Wikipedia:Houptsyte/4

Elsassisch

Buschur un wìllkumma uf dr Hàuiptsita vu dr àlemànnischa Wikipedia,
a Enzyklopedi wo àlla derbii känna mìtschàffa un verbessra, un wo därf frèi verbreitet wara!

Àrtikel fìnde

Àrtikel noh Kàtegorie:
Àlle Kàtegorie • Astronomi • Biologi • Brüüchtum • Ernährung • Gschicht • Kunscht • Literàtür • Màthemàtik • Müsik • Nàtur • Person • Physik • Politik • Religion • Sport • Sproch • Verkehr

Themeportal:: Regionàle Àrtikel • Portal Àlemànne • Portal Àlemànnisch • Portal Bàde • Portal Bàde-Wirttebärg • Portal Elsàss • Portal Geogràfi • Portal Gschìcht • Portal Politik • Portal Religion • Portal Schwiiz • Portal Sproch

Sunschtigs: Àrtikelindex vu A bis Z • Bsunders güeta Àrtìkel • Lasige Àrtikel • Àrtìkel noh Dialekt • Audioufnàhme vu Àrtikel • Àlemànnischer Beischpilsàtz • Àlemànnische Ortsnamme • Àlemànnische Diernamme • Àlemànnische Pflànzenamme

D àlemànnischa Wikipedia ìsch a Enzyklopedi ìn da Dialekta vum àlemànnischa Sprochrüüm, àlso vu dr ditscha Schwiz, vum Elsàss, vu Lìechtestei, vu Owerbàda, vum Schwowalànd un vu Vorarlberg.

D Enzyklopedi wàchst durch d frèiwìlliga Hìlf vu àlla, wo ebbis ìn ìhrem Dialekt wann bitràga. Àlla Itràga känna vu alla Bsuacher gschrìwa un gändert wara. Àlla sìn harzlig iglàda mìtz'màcha. Brìnga Èier Wìssa ii un halfa a so mìt, s Àlemànnischa z pflega, ufz'warta un z'erhàlta. D erschta Schrìtt sìn gànz eifàch!

Wer mìr vu dr Àlemànnischa Wikipedia sìn un wàs mìr wann, fìndsch ìn unserm Profil.

D Ìnhàlt vu dr Wikipedia därf frèi kopiart un verbreitet wara.

Bis jetz gìt's bi dr àlemànnischa Wikipedia 11.623 Àrtìkel.

Àrtìkel vu dr Wucha: Edelwyss

S Alpe-Edelwyss (Leontopodium nivale subsp. alpinum Basionym Leontopodium alpinum; alemannischi Näme) isch e Pflanzeart us dr Familie vu dr Chorbblietler (Asteraceae) un wahrschyns eini vu dr bekannteschte Alpepflanze. S Edelwyss isch e mehrjährigi chrutigi Pflanze mit ere Wugshechi vu 5 bis iber 20 Zäntimeter. D Pflanze isch wullig-wyssfilzig, doderby sin di schmal lanzettlige, eppe fimf Zäntimeter lange Laubbletter bsundersch an dr Untersyte stark hoorig. Di grundständige Bletter bilde ne Rosette. Fimf bis 15 wyss glänzigi Hochbletter forme ne mehrzackige Stärn un gän dr eigetli Blietestand. In dr zwee bis 12 glyychartige cherblifermige Deilblieteständ het je 60 bis 80 wyssgeeli Rehrebliete. Di seli schmale Rehreblieten am Rand sin karpellat („wyyblig“). Si wäre au Fadebliete gnännt. Wyter yynezues stehn greßeri staminati („männligi“) Rehrebliete. Wel dr funktionslos Griffel no do isch, chenne d Bliete staminokarpellat („zwittrig“) schyyne. (…dr gànz Àrtìkel lasa)

Friahjera Àrtìkel vu dr Wucha:

Hàsch gwìsst ...

...dass dr Kaspar Hagen vor allem bekannt isch fir syy Gedicht „O Hoamatle am himmelblaua Bodasee“, wu näb ’s Ländle, meine Heimat zuen ere Art zwote Landeshymnne vu Vorarlberg woren isch?
...dass ma am Kummaberg archäologisch Funde gmacht hot, wo ma bis id Mittlstuaziet zruck datira ka, und wo dia älteschta Azoacha vo menschlicher Besidlig im hütiga Vorarlberg sind?
...dass de Schwiizer Militär Johann Ulrich von Salis-Soglio trotz dass er reformiert gsi isch, im Herbst 1847 as General s Oberkommando über d Armee vom konservativ-katholische Sonderbund im sog. Sonderbundschrieg übernoh het?
...dass d Walserforschig hid aanimd, as es im Geegesaz zue Greschonei z Eischeme ùn z Goabi scho vor dr Aasiidlig vù dr Walser e romaanischschbroochigi Bevelkerig gee hed, ùn Eischeme wääge däm iber e baar Joorhùnderd zwaischbroochig gsii isch, bis s Frankoprovenzalisch èèrschd im 18. Jh. uusgschdoorbe isch?
...dass d Burg Teck uf-em hegschda Ponkt vom Teckberg am Steilhang vo dr Schwäbischa Alb em Johr 1525 em Baurakriag gschloift worra ischt, on de heidich Burgdurm ersch 1889 baut worra isch, on bloß d Maura vom Sockl zom Doil aus Bruchstoi vo dr alda Burg stammet?

Nochrìchte rund um d àlemànnischa Dialakt:

Wort der Woche, das Schweizerische Idiotikon erläutert während der Dauer der Mundartaustellung in Bern auf seiner Facebook-Seite jeden Mittwoch ein Dialektwort: bis 25.08.2012
Verein mund.art schreibt Preis für Liedermacher aus, Einsendeschluss 15.06.2012
Kolloquium 150 Jahre Idiotikon, 15.06.2012
„Selberdruelle“: Kurzfilmwettbewärb auf Alemannisch, Einsendeschluss 23.06.2012
50 Jahre Internationale Walservereinigung, Jubiläumsfeier 24./25.08.2012

26. Mai 2012:
Eine Dissertation über den Ottenheimer Dialekt (Badische Zeitung)
24. Mai 2012:
Alles alemannisch – oder was? (Badische Zeitung)
23. Mai 2012:
Brasilien: Hunsrücker Platt wird zweite Amtssprache (Trierer Volksfreund)
14. Mai 2012:
Schwäbischschwätzer sind selten (Schwäbische Zeitung)

Meh Nochrìchte ìm Portal:Dialäkt-Neuigkeite

2. Juni

0455: D Vandale, wu in s Remisch Rych yydrungen sin erobere unter em Chenig Geiserich Rom.
1882: Dr italienisch Freihaitskämpfer Giuseppe Garibaldi (Bild) stirbt.
1902: Dr Schwyzer Bolitker un Bundesrot Giuseppe Lepori chunnt uf d Wält.
1953: D Chenigi Elisabeth II. vu Großbritannie un Nordirland wird in dr Westminster Abbey z London gchrent.