Wikipedia:Houptsyte (Badisch)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Hops zue: Navigation, Suech

Technische Yschränkung:
Dr koräkt Titel wär: »Haüptsitte«

Badisch

Guete Dag un willkumme uf dr Haüptsitte vu dr alemannische Wikipedia,
ere Enzyklopedi, wu alli kenne dra mitschaffe un verbessre, un wu derf frej verbreitet wäre!

Artikel finde

Artikel no Kategorie:
Alli Kategorie • Astronomi • Biologi • Brüüchtum • Ernährig • Gschicht • Kunscht • Literatür • Mathematik • Müsik • Natür • Person • Physik • Bolitik • Religion • Sport • Sproch • Verkehr

Themeportal:: Regionali Artikel • Portal Alemanne • Portal Alemannisch • Portal Bade • Portal Bade-Wirttebärg • Portal Elsass • Portal Schwiiz

Sunschtigs: Artikelindex vu A bis Z • Bsundersch glungeni Artikel • Läsige Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vu Artikel • Alemannischer Beischpilsatz • Alemannischi Ortsnämme • Alemannischi Diernämme • Alemannischi Pflanzenämme

Di alemannisch Wikipedia isch e Enzyklopedi in dr Dialäkt vum alemannische Sprochrüüm, also vu dr Ditschschwiz, vum Elsiss, vu Liechtestei, vu Oberbade, vum Schwobeland un vu Vorarlberg.

Die Enzyklopedi wachst dur di frejwillig Hilf vu allne, wu eppis in ihrem Dialäkt wän bitrage. Alli Iiträg kenne vu allne Bsuecher gschribe un gänderet wäre. Alli sin härzlig iiglade mitzmache. Bringe Ejer Wisse ii un hälfe eso mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte un z erhalte. Di erschte Schritt sin ganz eifach!

Wär mir vu dr Alemanische Wikipedia sin un was mer wänn, findsch in unserem Brofil.

D Inhalt vu dr Wikipedia derfe frej kopiert un verbreitet wäre.

Bis jetz het s bi dr alemannische Wikipedia 11.207 Artikel.

Artikel vu dr Wuche: Rhiregulirig

Rhiregulirig nennt ma dia Kanalisirig vom Rhi, wo ma am Afang vom 20. Johrhundert a dr Grenz Öschtriich-Schwiz gmacht hot. Däs isch amol für s Idämma vo da Hochwassergfohra gsi und o für d Neuregelig vo dr Staatsgrenz, wo a dr ältera Flussarm vrlofa isch. Dr Staatsvertrag zur Rhiregulirig, wo 1892 zwüscha Öschtriich-Ungarn und dr Schwiz abschlossa wora isch, hot viile fürchtige Übrschwemmiga am Alparhii zwüscha Sargans und em Bodasee verhindrat. Ma hot mit zwoa Durstich dr Flusslof um ebba zeha Kilometer kürzer gmacht, dass s Gfäll und d Schubkraft vom Wasser größer würd und dass as nit so viil Gschiabablagriga git. (…dr ganz Artikel läse)

Friäjeri Artikel vu dr Wuche:

Hesch gwisst ...

...dass em Gustav Schwab sei Hauptwerk Sagen des klassischen Altertums zo-ma Klassiker vo dr deitscha Jugendlitradur wôrra ischt, wo au vo Erwachsene gern gleasa wuud?
...dass d Appenzäller Südworst tradizionell mit Chäshörnli, Chäschnöpfli oder Älplermagrone zäme mit Öpfelmues gässe werd?
...dass d Wappeschiibe im Chor vo de Chile Gauestei em Kanton Aargau ghöre, d Wappeschiibe im Schiff degege de Chilegmeind?
...dass de Friedrich Staub im Jahr 1874 s Staubsche Gsetz formuliert hät, wo de Schwund vom Nasal vor eme Spirant bschribt (z. B. in 'füüf' < 'fünf').
...dass de Louis Schittly e elsässische Arzt isch, wo anne 1971 d Organisation Médecins Sans Frontières (dt. Ärzte ohne Grenzen) mitgründet het?

Nochrichte rund um di alemannische Dialäkt:

22. Februar 2012:
"Vorarlberger Nachrichten" druckten Artikel im Vorarlberger Dialekt (Der Standard)
21. Februar 2012:
Tag der Muttersprache: „Rüm hart - klåår kiming“ (FAZ)
20. Februar 2012:
Sorge um ein Stück Heimat (Südkurier)
18. Februar 2012:
Vernarrt ins Zürichdeutsche (NZZ)

Meh Nochrichte im Portal:Dialäkt-Neuigkeite

6. März

1446: In dr Schlacht bi Ragaz sige d Aidgnosse iber e eschtrychisch Heer unter em Chaier Friedrich III. vu Habsburg un entschaide dodermit dr Alt Zürichrieg zue ihre Gunschte.
1525: In dr freie Rychsstadt Memmenge dräffe sich im Dytsche Buurechrieg Verdrätter vu drei Buuregruppe go iber ihre Vorgoo gegeniber em Schwebische Bund z rotschlaa. Am negschte Dag grinde si noch em Vorbild vu dr Schywz di Oberschwebisch Aidgnosseschaft.
1850: Dr Schwyzer Franziskanermench un Pedagog Jean Baptiste Girard stirbt.
1957: Di britisch-weschtafrikanisch Chronkoloni Goldkischte un s Protektorat Britisch-Togoland wäre unter em Name Ghana (Bild: Flagge) unabhängig vu Großbritannie. S Land wird as erschts afrikanischs Land Vollmitgliid im Commonwealth of Nations.
1960: Dr Kanton Gämf fiert as dritte Kanton vu dr Schwyz no Nöieburg un Waadt s Frauestimmrächt yy.