Saas-Almagell

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Almagäll
Wappe vo Almagäll
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Wallis (VS)
Bezirk: Vispw
BFS-Nr.: 6288i1f3f4
Poschtleitzahl: 3905
Koordinate: 640117 / 10490946.0944977.9573531670Koordinaten: 46° 5′ 40″ N, 7° 57′ 26″ O; CH1903: 640117 / 104909
Höchi: 1'670 m ü. M.
Flächi: 110.28 km²
Iiwohner: 391 (31. Dezämber 2015)[1]
Website: www.saas-almagell.org/
Allmagäll im Saastal

Allmagäll im Saastal

Charte
Lac de Moiry Mattmarksee Lago di Place Moulin Italien Kanton Bern Bezirk Brig Bezirk Entremont Bezirk Goms Bezirk Ering Bezirk Leuk Östlich Raron (Bezirk) Bezirk Siders Bezirk Westlich Raron Baltschieder Baltschieder Eisten VS Embd Grächen Lalden Randa VS Saas-Almagell Saas-Balen Saas-Fee Saas-Grund St. Niklaus VS Stalden VS Staldenried Täsch Törbel Visp Visperterminen Zeneggen ZermattCharte vo Almagäll
Iber des Bild
w

Almagäll (amtlich Saas-Almagell) isch e Munizipalgmeind im Bezirk Vischp im Kanton Wallis i dr Schwiiz.

Geografii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Almagäll ligt im Saastaal und isch s südlichschte oder oberschte Dorf im däm Taal, oben a Saas-Grund. Zum Gmäindbann ghöre s Saastaal vom Bärgübergang bim Saaserbärg bis zum Aafang vom Wiiler Under den Bodmen und di öschtleche Siitetääler Furggtälli, wo ganz obe dr Antronapass isch, und Almagellertälli. Us däm höch glägne Trogtaal chunnt dr Almagällerbach abe, und bi der Ymündig vo däm id Saaser Vischpa ligt s Dorf Almagäll.

D Gmäind hed es baar Dorftäil und Wiiler: Lehn, Dörfli und Zum Bärg bilde s Dorfzäntrum mid Hotel und andere Irichtige für Turischte. Chly usserhalb si Chaischlittu, Underchrüz, Furrusand, Zerbriggu, Biele, Älpie, Moos und Furggstalde.

D Bärgchettine uf beide Siite vom Saastaal hei markanti, über 4000 Meter höche Bärge, s Wiismies, s Straalhorn, s Rimpfischhorn und s Allalinhorn. Unden a de Bärge ligge grossi Gletscher, vor allem dr Schwarzbärggletscher und dr Allalingletscher.

Name[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Name vo dr Gmäind isch i Urkunde vo 1291 bis 1794 so gschribe worde: Armenzello, Almenkel, Almelkel, Almgell, Almakel, Almengel, Allmagel, Allmogel. Almelkel.

Iwoner[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Jaar 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Iwoner 147 156 171 181 210 190 243 240
Jaar 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Iwoner 286 344 335 359 350 330 367 397

Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 12,1 % glägu.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

93,2 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 2,8 % evangelisch-reformierti.

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Ggmeindspresident va Almagäll, Amikäll ischt dr Kurt Anthamatten (Stant Oktober 2017).

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Föif Kilometer südlech vom Dorf Almagäll ligt dr Staudamm Mattmark, dört wo früener d Alp Mattmark gsi sich.

Bärgwäge und Soumpfaad göö über d Höchine i d Nochbertääler im Süde und im Oschde. Dört dure si im Middelalter d Walser i die nöie Sidligsgebiet zoge. Es git dr Saaserbärg und dr Mondellipass zum uf Makanaa z goo, dr Ofetalpass, dr Antrona- und dr Sunnigpass is Antronatal und dr Zwüschbärgepass für uf Gondo übere.

Im Gmeindbann füert der Schwiizer Alpeclub d Britanniahütte und d Almagällerhütte.

Spraach und Tialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 397 Iwonru 96,7 % Titsch als Höiptspraach aagigää, 0,3 % Franzeesisch, 0,8 % Talienisch und 2,2 % anneri Spraache.

Dr heggschtalemannisch Tialäkt va Almagäll, Amikäll gcheert zen weschtlichu Tialäktu vam Wallisertiitsch.

Persone us Almagäll[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Pirmin Zurbriggen (* 1963), en ehemolige Wältmeister und Olympiasiiger im alpine Skisport

Literatuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Peter Joseph Ruppen, Gustav Imseng, Werner Imseng: Saaser Chronik. 1200–1988. Saas-Fee 1988.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Saas-Almagell – Sammlig vo Multimediadateie

Amerkige[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Ständige Wohnbevölkerung)


Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Saas-Almagell“ vu de tüütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.