Valtournenche

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Valtournenche
Wappe
Valtournenche (Italien)
Valtournenche
Il lago di Maën visto da Pâquier
Il lago di Maën visto da Pâquier
Lag vu dr Gmai Valtournenche im Augschtdal
Lag vu dr Gmai Valtournenche im Augschtdal
Staat: Italie
Region: Aostatal
Koordinate 45° 53′ N, 7° 37′ O45.8833333333337.61666666666671524Koordinaten: 45° 53′ 0″ N, 7° 37′ 0″ O
Hechi: 1.524 m s.l.m.
Yywohner: 2169 (31. Dez. 2012)[1]
ISTAT-Nummer: 007071

Valtournenche (frankoprov. Votornèntse) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie.

Valtournenche ghert zue dr Bärggmainschaft Comunità montana Monte Cervino.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Valtournenche lyt im Valtournenche, eme Sytedal vum Augschtdal.

Zue dr Gmai ghere d Wyyler Barmasse, Bioley, Brengaz, Breuil, Busserailles, Chaloz, Châtelard, Champ l'éve, Cheneil, Cheperon, Tsignanaz (Cignana), Clou, Cré, Cré-du-Pont, Crépin, Crétaz, Duerche, Euillaz, Fontaine, La Muranche, La Vénaz, Layet, Laviel, Le Lou (Loz), Losanche, Maën, Maisonnasse, Montaz, Moulin, Mont-Mené, Mont-Perron, Pâquier (capoluogo), Pecou, Les Perrères, Pessey, Promindoz, Saix, Servaz, Singlin, Tourtourouse, Ussin, Valmartin. Nochbergmaine sin Antey-Saint-André, Ayas, Bionaz, Chamois, Torgnon un Zermatt (CH-VS)

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704-1706, 1798-1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Valtournenche dr italienisiert Name Valtornenza drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt.

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1861 1871 1881 1901 1911 1921 1931
Yywohner 1418 1357 1312 1330 1279 1333 1381
Johr 1936 1951 1961 1971 1981 1991 2001
Yywohner 1454 1423 1595 1919 2051 2199 2198

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Burgermaischter vu Valtournenche isch dr Domenico Chatillard.

Sproch und Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Valtournenche ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn).

Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in Zämmenarbet mit em Centre d'Études Linguistiques pour l'Europe un dr Università degli Studi di Trento di soziolinguistisch Situation vu allne Gmaine im Augschtdal untersuecht. Doderzue isch im Septämber un Oktober 2002 e Froogebooge verschickt woore. Vu Valtournenche sin 101 Froogebeege wider retuurchuu[2].

Froog 0301: Was isch Ihri Muetersprooch?
Italienisch Patois Italienisch un Patois Franzeesisch anderi Total
66 (65,4 %) 26 (25,7 %) 3 (3 %) 4 (4 %) 2 (2 %) 101
Froog 1403a: Wie guet verstehn si Frankoprovenzalisch (Patois)?
guet mittelguet e weng gar nit kai Andwoord Total
72 (71,3 %) 17 (16,8 %) 5 (5 %) 7 (6,9 %) 0 (0 %) 101
Froog 1403b: Wie guet chenne si Frankoprovenzalisch (Patois) schwätze?
guet mittelguet e weng gar nit kai Andwoord Total
56 (55,5 %) 15 (14,9 %) 8 (7,9 %) 20 (19,8 %) 2 (2 %) 101

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistiche demografiche ISTAT. Bevölkerungsstatistiken des Istituto Nazionale di Statistica vom 31. Dezember 2012.
  2. Fondation Émile Chanoux: ‘‘Sondage linguistique’’

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Valtournenche‎ – Sammlig vo witere Multimediadateie