Arnad

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Arnad
Wappe
Arnad (Italien)
Arnad
Panorama con i castelli
Panorama con i castelli
Lag vu dr Gmai Arnad im Augschtdal
Lag vu dr Gmai Arnad im Augschtdal
Staat: Italie
Region: Aostatal
Koordinate 45° 38′ N, 7° 43′ O45.6333333333337.7166666666667361Koordinaten: 45° 38′ 0″ N, 7° 43′ 0″ O
Hechi: 361 m s.l.m.
Yywohner: 1298 (31. Dez. 2012)[1]
ISTAT-Nummer: 007004

Arnad (frankoprov. Arnà, töitschu Arnoal) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie.

Arnad ghert zue dr Bärggmainschaft Comunità Montana Evançon.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Arnad lyt im Augschtdal uf dr linke Syte vu dr Dora Baltea.

Zue dr Gmai ghere d Wyyler Anvyey, Arnad-Le-Vieux, Bonavesse, Champagnolaz, Château, Chez Fornelle, Clapey, Clos de Barme, Costa, Echallod, Echallogne, Extraz, Les Vachères, Machaby, Pied-de-Ville, Prouve, Revire, Rollety, Sisan, Torretta, Ville. Nochbergmaine sin Bard, Challand-Saint-Victor, Donnas, Hône, Issime, Issogne, Perloz, Pontboset un Verrès

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704-1706, 1798-1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Arnad dr italienisiert Name Arnaz drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt.

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1861 1871 1881 1901 1911 1921 1931
Yywohner 1550 1516 1676 1719 1697 1670 1448
Johr 1936 1951 1961 1971 1981 1991 2001
Yywohner 1376 1264 1206 1248 1301 1311 1273

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Burgermaischter vu Arnad isch dr Pierre Bonel.

Sproch und Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Arnad ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn).

Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in Zämmenarbet mit em Centre d'Études Linguistiques pour l'Europe un dr Università degli Studi di Trento di soziolinguistisch Situation vu allne Gmaine im Augschtdal untersuecht. Doderzue isch im Septämber un Oktober 2002 e Froogebooge verschickt woore. Vu Arnad sin 103 Froogebeege wider retuurchuu[2].

Froog 0301: Was isch Ihri Muetersprooch?
Italienisch Patois Italienisch un Patois Piemontesisch Franzeesisch anderi kai Andwoord Total
56 (54,4 %) 36 (35 %) 1 (1 %) 1 (1 %) 1 (1 %) 3 (2,9 %) 5 (4,9 %) 103
Froog 1403a: Wie guet verstehn si Frankoprovenzalisch (Patois)?
guet mittelguet e wenig gar nit kai Andwoord Total
77 (74,8 %) 16 (15,5 %) 2 (1,9 %) 5 (4,9 %) 3 (2,9 %) 103
Froog 1403b: Wie guet chenne si Frankoprovenzalisch (Patois) schwätze?
guet mittelguet e wenig gar nit kai Andwoord Total
72 (69,9 %) 10 (9,7 %) 7 (6,8 %) 11 (10,7 %) 3 (2,9 %) 103

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistiche demografiche ISTAT. Bevölkerungsstatistiken des Istituto Nazionale di Statistica vom 31. Dezember 2012.
  2. Fondation Émile Chanoux: ‘‘Sondage linguistique’’

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Arnad‎ – Sammlig vo witere Multimediadateie