Vorlage:Houptsyte

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch   Vorarlbergisch
{{{Gruess}}}
Chrysanthema Herbst.jpg Schwümm Basler Herbschtmäss
Bluebg.png
{{{Artikel finde}}}
Vista-xmag.png

{{{Inputbox}}}

{{{Kategorie}}}

{{{Themeportal}}}

{{{Sunschtigs}}}

Bluebg.png

HSWPedia.svg
 {{{Über uns}}}
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

{{{Yleitig}}}

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 {{{AdW}}}: Schtetl

Lakhva1926.jpg

Under Schtetl, au Stetl, (jiddischשטעטל‎, schtetl, Blural ‏שטעטלעך‎, schtetlech; dütsch „Stedtli“) verstoot mä Siidlige in Ostöiropa vor em Zwäite Wältchrieg, won e groosse Däil vo d Iiwooner Juude gsi si.

Mäistens het es sich um Dörfer oder Chliistedt ghandlet, mänggisch au um Stadtdäil, wo öbbe zwüsche 1'000 und 20'000 Juuden gläbt häi. Gröössere Stedt, wo jüüdisch brägt gsi si wie Lemberg oder Czernowitz, het me schtot (‏שטאָט‎) (vgl. dt. Stadt) gsäit. D Schtetl si vor allem z Ostpoole, z Gallizie, in dr Ukraine, z Wissrussland und z Litaue verbräitet gsi.

Im Underschiid zu de Groossstedt si d Juude in de Schtetl nit nume duldet gsi, sondern zum e groosse Däil au akzeptiert, au wenn s mänggisch Pogrom gege sä gee het. Si häi sich dört „wie in dr häilige Stadt Jerusalem“ chönne füüle, und die Stedtli si käni Ghetto gsi.

Die aschkenasische Juude vo de Schtetlech häi mäistens Jiddisch gschwätzt. Si häi au mee an iire religiööse Dradizioone festghebt as d Juude in Middel- oder Westöiropa. An de Wäärtig häi d Chinder im Cheder gleert, am Sabbat und de jüdische Festdääg si die mäiste Juude in d Synagoge gange, wo uf Jiddisch „Schul“ ghäisse het, und au für d Chläider und d Frisuure het s e hufe Vorschrifte gee. (…{{{wyterläse}}})

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 {{{Hesch gwüsst}}}
Margarethe Stockhausen
  • ... dàss d elsassischa Soprano-Sangera Margarethe Stockhausen bsunderscht ìn Anglànd vììl Erfolg ghàà hàt?
  • ... dass mè mit dè Bregtalbahn a dè Unterè Bräg übber d Hochflächi vo dè weschtlichè Baar, ab Wolterdingè im Brägdal fahrè cha?
  • ... dass Pro Natura die eltischti Organisazioon i der Schwiiz isch, wo sech füre Naturschutz im Land tuet ysetze?
  • ... dass s Schwarzwaldmuseum Triberg verschidene Handwerk zoigt, aagfanga vom Flößer, em Harzer, d Bürschdabendr odr s Strohflechta?
  • ... dass d Leerstugg för d Gitarre vom Matteo Carcassi no hüt underrichtet wered?
  • ... dass dr Sanggaller Chlooschterplan us Schoofshuut zämegnäit isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 {{{Neuigkeite}}}


Wikinews-logo.svg
{{{meh Neuigkeite}}}

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
 22. Juli
Alexander Calder

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 {{{Näbeprojäkt}}}
Wiktsister en.png
{{{Wörter}}}
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
{{{Texte}}}
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
{{{Biecher}}}
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
{{{Sprichwerter}}}
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
{{{Raisefierer}}}
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 {{{Schwöschtre}}}
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
{{{Meta}}}
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
{{{Commons}}}
Wikidata-logo.svg Wikidata
{{{Wikidata}}}
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
{{{Incubator}}}
Wikispecies-logo.png Wikispecies
{{{Species}}}
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
{{{Wikiversity}}}
{{{Kontaktufnaam}}}:
{{{Kontakt}}}Impressum{{{Press}}}{{{Sproche}}}
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France