Lissabon (Hauptstadt)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Lissabon Lissaboa
Wappe	Flagge
Charte
Basisdate
Land	Portugal
Regierigsbezirk	Lisboa
Ywohner	517'802
Flächi	84,4 km²
Bevölkerigsdichti	6'135 Ywohner/km²
Höchi	0-226m ü. NN
Koordinate	38° 43' N, -9° 10' O
Sproch(e)	Portugysisch
Stadtglyderig	53 Stadtgmeinde
Zitzone	UTC+0
Internetsite	www.cm-lisboa.pt
Bild

Lissabon, port. Lisboa, isch d Hauptschtadt vo Bortugal und au vom Regierigsbezirkii mit em gliiche Name und ligt an ere Bucht vo der Flussmündig vom Tejo im üsserschte Südweschte vo Europa an der Atlantikküste vo der Iberische Halbinsle.

As die gröschti Schtadt vo Bortugal mit em wichtigschte Hafe, em Regierigssitz, de oberschte Schtaats- und Regierungsbehörde, sächs Universitäte und dr Akademie vo de Wüsseschafte isch Lissabon s politische, wirtschaftlige und kulturelle Zentrum vom Land.

Lissabon isch dr Sitz von e baar Agenture vo der Europäische Union, drunder die Europäisch Beobachtigsschdell für Droge und Drogesucht und die Europäisch Seesicherheitsagentur. Au d Gmeinschaft vo de portugiesischsproochig Länder (CPLP) het ihre Hauptsitz z Lissabon.

[ändere] Geographii

S Schtadtgebiet vo Lissabon entspricht au em Kreis und het ä Flächi vo 83,84 km² mit 517.802 Iiwohner (Schtand 1. Januar 2005). Im Iizugsgebiet vo der Schtadt (die so genannti Área Metropolitana de Lisboa) mit de Ortschafte Oeiras, Cascais, Almada, Amadora und andere läbe mit öbbe 2.683.000 (Schtand 2001) Iiwohnern meh as 25 % vo der portugiisische Bevölkerig.

D Baixa (dt. Underschtadt) lit direkt am Flussufer vom Tejo und wird vom Burgberg mit em Castelo de São Jorge, dr Alfama (der Lissabonner Altschtadt) und em Hügel vom Bairros Alto (dt. Oberschtadt) iigrahmt. Si isch s Geschäfts- und Bankequardier vo Lissabon.

[ändere] Klima

Lissabon mit Blick uf Castelo de São Jorge und Ponte 25 de Abril (dt. Brugg vom 25. April)
über ä Tejo

Noch dr Klimaklassifikation vo Lauer und Frankenberg (1987) isch s Klima vo Portugal maritim und semihumid und ghört zu der subtropische Klimazone. Wil d Schdadt direkt am Atlantik lit, wird ihr Klima vom Temperaturverhalte vom Meer prägt: Nit sehr heissi Summer und verhältnismässig mildi Winter. D Temperaturen falle nur sälte under 0 °C. Schneefäll si no sältener. D Möned mit de högschte Niiderschlagswärt si vom November bis zum März (> 100 mm). Dr chüeli Kanareschtrom, wo in südliger Richtig der Küste noch fliesst, verursacht in der warme Johresziit hüfig Näbel. Im Winter isch Lissabon im Iiflussgebiet vo atlantische Tiefusläufer, wo viel Räge an dr Küschte bringe. Dr jöhrlig Rägedurchschnitt isch 629 mm.

[ändere] Gmeinde

Charte vo de 53 Stadtgmeinde (freguesias) mit de 4 Bezirk (bairros)

Lissabon isch in 53 Stadtgmeinde (freguesias) iideilt, wo us administrativen Gründ vier Bezirk (bairros) aghöre:

[ändere] Bevölkerig

D Bevölkerig vo der Stadt sälber zellt 517.802, und d Iiwohnerzahl für s Metropolitangebiet vo Lissabon isch 2.800.000 noch em Instituto Nacional de Estatística (Nationals Inschtitut für Schtatistik). Zum Metropolitangebiet zelle: Grande Lisboa, uf em nördlige Ufer vom Tejos, und Península de Setúbal im Süde. D Bevölkerigsdichti vo der Schtadt sälber isch 6.658 Iiwohner pro km². Lissabon isch eins vo de Metropolitangebiete in Europa, am schnellschte wachst. Noch erä Schätzig vo de Vereinte Natione wird d Bevölkerig no vor 2050 4,5 Millionen zelle.

[ändere] Bildig und Wüsseschaft

Lissabon isch näbe Coimbra die wichtigschti Universitätsschtadt in Portugal und het ä baar Universitäte: D Universität Lissabon (gründet 1290) ghört zu de ältischte Universitäte in Europa, isch aber noch erä Pause vo meh as 400 Johr 1911 neu gründet worde, wo die medizinische und pharmazeutische Inschdidut, ä polytechnischi Hochschuel und literaturwissenschaftliche Institut neu organisiert worde si. Die Technische Universität Lissabon (gründet 1931) isch eini vo de gröschde Universitäte vo Portugal mit meh as 20.000 Studente und siebe Fakultäte. Die Neui Universität Lissabon, wo 1973 als dritti staatligi Universität gründet worden isch, isch sitdäm uf über 14.000 Studente agwachse und bietet es klassischs Lehrspektrum a. 1968 isch die Katholischi Universität Portugal gründet worde as Privat-Universität vo der katholische Chille mit vier Schtandort in Portugal, drvo ischt Lissabon der jüngscht. D Universität Lusíada Lissabon vo 1986 und die Internationali Universität Lissabon vo 1984 si Privat-Universitäte.