Wikipedia:Houptsyte (Elsassisch)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Hops zue: Navigation, Suech

Technische Yschränkung:
Dr koräkt Titel wär: »Hàuiptsita«

Elsassisch

Buschur un wìllkumma uf dr Hàuiptsita vu dr àlemànnischa Wikipedia,
a Enzyklopedi wo àlla derbii känna mìtschàffa un verbessra, un wo därf frèi verbreitet wara!

Àrtikel fìnde

Àrtikel noh Kàtegorie:
Àlle Kàtegorie • Astronomi • Biologi • Brüüchtum • Ernährung • Gschicht • Kunscht • Literàtür • Màthemàtik • Müsik • Nàtur • Person • Physik • Politik • Religion • Sport • Sproch • Verkehr

Themeportal:: Regionàle Àrtikel • Portal Àlemànne • Portal Àlemànnisch • Portal Bàde • Portal Bàde-Wirttebärg • Portal Elsàss • Portal Schwiiz

Sunschtigs: Àrtikelindex vu A bis Z • Bsunders güeta Àrtìkel • Lasige Àrtikel • Àrtìkel noh Dialekt • Audioufnàhme vu Àrtikel • Àlemànnischer Beischpilsàtz • Àlemànnische Ortsnamme • Àlemànnische Diernamme • Àlemànnische Pflànzenamme

D àlemànnischa Wikipedia ìsch a Enzyklopedi ìn da Dialekta vum àlemànnischa Sprochrüüm, àlso vu dr ditscha Schwiz, vum Elsàss, vu Lìechtestei, vu Owerbàda, vum Schwowalànd un vu Vorarlberg.

D Enzyklopedi wàchst durch d frèiwìlliga Hìlf vu àlla, wo ebbis ìn ìhrem Dialekt wann bitràga. Àlla Itràga känna vu alla Bsuacher gschrìwa un gändert wara. Àlla sìn harzlig iglàda mìtz'màcha. Brìnga Èier Wìssa ii un halfa a so mìt, s Àlemànnischa z pflega, ufz'warta un z'erhàlta. D erschta Schrìtt sìn gànz eifàch!

Wer mìr vu dr Àlemànnischa Wikipedia sìn un wàs mìr wann, fìndsch ìn unserm Profil.

D Ìnhàlt vu dr Wikipedia därf frèi kopiart un verbreitet wara.

Bis jetz gìt's bi dr àlemànnischa Wikipedia 11.209 Àrtìkel.

Àrtìkel vu dr Wucha: Rhiregulirig

Rhiregulirig nennt ma dia Kanalisirig vom Rhi, wo ma am Afang vom 20. Johrhundert a dr Grenz Öschtriich-Schwiz gmacht hot. Däs isch amol für s Idämma vo da Hochwassergfohra gsi und o für d Neuregelig vo dr Staatsgrenz, wo a dr ältera Flussarm vrlofa isch. Dr Staatsvertrag zur Rhiregulirig, wo 1892 zwüscha Öschtriich-Ungarn und dr Schwiz abschlossa wora isch, hot viile fürchtige Übrschwemmiga am Alparhii zwüscha Sargans und em Bodasee verhindrat. Ma hot mit zwoa Durstich dr Flusslof um ebba zeha Kilometer kürzer gmacht, dass s Gfäll und d Schubkraft vom Wasser größer würd und dass as nit so viil Gschiabablagriga git. (…dr gànz Àrtìkel lasa)

Friahjera Àrtìkel vu dr Wucha:

Hàsch gwìsst ...

...dass em Gustav Schwab sei Hauptwerk Sagen des klassischen Altertums zo-ma Klassiker vo dr deitscha Jugendlitradur wôrra ischt, wo au vo Erwachsene gern gleasa wuud?
...dass d Appenzäller Südworst tradizionell mit Chäshörnli, Chäschnöpfli oder Älplermagrone zäme mit Öpfelmues gässe werd?
...dass d Wappeschiibe im Chor vo de Chile Gauestei em Kanton Aargau ghöre, d Wappeschiibe im Schiff degege de Chilegmeind?
...dass de Friedrich Staub im Jahr 1874 s Staubsche Gsetz formuliert hät, wo de Schwund vom Nasal vor eme Spirant bschribt (z. B. in 'füüf' < 'fünf').
...dass de Louis Schittly e elsässische Arzt isch, wo anne 1971 d Organisation Médecins Sans Frontières (dt. Ärzte ohne Grenzen) mitgründet het?

Nochrìchte rund um d àlemànnischa Dialakt:

22. Februar 2012:
"Vorarlberger Nachrichten" druckten Artikel im Vorarlberger Dialekt (Der Standard)
21. Februar 2012:
Tag der Muttersprache: „Rüm hart - klåår kiming“ (FAZ)
20. Februar 2012:
Sorge um ein Stück Heimat (Südkurier)
18. Februar 2012:
Vernarrt ins Zürichdeutsche (NZZ)

Meh Nochrìchte ìm Portal:Dialäkt-Neuigkeite

6. März

1446: In dr Schlacht bi Ragaz sige d Aidgnosse iber e eschtrychisch Heer unter em Chaier Friedrich III. vu Habsburg un entschaide dodermit dr Alt Zürichrieg zue ihre Gunschte.
1525: In dr freie Rychsstadt Memmenge dräffe sich im Dytsche Buurechrieg Verdrätter vu drei Buuregruppe go iber ihre Vorgoo gegeniber em Schwebische Bund z rotschlaa. Am negschte Dag grinde si noch em Vorbild vu dr Schywz di Oberschwebisch Aidgnosseschaft.
1850: Dr Schwyzer Franziskanermench un Pedagog Jean Baptiste Girard stirbt.
1957: Di britisch-weschtafrikanisch Chronkoloni Goldkischte un s Protektorat Britisch-Togoland wäre unter em Name Ghana (Bild: Flagge) unabhängig vu Großbritannie. S Land wird as erschts afrikanischs Land Vollmitgliid im Commonwealth of Nations.
1960: Dr Kanton Gämf fiert as dritte Kanton vu dr Schwyz no Nöieburg un Waadt s Frauestimmrächt yy.