Heinrich Lübke

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
dr Heinrich Lübke, 1959
Unterschrift vum Heinrich Lübke

Dr Heinrich Lübke (* 14. Oktober 1894 z Enkhausen/Sauerland; † 6. April 1972 z Bonn) isch e dytsche Bolitiker (Zäntrum, speter CDU). Är isch vu 1953 bis 1959 Bundesminischter fir Ernehrig, Landwirtschaft un Forscht un vu 1959 bis 1969 dr zweet Bundesbresidänt vu dr Bundesrepublik Dytschland gsii.

Lääben un Beruef[ändere | Quälltäxt bearbeite]

dr Lübke mit syre Frau Wilhelmine un dr thailändische Chenigi Sirikit
Grab vu dr Familie Lübke

Dr Heinrich Lübke isch s sibt vu acht Chinder vum Friedrich-Wilhelm Lübke (1855–1902), eme Schuemacher un Buur, un dr Karoline Lübke geboreni Becker (1859–1922).

Noch em Abitur anne 1913 am Gymnasium Petrinum z Brilon het dr Lübke an dr Landwirtschaftlige Akademy z Bonn aagfange Geodäsy, Landwirtschaft un Kulturböutächnik studiere. Im Augschte 1914 het er s Studium unterbroche un het si freiwillig fir dr Erscht Wältchrieg gmäldet. Noch em Chrieg het er s Studium wider ufgnuu un anne 1921 as Vermässigs- un Kulturingenieur abgschlosse. Vu 1921 bis 1924 er derno z Münster un z Berlin Nationalekonomy studiert.

Vu 1921 bis 1922 het er bim Weschtfälische Päächter- un Sidlerbund z Münster gschafft un ab Oktober 1922 isch er Gschäftsfierer vum Rychsverband vu landwirtschaftlige Chlaibedriib (ab 1925 au Mittelbedriib). Syt 1924 isch er au Mitglid vum ängere Vorstand vum Bund vu Dytsche Bodereformer. 1926 isch er Gschäftsfierer vu dr Dytsche Buureschaft wore. Ab 1927 isch er au Gschäftsfierer vu dr Sidligsgsellschaft Buureland AG.

Anne 1929 het dr Lübke d Wilhelmine Keuthen (1885–1981) vu Ramsbeck, hite Dail vu dr Gmai Bestwig, ghyrote.

Vu 1932 bis 1933 isch dr Lübke fir di Dytsch Zäntrumsbartei Mitglid vum Preußische Landdag gsii. Bi dr Landdagswahl am 5. Merz 1933 isch er widergwehlt wore. Am 18. Mai 1933 het dr Landdag wie im Rych gege d Stimme vu dr SPD eme Ermächtigungsgsetz fir Preuße zuegstimmt. Derno isch er nie wider zämedrätte, am 14. Oktober 1933 sin alli Volksverdrättige vu dr Länder ufglest wore.

Im Juli 1933 het er uf Druck vu dr Nationalsozialischten au sy Amt bi dr Dytsche Buureschaft un im Merz 1934 des bi dr Sidligsgsellschaft Buureland mießen abgee. Am 5. Februar 1934 isch gege dr Lübke vu dr Nationalsozialischte ne Ermittligsverfahre wäge Korruption ufgmnuu wore. Är isch verhaftet wore un 20 Monet in Untersuechigshaft blibe. Wun er 11. Oktober 1935 entloo woren isch, isch er zerscht arbetslos gsii un het bis im Summer 1937 bi Flensburg uf em Hof vu sym eltere Brueder Friedrich Wilhelm Lübke gläbt, em spetere Minischterbresidänt vum Land Schleswig-Holstein (1951–1954). Vu 1937 bis 1939 het er as alitende Mitarbaiter bi dr Nidersächsische Wohnigsböu- un Sidligsgsellschaft z Berlin gschafft. Im Zweete Wältchrieg isch er Reserveoffizier gsii (ab 1942 Hauptmann vu dr Reserve]].

Vu 1939 bis 1945 het er asd Vermässigsingenieur un Böulaiter bim Architäktur- un Ingenieurbiro Walter Schlempp gschafft. Fir Böuprojäkt in dr Heeresversuechsaastalt Peenemünde sin au KZ-Häftling as Zwangsarbaiter yygsetzt wore, dr Lübke het zum Dail sälber KZ-Häftling as Arbaiter aagforderet. In ere Notiz vu 1942 haißt s: „Herr Lübke, der am 21. 7. nochmals mit HAP/L (Leitung der Heeresanstalt Peenemünde) verhandelte, hofft, 500 Holländer Anfang August zu erhalten.“[1]

Noch em Chrieg het er vu 1945 bis 1946 en aige Böubiro z Höxter glaitet.

Bolitischi Laufbahn[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Anne 1945 isch dr Lübke in d CDU yydrätte. 1946 isch er Abgordnete im vu dr britische Militärregierig ernännte Provinziallanddag vu Weschtfale gsii, ab Oktober 1946 vum ernännte Landdag vu Nordrhy-Weschtfale. Vu Jänner bis Oktober 1953 het er as Generalaawalt vum Dytsch Raiffyyseverband z Bonn gschafft.

Ab April 1947 isch dr Lübke Mitglid vum erschte frei gwehlte nordrhy-weschtfälische Landdag gsii. Am 6. Merz 1954 het er s Landdagsmandat niderglait. Vum 6. Jänner 1947 bis zum 1. Jänner 1953 isch er Minischter fir Ernehrig, Landwirtschaft un Forscht z Nordrhy-Weschtfale gsii. Vu 1949 bis zum 29. Septämber 1950 isch er Abgordnete im Dytsche Bundesdag fir dr Wahlchrais Arnsberg – Soest gsii. In däre Zyt isch er au Vorsitzer vum Uusschuss fir Ernehrig, Landwirtschaft un Forscht gsii. Vu 1953 bis zue syre Wahl zum Bundesbresidänt isch er diräkt gwehlte Bundesdagsabgordnete fir dr Wahlchrais Rees – Dinslaken gsii. No dr Bundesdagswahl 1953 isch er am 20. Oktober 1953 as Bundesminischter fir Ernehrig, Landwirtschaft un Forscht in di vum Bundeschanzler Konrad Adenauer gfiert Bundesregierig gruefe wore.

Am 1. Juli 1959 isch dr Lübke im zweete Wahlgang vu dr Bundesversammlig zum Bundesbresidänt as Noofolger vum Theodor Heuss gwehlt wore. Är het s Amt am 13. Septämber 1959 aadrätte. Am 1. Juli 1964 isch er fir e zwooti Amtszyt widergwehlt wore. Dr Lübke het vu Aafang aa d Entwickligshilf zum Hauptthema vu syre Bresidäntschaft gmacht. Scho in syre Aadrittsred het vu 1959 het er gsait, ass wäg em wältwyte Hunger interantionali Hilf dringed notwändig sei. Im Spotjohr 1962 het er noch eme Ufruef vu dr FAO im Rame vu dr „Freedom from Hunger Campaign“ d Grindig vu dr Wälthungerhilf iniziiert, dr erschte konfessionäll nit bundene Entwickligshilforganisation.[2]

D Lübke isch seli bekannt gsii fir rhetorischi Missgriff, wu au vu dr Kabarettszene ufgriffe wore sin. E Dail Zitat vun em, wu bis hite kursiere, sin aber nit belait un sin ender modärni Sage. Zum Byschpel soll er bi me Staatsbsuech 1962 z Liberia e Red mit em Satz „Sehr geehrte Damen und Herren, liebe Neger“ aagfange haa, doderfir git s aber kai Beleg.[3] Au dr Satz „Equal goes it loose“[4] het si as Erfindig vu dr Spiegel-Redaktion uusegstellt.[5] Belait isch , ass dr Lübke z Tananarive, dr Hauptstadt vu Madagaskar, dr Bresidänt Philibert Tsiranana un sy Frau Justine mit dr Wort „Sehr geehrter Herr Präsident, sehr geehrte Frau Tananarive“ grießt ghaa het.[6]

In spetere Johr het dr Lübke unter ere Demänz glitte, wu all schlimmer woren isch. Am 6. April 1972 isch er z Bonn im Alter vu 77 Johr gstorbe.

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Rudolf Morsey: Lübke, Heinrich. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 15, Duncker & Humblot, Berlin 1987, ISBN 3-428-00196-6, S. 442–444.
  • Rudolf Morsey: Heinrich Lübke. eine politische Biographie. Schöningh, Paderborn [u. a.] 1996, ISBN 3-506-75776-8
  • Dirk van Laak: Adrette Fassade. Rudolf Morsey stilisiert Heinrich Lübke zum tragischen Helden. In: Die Zeit, Nr. 52/1996; Rezension
  • Werner Pieper: Die 13 Leben des Heinrich Lübke. Verblüffende biografische Fundstücke aus dem Leben eines deutschen Biedermanns. Der Grüne Zweig 220; Grüne Kraft, Löhrbach 2004, ISBN 978-3-922708-22-3
  • Alois Vogel, Regine Deitermann, Kristian Frigelj, Peter Weigert, Horst-Werner Hartelt: Vier Bundespräsidenten aus Nordrhein-Westfalen (= Schriften des Landtags Nordrhein-Westfalen – Band 15), Düsseldorf 2004.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Heinrich Lübke – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1.  Massengrab an der Raketenrampe. Historiker Jens-Christian Wagner über Heinrich Lübkes Rolle beim Einsatz von KZ-Häftlingen in Peenemünde. In: Der Spiegel. Nr. 22, 2001, S. 218 (Online).
  2. Irene Dänzer-Vanotti: Zeitzeichen uf NDR-Info zum 14. Dezämber 1962. [1] MP3 zum Download, NDR Info, 14. Dezämber 2012
  3. Christoph Drösser: Lübke und die Neger. Kolumne Stimmt’s? In: Die Zeit. Nr. 14, 28. März 2002
  4. Als Englands Königin am Rhein Staatsbesuch machte, kleidete Lübke die Mitteilung an seinen Gast, das Konzert im Schloß Brühl werde sogleich beginnen (so berichtete die Bonner Fama), in den Satz: ‚Equal goes it loose‘ -- eine eigene Übersetzung von: Gleich geht es los. Der Spiegel, 18/1967, S. 60–63
  5. konkret. 3/2006, S. 74
  6. Kortmann & Wolf: Sauerland bleibt Sauerland, Heinrich Lübkes goldiger Zitatenschatz. S. 16


Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Heinrich_Lübke“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.