Bregenz

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Breagaz
Wappe vo Breagaz
Bregenz (Österreich)
Bregenz
Basisdate
Staat: Östriich
Bundesland: Vorarlberg
Politische Bezirk: Bregenz
Kfz-Kennzeiche: B
Fläche: 0029.78 29,78 km²
Koordinate 47° 30′ N, 9° 45′ O47.5059.7491666666667427Koordinaten: 47° 30′ 18″ N, 9° 44′ 57″ O
Höchi: 427 m ü. A.
Iiwohner: 28.012 (31. März 2012)
Bevölkerigsdichti: 940,63 Iiw. pro km²
Poschtleitzahl: 6900
Vorwahl: 05574
Gmoandskennziffer: 8 02 07
Adress vo dr
Gmoandsverwaltig:
Rathausstraße 4
6900 Breagaz
Website: www.bregenz.at
Politik
Burgermoaschter: Markus Linhart (ÖVP)
Gmoandsvertrettig: (2010)
(36 Mitgliider)
18 ÖVP, 10 SPÖ,
4 Grüeni, 3 FPÖ,
1 Bregenz denkt
Lage der Stadt Breagaz im Bezirk BregenzVorlage:Infobox Gemeinde in Österreich/Wartung/Lageplan Datei explizit
Karte
Blick vum Hagge uff d'Stadt Breaganz
Blick vum Hagge uff d'Stadt Breaganz
(Quelle: Gemeindedaten bei Statistik Austria)
Dialäkt: Vorarlbärgisch

Breagaz (latinisch: Brigantium, usem Keltische), des am Bodasee liat, isch d Hauptschtadt vum Bezirk Breagaz und d Landeshauptschtadt vo Vorarlberg. As heat 27.611 Iwohner. As git di Schtadttoal Breagaz-Schtadt, Breagaz-Vorkloschta, Schendlingen, Rieda, Weidach u. Fluh. Dr Husberg vo Breagaz isch dr Pfänder mit anara Höhe vo 1064 m. Vu deam da Südtoal git da Gebhardsberg. Sit 1927 git as a Soalbahn uf an Pfänder. Breagaz hot da gröschte Bodaseehafa und isch a Schport- und Kulturzentrum. Boda bekannt sind d Breagazer Festspiele die jeds Joor uf dr Seebühne im Summer schtadtfindand.

Kunschthuus Breagaz

A wyteri Attraktion isch s Kunschthuus Breagaz (KUB), wo vom schwyzer Architekt Peter Zumthor entworfa wora ischt.

Gschichte[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Die erschta Siedlunga hots ca. 1500 v. Chr. gea. Zur Keltazit isch Breagaz an schtark befeschtigta Ort gsi. Dozumol hot da Schtamm vu da Brigantier, en Schtamm vo de Vindeliker, um Breagaz gleabt.

Ca. 15 v. Chr. hond d Römer Voradelberg erobert und Brigantium ignoo. Vu dera Zit git as vile archäologische Rescht, wia Mosaike und Grundmura. Brigantium isch schneall a grosse Schtadt worra und hots römische Schtadtreacht krieagt. O isch döt da Sitz vu da Präfekta vu da römischa Bodaseeflotte gsi. A Schtros hot Breagaz üba Cambodunum mit Augusta Vindelicorum vabunda. Da römisch Kaiser Gratian hot Breagaz 377 bsuacht.

259/260 n. Chr. isch Brigantium in da Völkerwanderung kaputt gmacht und vu da Römer wida ufbout worra. Ab ca. 450 n. Chr. sind d Alemanna in d Region zoga. Zwüschad 610 und 612 sind d irische Missionare Kolumban und Gallus in Breagaz gsi. Noch deana hot ma d Schtadtpfarrkirche St. Gallus und d Kircha St. Kolumban gnennt.

1451 hot s Fürschtahuus Habsburg d Hälfte vu da Grafschaft Breagaz mit Breagaz koft. Nochdeam da Breagazar Zwieg vu da Montforter usgschtorba gsi isch, isch Breagaz an toal vu Vorderöschterrich im Herzogtum Öschterrich worra. Schpätar isch Breagaz habsburgische Landstadt worra.

1805-1814 hot Breagaz zum Köinigreich Baiern ghört. Da Graf Monteglas, an Franzos, hot da Schtadt a moderne Verwaltungsstruktur gea. 1815 hot Baiern uf am Wiener Kongress Vorderöschterrich abgea und Voradelberg isch zum Kaiserreich Öschtarrich kumma. 1861 hot Voradelberg an Landtag kriagt, wo in Breagaz gleaga isch.

Bregenz (1895)

Bis zum erschta Weltkrieg isch Breagaz a Garnison vum K.u.K. öschtarrichisch-Ungarischa Heer gsi.

1918 hot sich Voradelberg vu Tirol abgschpalta und isch a oaganes Bundesland mit Landesregierung in Breagaz worra. 1938, während da Besetzung durch Dütschland, isch Voradelberg wida mit Tirol zemmadgleit worra. Vu 1945 bis 1955 isch Voradelberg an Toal vu da französischa Besatzungszone gsi.

Im 19. und 20. Jahrhundert hot Breagaz an gewaltiga Wirtschaftsufschwung bi da Nahrungsmittel-, Feinmechanik- u. Textilinduschtrii khet. Wichtig isch ou da Tourismus worra.

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Börgermoaschta vu Breagaz sit 1945:

  • 1945-1945: Dr. Stefan Kohler
  • 1945-1947: Dr. Julius Wachter
  • 1947-1950: Othmar Michler
  • 1950-1970: Dr. Karl Tizian
  • 1970-1988: DI Fritz Mayer
  • 1988-1990: Mag. Norbert Neururer
  • 1990-1998: Dipl.-Vw. Siegfried Gasser
  • Sit 1998: DI Markus Linhart

D Schtadtvertretung (36) isch so vatoalt (Schtand 2005):

  • ÖVP: 14 Mandate
  • SPÖ: 13 Mandate
  • Die Grünen: 5 Mandate
  • FPÖ: 2 Mandate
  • Bregenz denkt: 2 Mandate

Bildung[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Z Breagaz gits 14 Kindagärta und 9.175 Schüla, vu deana 2.125 a allgemeinbildenden höheren Schulen (AHS) und 4.645 an berufsbildenden höheren Schulen (BHS) (Schtand: Januar 2003).

Höhere Schuala z Breagaz:

  • Bundesgymnasium Bregenz Blumenstraße
  • Bundesgymnasium Bregenz Gallusstraße
  • Privatgymnasium Bregenz Mehrerau
  • Privatgymnasium Bregenz Riedenburg Sacré Coeur
  • Höhere Lehranstalt für wirtschaftliche Berufe Marienberg
  • Bundeshandelsakademie und Bundeshandelsschule Bregenz
  • Technische Bundes Lehr- und Versuchsanstalt Bregenz (HTL)
  • Landesberufsschule 1
  • Landesberufsschule 2
  • Landesberufsschule 3


Breagaz hot 3 Blosmuasikkappella, a paar Chör, Tanz- und Trachtagruppa. Da älteschte Musikverii isch d Schtadtmusik Breagaz, die meh als 200 Johr alt isch.

Sunschtiges[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Da Kaiser vu Öschtarrich-Ungarn hot ou da Titel "Graf vu Breagaz" khet.
  • I da Breagazar Kirchschtross git as d schmolschte Huusfassad vu da Wealt. Se isch 56 cm broat.
  • As Wohrzeicha vu da Schtadt, da Martinsturm, isch da gröscht Zwieablturm vu Mitteleuropa.
  • D Seebühna vu Breagaz isch d gröscht Seebühna uf da Wealt

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Breagaz – Sammlig vo witere Multimediadateie