Paris

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
(Witergleitet vun Paris (Stadt))
Hops zue: Navigation, Suech


Frankrich
Wappe vun dr Region
Paris
Wappe Kart
Wappe vo Paris
Paris
Lag vo Paris in Frankrich
Wahlspruch
fluctuat nec mergitur
Basisdate
Stààt Frànkrich
Region Île-de-France (chef-lieu)
Département Paris (préfecture)
Arrondissement ufteilt in
20 arrondissements
Kanton keiner
Kommünàlverbànd keiner
Geographischi Lag: 48° 51′ 44″ N 02° 21′ 04″ O
Heh 33 m m
(28 m m–130 m m)
Inwohner 2.101.816 (2.005/1.999)
Flech 105,40 km²
Boschtleitzàhl 75001-75020 un 75116
INSEE-Code 75056 oder 75101-75120
Internetuftritt:
Maire (Bürgemeischter):
lfd. Amtszitt
Bertrand Delanoë
2008–2014

Paris isch d'Hauptstadt vu Frankriich und vu dä Region Île-de-France. Paris wird vum Fluss Seine in än südliche Teil (rive gauche "des linke Seineufer") und än nördliche Teil (rive droite "des rechte Seineufer") trennt. Im eigetliche Stadtgebiet vu Paris läbet um die 2,1 Millione Mensche, im gsamte Ballungraum sinds um die 12 Millione Iwohner. Die usserhalb vu dä Ringautobahn glägene Ortschafte weret selbstständig vuwaltet und ghöret nit zu dä Stadt Paris im eigetliche Sinn.

Im zentralistisch regiertä Frankriich isch Paris des wichtigschte politische, wirtschftliche und kulturelle Zentrum. Durch sini drei Flughäfe und sechs Kopfbahöf isch Paris dä wichtigschte Vukehrsknotepunkt im Land.

Geografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Paris ghört zum Département Ville de Paris (Nr. 75) und zu Nordfrankrych, umge vo Wälder im Pariser Becke. De gröscht Fluss isch d Seine, wo s in etwa ovalförmige Paris zweideilt. Höchste Punkt isch de Butte Montmartre (129 Meter). S Balligsgebiet Paris beheimatet etwa zäh Millione Ywohner.[1][2]

Stadtglyderig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Näbe de Ydeilig in Rive Droite, Rive Gauche und "Insle" deilt mer sie in 20 Arrondissements (Stadtbezirk) y, wo in jewyls zwei Quartiers (Viertel) underdeilt sin. D Bostleitzahl hängt innerhalb vo Paris vom Bezirk ab und bewegt sich zwüsche 75001 und 75020. D Nummerierig vo de Stadtbezirk fangt im Stadtchern a und goht in ca. 2,25 Umdrehige im Uhrzeigersinn bis 20. Jede Bezirk hät e Bürgermeister.[3]

Alphabetischi Liste vo de Stadtbezirk[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Batignolles-Monceaux
  • Bourse
  • Butte-Montmartre
  • Buttes-Chaument
  • Gobelins
  • L'Elysée
  • L'Entrepôt
  • L'hôtel de Ville
  • L'Observatoire
  • L'Opéra
  • Louvre
  • Luxembourg
  • Ménilmontant
  • Palais Bourbon
  • Panthéon
  • Passy
  • Popincourt
  • Reuilly
  • Temple
  • Vaugirard[4]

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Paris ischt urschprünglich ä keltische Siedlung vum Stamm vo de Parisier uf dä Seine-Insle, wo hüt Île de la Cité heisst, gsi. Dä ursprüngliche Name vu Paris isch Lutuhezi. De erschte Teil vum Namme schtammt vum Gallische Wort luta ab, wa soviel wie Sumpf heißt. Dä keltisch-römische Name war "Lutetia Parisiorum" wa soviel wie "Sumpfebini vu dä Parisier" bedüted. Nochdem die Siedlung vu dä Römer eroberet wore isch, hän die Iwohner ihri Stadt abbrennt und dä Römer überlu. Dieselle hän dann die Stadt wieder uffbaut und hän sie Lutetia gnennt. Usserdem hän sie die Stadt befeschtigt und uff slinke Seine-Ufer usdehnt. D'Stadt isch i dä Römerzit unterm Name Civitas Parisiorum oder Parisia bekannt wore, isch aber ubedütend bliebe.

Im Johr 508 hät dann de Frankekönig Chlodwig Paris zu dä Hautpstadt vu sinnem Riich gmacht. Spöter isch dann d'Stadt zu neme fränkische Teilkönigriech Paris wore. Abbem 10. Johrhundert isch Paris dann kreisförmig noch usse hi gwachse. Im 14. Johrhundert isch no die Bastille baut wore. Ä Bsetzung durch die Ängländer im 15. Johrhundert isch unter dä Fihrung vd de Jeanne d'Arc beendet wore.

Dä Sunnekönig Ludwig XIV. isch herno im 17. Johrhundert uf Versailles zoge. Zu sälere Zit hät Paris scho über ä halbi Million Iwohner und isch s'politische Zentrum vu Frankrich. 1789 hät mit dem Schturm uff die Bastille dann die französische Revulution agfangä. De König Ludwig XVI. isch no köpft wore.

1799/1804 hät no dä Napoleon Bonaparte d'Macht ergriffä und hät sich 1804 i dä Notre-Dame selber zum Kaiser krönt. 1871 isch im Schpiegelsaal vu Versailles s'dütsche Riich usgruefe wore. 1900 no isch z'Paris d'Metro i Betrieb gno wore.

Im Johr 1919 isch dä Versailler Schpiegelsaal wieder än gschichtliche Schauplatz worre. Dei isch dä Friedensvutrag nochem erschte Weltkrieg unterschriebe wore. Zu sellere Zit hät Paris scho über drei Millione Iwohner ka. Im zweite Weltkrieg isch Paris vu de dütsche Truppe bsetzt wore. D'Stadt isch vom Charles de Gaulle mit dä Hilf vu dä Amerikaner und dä Engländer befreit wore.

Sehenswürdigkeite[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Di eidütig bekanntesti Sehenswürdigkeit vo Paris isch de Eiffelturm. Mer siht en scho vo witem und hät e Usblick über di ganzi Stadt. Sälli biete aber au anderi wie z.B. de Triumphboge. Er isch 1860 vom Napoleon erbaut worre und stoht uff de Champs-Élysées, wo e witeri Touristeattraktion isch. Si isch e etwa 70 Meter breits Ychaufszentrum, wo mer verschydensti Ychäuf erledige ka.

Au di gschichtsträchtigi Kathedrale Notre-Dame isch e beriehmti Sehenswürdigkeit. Sie isch 130 Meter lang und 70 Meter hoch. Do hät sich de Napoleon zum Kaiser krönt, do isch au de Kilomètre zéro (Referänz für d Vermessige z Frankrych). No größer wie di rysigi Kathedrale isch aber de Louvre, s gröschte Museum vo de Wält. S hät über 30'000 Usstelligsstück uff 60'000 Quadratkilometer. D Usstellig beinhaltet vyl über die europäischi Kunscht- und Kulturgschicht, wo s sunsch niene z seh git. Dodezüe ghöre z.B. d Usstelligsstück uss de römische und griechische Antike.[5]

Lüeg au[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Quelle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. hg.goe.ni.schule.de
  2. de.reisen.yahoo.com
  3. reisefuehrer.blogg.de
  4. reisefuehrer.blogg.de
  5. paris.sehenswuerdigkeiten-online.de und undergordneti Site (lüeg Leiste uff de linke Site)