Choom ZG

S ZG im Lemma isch s offiziell Chürzel vom Kanton Zug und wird bruucht, zum Verwächslige mit Yträäg vom Name Cham vermyde, wo öppis anders meined.

Cham
Wappe vo Cham
Basisdate
Staat:	Schwiiz
Kanton:	Zug (ZG)
Bezirk:	(Dr Kanton Zug kennt kei Bezirk.)
BFS-Nr.:	1702i1f3f4
Poschtleitzahl:	6330
Koordinate:	677397 / 22601347.1805488.459718420
Höchi:	420 m ü. M.
Flächi:	19,82 km²
Iiwohner:	i17'643 (31. Dezämber 2022)
Website:	www.cham.ch
Blick über Ennetsee, im Hintergrund am Seeufer: Cham Blick über Ennetsee, im Hintergrund am Seeufer: Cham
Charte
Charte vo Cham w

Choom (amtl. Cham) isch e politischi Gmeind im Kanton Zug i de Zentralschwiiz. D Partnerstadt isch s glichnamige Cham im Bayrische Wald.

Geografii

Choom lyt am Nordufer vom Zugersee, döt wo d Lorze de See wider verloot. D Nachbarsgmeinde vo Cham sind Hüünebärg, Zug, Steihuuse, Chnoonau und Maschwande.

Näbem Stadtzentrum Choom liged ir Gmeind au no d Ortschafte und Wyler Lindechoom, Friesechoom, Rumäntike, Hagedorn, Bibersee, Niderwil, Oberwil, Hatwil, Islike, Wannhuuse, Änike und d Chlööschter Frauethal und Heiligchrüüz.

Wappe

En rote Bär uf eme wisse Hintergrund.

Gschicht

S Choomer Gebiet isch scho vor 6000 Jaar besidlet gsi. Die Besidlig isch i de Römierziit fortgsetzt worde. Im Jaar 858 het de Ludwig de Tüütsch de Hof Chama am Zürcher Fraumöister gschenkt. Im Jaar 1360 het Cham s Stadtrecht übercho. Sid em Jaar 1608 isch de Bär s Chamer Wappetier. Im 18. Jaarhundert het d Industrialisierig agfange. D Bevölkerig het zue gno vo 1´321 Iiwohner (1850) uf 10´000 Iiwohner (1986). Im Jaar 1991 het Cham de Wakkerpriis übercho für de sinnvollschti Umgang mit de Baussubstanz, de Frei- und Verchersflächene. Im Jaar 2001 het Cham s Label Energiestadt übercho. Im Jaar 2004 folgt no, nach usserordentliche Astrengige i de betroffene Gebiet, d Verleiig vom European Energy Award Gold, also s Gold-Energiilabel. Cham isch demit di vierti Gmeind vo de Schwiiz wo so e Uszeichnig überchunt.

Stadtname

Bi de Helvetier het die Ortschafft de Name Kama ghaa was ungfähr "Dorf" bedütet. D Römer hend de Name überno. Mit em Izug vo de Alemanne hets Dorf den Chama gheisse. Choom isch denn urkundlich festgleit worde im Jahr 1491.

Iiwoner

Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

Jaar	1850	1860	1870	1880	1888	1900	1910	1920
Iiwoner	1321	1616	2128	2958	3140	3025	3478	4060
Jaar	1930	1941	1950	1960	1970	1980	1990	2000
Iiwoner	4385	4645	5486	6483	8209	9275	10861	13159

De Uusländeraatäil isch 2015 bi 24,6 % gläge.

Religion

61,9 % vo de Iiwoner sind im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 17,4 % evangelisch-reformiert.

Politik

De Gmäindspresidänt vo Choom isch de Georges Helfenstein (Stand Novämber 2017).

Spraach und Tialäkt

Bi de Volchszellig 2000 hend vo dr 13159 Iiwoner 85,7 % Tüütsch als Hauptspraach aagää, 1 % Franzöösisch, 1,9 % Italienisch und 11,4 % anderi Spraache.

De Tieläkt vo Choom liit im Übergangsberiich vom Hoochalemannisch zum Hööchschtalemannisch.

Seheswürdigkeite

Im Jaar 1488 isch anstatt vo nemme Vorgängerhuus d Kappele St. Andreas bout worde, wo spaatgöttlichi Freske enthalte hät.

Weblink

 Commons: Cham – Sammlig vo Multimediadateie

• Offizielli Website vo de gmeind Cham
• Renato Morosoli: Cham.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
• Renato Morosoli: Niederwil (ZG).. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
• Chamapedia.ch