Schlacht bei Marignano

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Schlacht bi Marignano
Deil vo: Maliänderchrieg
Marignano.jpg
Schlachtszene
Datum 13.–14. Septämber 1515
Ort in de Nöchi vo Melegnano
südöschtlich vo Mailand
Usgang Entschäidende französische Siig
Konfliktparteie
Blason France moderne.svg Frankriich,

Flag of Most Serene Republic of Venice.svg Republik Venedig

Eidgnossenschaft:

Wappen Zürich matt.svg Züri
Wappen Bern matt.svg Bärn
Wappen Luzern matt.svg Lozärn
Wappen Uri matt.svg Uri
Wappen des Kantons Schwyz.svg Schwyz
Wappen Unterwalden alt.svg Unterwalde
Wappen Zug matt.svg Zug
Wappen Glarus matt.svg Glaris
Wappen Freiburg matt.svg Fryburg
Wappen Solothurn matt.svg Soledurn
Wappen Basel-Stadt matt.svg Basel
Wappen Schaffhausen matt.svg Schaffhuuse

Befählshaber
Franz I.
Gian Giacomo Trivulzio
Ludwig II. von La Trémoille
Karl von Amboise
Kardinal Schiner
Bürgermeister Marx Röist vo Züri
Ammaa Werner Steiner vo Zug
Truppesterki
ca. 30 000 Franzose
öppe 12 000 Venezianer
ca. 20 000 Eidgnosse
Verlust
5000–8000 9000–10 000

D Schlacht bi Marignano het am 13. und 14. September 1515 in de Nöchi vom hütige Ort Melegnano, wo in dere Zit Marignano gheisse het, schtattgfunde. Es isch en Teil vo de Usenandersetzige zwüsche Frankriich und de Eidgnosseschaft gsi, wo um s Herzogtum Mailand gschtritte hei. D Schlacht bi Marignano isch eini vo de letzschte grosse Schlachte gsi, wo d Eidgnosseschaft dra teilgnoh het.

Für d Eidgnosseschaft isch di Schlacht insofern bedütend, dass si Ufgrund vo de Niderlag ihre Expansionsdrang Richtig Süüde iigschtellt het.

D Niiderlag vo Marignano und die schwizerischi Neutralitet[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Noch Marignano het d Äidgenosseschaft as Staatebund sich nüm diräkt in ussepolitischi Aagläägehäite iigmischt, het aber witer de groosse Mächt Söldner gliiferet, vor allem an Frankriich, wo 1521 e Soldbündnis mit dr Äidgenosseschaft abgschlosse het und vo denn a isch d Schwiz bis zum Wiener Kongräss Däil vo dr franzöösische Machtsfääre gsii.

Im 19. Johrhundert isch d Niiderlag vo Marignano als eini vo der Ursache für d Neutralitätspolitik vo dr Alte Äidgenosseschaft dütet worde.

Hützudag gsehn Historiker dr Hauptgrund drfür, ass dr Staatebund sich in de Joorhundert noch Marignano us dr internazionale Politik uuseghalte het, din, ass d Äidgenosse mitenand eso verstritte gsi si, ass e Konsens ummööglig gsi isch. D Komflikt under ene häi e konfessionelli Basis ghaa, was mit dr Reformation und dr Gegereformation aagfange het. Aber au wäge de politische und soziale Gegesätz hai si kuum meh e gsamtäidgenössischi Bolitik chönne bedriibe.

Rächtskonserwativi Chreft hingege gseen Marignano as dr Aafang vo dr schwizerische Nöitralitäätspolitik, was si zun ere Abschottig vo dr Schwiz vom Usland im 21. Joorhundert wäi umfunkzioniere. D Debatte um d Bedütig vo dr Niiderlaag vo Marignano isch vor allem im 500. Gedänkjoor vo dr Schlacht heftig debattiert worde und isch zum Kampf zwüsche linggs und rächts worde, zwüsche de Befürworter von ere Integrazioon vo dr Schwiz in Öiropa und de Isolazioniste, wo wäi, ass d Schwiz iire äigene Wääg söll goo.

Litratur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Hans Delbück: Geschichte der Kriegskunst. Die Neuzeit. Nachdruck der ersten Auflage von 1920, Nikol, Hamburg 2003, ISBN 3-933203-76-7.
  • Walter Schaufelberger: Marignano. Strukturelle Grenzen eidgenössischer Militärmacht zwischen Mittelalter und Neuzeit. Huber, Frauenfeld 1993, ISBN 3-7193-1038-8.
  • Emil Usteri: Marignano. Die Schicksalsjahre 1515/1516 im Blickfeld der historischen Quellen. Berichthaus, Zürich 1974, ISBN 3-85572-009-6.

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]