Karelische Sprache

Karelisch karjala
Verbreitig:	Finnland, Russland
Sprecher:	ca. 138.000
Linguistischi Klassifikation:	Uralischi Sproche Finno-ugrischi Sproche Ostseefinnischi Sproche Karelisch
Sproochchürzel
ISO 639-1	—
ISO 639-2	krl
ISO 639-3	krl

Karelisch (Eigebezeichnig: karjala isch äng mit em Finnische verwandt und wycht vo sällem hauptsächlig insofern ab, wie's sini Entwicklige im 19. und 20. Johrhundert nit mitgmacht hät. Es git kei Standardsproch, d'Basis vo de gschrybene Sproch isch de Dialäkt vom jewylige Autor siner Region. Gschrybe wird mit em finnische Alphabet, wo durch e baar Büechstabe ergänzt worre isch.

Es ghört zum ostseefinnische Sprochzwyg vo de finno-ugrische Sproche und isch dodemit e uralischi Sproch. Vo de insgsamt rund 138.000 Sprächer läbe 85.000 in de Republik Karelie (Russland), witeri ßin z Finnland z finde. Amtssproch vo de Republik Karelie ßin aber Finnisch und Russisch, Karelisch isch aber als Minderheitssproch aerkännt.

Schrybig und Ussproch

Di karelische Schrybige leite sich normalerwis vo de finnische ab, wyche aber in sälle Punkte devo ab:

• Es git meh Affrikata und Frikativ, während Finnisch numme ei s-Lut kännt.
• D'Palatalisierig isch bybhalte worre, was oft mit me Apostroph azeigt wird (z. B. d'uuri).
• S finnisch y [y] wird deilwis au mit me ü widdergee.
• S c wird als [t͡s] usgsproche. Deilwis wird sälle Lut aber au mit me ts widdergee, während in russische Lehnwörter s c witer verbreitet isch.

Sälli Underschyd chömme nit vo etwaige russische Yflüss, sondern existiere scho länger.

Alphabet

A a	B b	Č č	D d	E e	F f	G g
H h	I i	J j	K k	L l	M m	N n
O o	P p	R r	S s	Š š	Z z	Ž ž
T t	U u	V v	Y y	Ä ä	Ö ö	'

Affrikata und Frikativ

Büechstabe	Alemannisch	Phonetisch	Karelisch	Finnisch
c	z	[t͡s]	kuccu	kutsu
č	tsch	[tʃ]	šoma, seiččemän	soma, seitsemän
s	ß	[s]	se	se
š	sch	[ʃ]	niškoi	niskoihin
z	s	[z]	tazavalda	tasavalta
ž		[ʒ]	kiža, liedžu	kisa, lietsu

Externi Site

 Test-Wikipedia uff Karelisch

• www.prokarelia.net (dütschsprochigi Version)

De Artikel Karelische Sprache basiert uff re freie Übersetzig vom Artikel Karjalai nyelv uss de Ungarische Wikipedia. E Liste vo de Autore findsch dört.