Baar ZG

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
S ZG im Lemma isch s offiziell Chürzel vom Kanton Zug und wird bruucht, zum Verwächslige mit Yträäg vom Name Baar vermyde, wo öppis anders meined.
Baar
Wappe vo Baar
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Zug (ZG)
Bezirk: (Dr Kanton Zug kennt kei Bezirk.)
BFS-Nr.: 1701i1f3f4
Poschtleitzahl: 6340 und 6342
UN/LOCODE: CH BAR
Koordinate: 682427 / 22778047.1958338.526393443Koordinaten: 47° 11′ 45″ N, 8° 31′ 35″ O; CH1903: 682427 / 227780
Höchi: 443 m ü. M.
Flächi: 24,8 km²
Iiwohner: i24'322 (31. Dezämber 2017)[1]
Website: www.baar.ch
Baar ZG

Baar ZG

Charte
ÄgeriseeVierwaldstätterseeWilerseeTürlerseeSihlseeZugerseeZürichseeZürichseeKanton AargauKanton LuzernKanton SchwyzKanton ZürichBaar ZGCham ZGHünenberg ZGMenzingen ZGNeuheim ZGOberägeriRischSteinhausen ZGUnterägeriWalchwilZug (Stadt)Zug (Stadt)Charte vo Baar
Iber des Bild
w

Baar isch e politischi Gmeind im Kanton Zug i de Schwiiz.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Baar liit nördlich vo de Stadt Zug uf 430 m ü.M. Um de Ort ume flüüsst d Lorze, wo us em Ägerisee usechunnt und in Zugersee ineflüüsst. Im Norde vo de Gmeind liit d Baarburg, de Huusberg vo Baar.

Ortschafte[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Nebet em Zentrum Baar, wo en grosse Teil vo de Gmeind iinimt, gits no drei Dörfer, nämlich Allewinde, Blickesdorf und Inwil, denn no de Willer Deinike und dezue chömet no witteri Einzelhöf.

Allewinde[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Dorf Allewinde (705 m ü.M.) liit südöstlich vo Baar am Zugerberg und isch Wohnort vo öppe 1'250 Mensche.

Blickesdorf[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Dorf Blickesdorf (441 m ü.M.) liit nordwestlich vo Baar, uf de andere Siite vo de Lorze. Z Blickesdorf isch de Zürcher Heerfüerer und Bürgermeister Hans Waldmann (1435–89) uf d Welt choo. S Hans-Waldmann-Huus isch im Dorfzentrum.

Deinike[ändere | Quälltäxt bearbeite]

De Wiiler Deinike bestaat us enere Gruppe vo Einzelhöf und liit i de Ebeni nördlich vo Baar und am westlich glegene Abhang bis zum Hof Deibüel ufe.

Inwil[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Dorf Inwil (443 m ü.M.) liit südöstlich vo Baar am Fuess vom Zugerberg, i de Nöchi vo de Stadt Zug.

Neuägeri[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Streusidlig Neuägeri ghört zum grööste Teil zu de Gmeind Unterägeri, en chline Ateil ghört aber zu de Gmeind Baar und de südöstlich Zipfel verteilt sich no uf d Gmeinde Menzige und Zug. De Wiler liit a de Hauptstraass Unterägeri–Zug, wo i dem Abschnitt parallel zur Lorze verlauft und bildet en lokale Verkehrsknotepunkt.

Sihlbrugg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

De Wiler Sihlbrugg isch en Strassevercheerschnotepunkt und verteilt sich uf die vier Gmeinde Baar, Neuheim, Huusen am Albis und Hirzel. Er liit uf em Baarerbode, nordöstlich vo Baar und em Hof Walterswil, enet de Wasserscheide zwüschet em Sihltal und em Lorzetal. De Bahnhof Sihlbrugg, bereits uf Horgner Bode, liit e paar Kilometer nördlich a de SBB-Strecki Thalwil–Zug zwüsched em Albis und em Zimmerbergtunnel und isch Endstation vo de Sihltalbahn, wo über Adliswil uff Züri faart.

Walterswil[ändere | Quälltäxt bearbeite]

De Hof Walterswil (513 m ü.M.) liit uf em Baarerbode, nordöstlich vo Baar und am nördliche Fuess vo de Baarburg. De Hof isch im Jahr 1629 vom Chloster Wettige gchauft worde und zu emene regionale wichtige Bad usbout worde. Es het über 200 Jaar bistande und isch zuglich au en Mariewallfaartsort gsi.

Flora und Fauna[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Wälder vo de Gmeind Baar sind Mischwälder, die bekanntiste sind d Baarburg und d Wildeburg. D Baarburg liit nordöstlich vom Stadtzentrum, d Wildeburg im Südoste bim Dorf Allewinde.

En seer grosse Wald bildet s Lorzetobel, wo sich entlang de Lorze ziet. Witeri Wälder sind d Ruggere, de Hintersattel, s Chugelrüti, Hegi, de Deiniker Wald, de Schönbüelwald und de Steihuusenerwald, wo zum Teil zu Baar ghört. Wiiters gits zaalriichi chlineri Wäldli, wie d Bachtale.

D Fauna vo de Gmeind Baar isch die gliich, wie die vom übrige Kanton Zug.

Bevölkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Bevölkerig isch siit 1743 um über s zeefache gwachse. Aktuell sind s öppe 23'500 Iiwooner.

Jaar 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Iiwoner 2346 3323 3722 3878 4075 4484 5240 5663
Jaar 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Iiwoner 5889 6193 6992 9114 14074 15196 16147 19407

De Uusländeraatäil isch 2015 bi 28,9 % gläge.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

61,6 % vo de Iiwoner sind im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 15,9 % evangelisch-reformiert.

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Legislative wird i de Gmeind Baar dur e Gmeindsversammlig bildet. Jede Bürger derf Stimme, wo über 18i isch und nöd dur e geistigi Behinderig beiträchtigt isch. De Gmäindspresidänt vo Baar isch de Andreas Hotz (Stand Novämber 2017).

Wappe[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Baar isch die erst Gmeind vom Kanton, wo es eigenigs Sigel bsitzt. Es befindet sich uf emene Aktestück vom 19. November 1738, wo im Kantonsarchiv isch und zeigt s Kantonsschild mit de Majuskel B. Spöter isch den es grössers Sigel mit em gliche Wappe erschine; de Stempel isch hüt no vorhande und isch im Bsitz vo de Bürgergmeind. S hütige Wappe isch neuer und isch vom Eugen Hotz gstaltet worde. D Bürgergmeindsversammlig vom 9. August 1942 het d Neuschöpfig agnoo. D Gmeindsversammlig vom 17. Mai 1942 het de Gmeindrat verpflichtet, das vo de Bürgergmeind iigfüerti Wappe z übernee.

S Wappe vo "Baar" isch i zwoo Hälftene teilt; di link Hälfit zaigt en schwarze Turm uf eme geele Grund und isch s alti Wappe vo de Herre vo Baar, di recht Hälfti isch e wiisses Chrüüz uf eme blaue Grund und stellt s Waarzeiche vom Turm vo de Pfarrchille St. Martin dar und isch es Patriarchechrüüz bzw. Lothringerchrüüz.

Vercheer[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dur Gmeind Baar goot d Hauptstrass 4 Züri–Zug. D Autobaan A4a fangt bi dere Hauptstraass bi Walterswil aa. Baar het en eigne Autobaanaschluss.

De Bahnhof liit i de Mitti vom Ort Baar und liit a de Iisebahnstrecki Thalwil–Zug, wo 1897 vo de Schwiizerische Nordostbahn (NOB) als Teil vom Zürcher Gotthardbahn-Zuebringer eröffnet worde isch. D Strecki zwiigt in Thalwil vo de linksufrige Seebaan ab und erreicht Baar via Sihlbrugg im Norde dur de eispurig Albistunnel; im Süde füert d Strecki in Baanhof Zug. Die Strecki isch samt em Baanhof 1902 ufgange vo de Schwiizerischi Bundesbahn (SBB). Si wird sit 1990 vo Züg vo de S-Bahn Züri und sit Tezember 2004 au vo de Stadtbahn Zug bedient. Zemme mit de Betriibsufnaam vo de Stadtbahn Zug sind i de Gmeind Baar no die beide neue Haltestelle Baar Neufeld und Baar Lindepark iigrichtet worde. Im Jaar 2007 isch de alt Baanhof dur en modernere ersetzt worde.

De regionali Busverchehr wird sit 1951 vo de Zugerland Vercheersbetriib betribe. D Vorgängergsellschaft, di Elektrischi Strassebaane im Kanton Zug (ESZ) hent zwüschet 1913 und 1953 en Überland-Tramstrecki betriibe, wo Baar au bedient het.

Spraach und Tialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi de Volchszellig 2000 hend vo dr 19407 Iiwoner 83,1 % Tüütsch als Hauptspraach aagää, 1 % Franzöösisch, 3,6 % Italienisch und 12,3 % anderi Spraache.

De Tieläkt vo Baar liit im Übergangsberiich vom Hoochalemannisch zum Hööchschtalemannisch.

Lüüt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bilder[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Baar – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 2018-08-31. Abgrüeft am 2018-09-30.