Olten
| Wappe | |
|---|---|
 |
|
| Basisdate | |
| Kanton: | Soledurn |
| Bezirk: | Olten |
| BFS-Nr.: | 2581 |
| PLZ: | 4600 |
| Koordinate: | 47° 21' n. Br. 7° 54' ö. L. |
| Höchi: | 396 m ü. M. |
| Flächi: | 11.50 km² |
| Iwohner: | 17.172 (31. Dezämber 2010) [1] |
| Website: | www.olten.ch |
| Karte | |
 |
|
Oute isch e Schtadt in dr Schwiiz und het hött sebzätusig Ywohner. D'Schtadt lyt geografisch am Jurasüdfuess, a dr Aare, em Kanton Soloturn. Oute het zwöi Stadtteil wo dor ne auti Houzbrogg verbonde se, die Brogg met der Fassade vom mettelalterleche Zilemp ond em Ildefons-Torm präge s'Schtadtböud vo Oute.
S'Schtadtgebiet esch scho set Urzyte (5000 v. Chr.) besedlet, wöus e günstigi Lag het. Die erschte Sedler se wahrschinlech wäg de Füürschtei (Silex, Flint) blebe, wo me e de Wälder rond om d'Schtadt höt no fendt.
Inhaltsverzeichnis |
[ändere] Gschicht
D' Pass-Verbendig öbere Houeschtei esch scho vo de Römer pruucht worde ond ou z'Oute hei sy darom Spure henderlo (Ollodunum). Im Mettelalter, wo dr Gotthard-Pass meh pruucht worde esch, het s'Schtedtli Oute vom Nord-Süd-Vercher chönne profitiere, wöus a dr Linie zom Houestei-Pass lyt. Zor Zyt vo de erschte Ysebahne esch dr Vercher no wechtiger worde för Oute, ond der Kilometerschtei 0 (Null) vo der damalige Central-Bahn, esch e Oltner Bahnhof ine gleit worde. Set denn esch Oute e Verchers-Chnote-Ponkt vo der Schwyz, nomeh wäg de Outobahne, wo sech sett de sebzger Johr ganz e der Nöchi be Egerkinge chrüze. Das het set jehär vöu Gwärb ond Induschtrie aazoge. Veli Träffe ond Meetings fende wäg der Vercherslag z Oute schtatt. Vöu Outner pändle innerhalb vo dr Schwiiz ond wäge dämm het Oute es Zytli der Ruef gha, e "Schlofstadt" z'sy.
[ändere] Berüemti Outner
Am Ändi vom 19. Johrhondert het's mehreri berüemti Outner gä: dr Moler Disteli, dr Bondesrot Munzinger, dr Ingenieur Niklaus Riggenbach ond anderi. Schpöter het d Maria Felchlin do gwörkt, se esch e Vorryterin för d'Frouebewegig e der Schwyz gsy ond het dr Maria-Felchlin-Platz gstiftet. E dr Schwyzer Literatur het sech mou e Gruppe nach dr Schtadt bnennt. Dr Otto F. Walter (†1994) esch e namhafte Outner Schreftstöuer gsy. Der Kabarettescht Franz Hohler esch e witere berüemte Outner, är esch e Schwiizer Schriftsteller, Kabarettischt und Liedermacher.
[ändere] Kultur
A get au Johr e grossi Fasnacht met vel Guggemusig ond emene Omzog am Fasnachts-Sonntig. Z'Oute fende jedes Johr Kabarett- ond Tanz-Täg statt. Ändi Sommerferie esch die grossi Outner-Chilbi ond vor de Herbschtferie esch d MIO (Messe In Olten). Am erschte Mäntig em Monet fendet meischtens e Waremäret e dr Autschtadt statt.
Z Oute het s höt nümm so villi Beize und Spontene, derför git s höt e rychhaltigs Agebot a Reschtorants (Kebab-Hüüser, Pizzerie, ...). Osserdäm het s e grosses Agebott a Chleiderläde.
