
Indien Indie 1
Irland Irland 1
Pakistan Pakistan 1

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Land no dr Aagab uf nobelprize.org. S Land cha vu dr Nationalitet vum Uuszeichnete abwyyche.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]