Provinz

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Dialäkt: Oberrhiinalemannisch

E Provinz (vo lateinisch provincia) isch e Wort, wo uf d Verwaltigsterminologii vom antike Rom zrickgoot und hit verschiideni adminischtrativ-territoriali Ainheite sowool im stootliche als au im kirchliche Braich maint.

Provinze vo Rom[ändere | Quälltäxt bearbeite]

I der antike Stadt Rom isch e Provinz ursprünglich e Deil vo der Stadtwaltig gsi. Wo d Römer denn anderi Gebiet eroberet hend, isch für die üssere Verwaltigsberiich au s Wort provincia bruucht worde. D Gliderig vo de römische Provinze het immer wider gänderet.

Provinze vo Fraaijer[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Im stootlich-bolitische Braich bziichnet s Wort  – bzw. d entsprechend Form vo de jewiilige Landssprooch, wu uf latainisch Provincia zrickgoot – Verwaltigs odda Selbschtverwaltigsinhaite odda Gliidstaate vo zoolriche Stoote.

In de Vergongehit ischs s Wort in de folgende naizitliche Stoote für derartige Strukture verwendet worre:

  • Provinz in Preuße: Derte isch d Provinz d häckschti territoriali Verwaltigsgliiderung owerhalb vo de Regiirigsbzirk un de Krais gsi. D Provinzverwaltige sin vo de Owerpräsidente gleitet worre un hän mit de Provinziallanddoog iwer e znäckscht ständischi, spooter parlamentarisch-demokratischi Selbschtverwaltig verfiigt.

Ussadäm wärre oft d inhaimische Bezaichnunge vo historische Verwaltigs- odda Selbschtverwaltigsainhite vo de folgende Stooten als ‚Provinz‘ iwersetzt:

  • d Gliiderung im Kaiserrich Abessinie vo 1941 bis 1963
  • Επαρχία, Eparchía in Griicheland bis zu de griichische Gmaindereform vo 1997
  • kuni (aig. ‚Land‘) in Japan (Kaiserrich, sit 1871 vum Präfektursystem abgleest, aber nicht explizit abgschofft)
  • Province im Fronkrich bis 1789
  • سنجاق Sandschak (aig. ‚Banner‘) im Osmanische Rich

Provinzen vo moderne Stoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Verwaltigs- odda Selbschtverwaltigsainhite mit de amtliche dytsche Bzaichnung ‚Provinz‘ gibt s hit in de folgende Stoote:

Gliidstoote mit arrer Bzaichnung, wo im Dytsche als ‚Provinz‘ widdagän wird, gibt s hit in de folgende Stoote:

Als ‚Provinz‘ wärre zudäm geweenlich d Bzeichnunge vo Verwaltigs- odda Selbschtverwaltigsainhite folgender Stoote iwersetzt:

Provinze im kirchliche Brich[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In e poor chrischtliche Kirche bzaichent Provinz äwefalls e Schtuf vo de raimliche Gliiderung vo de Kirch sälbscht (Kircheprovinz, latainisch provincia ecclesiastica) odda vum e religiese Orden (d Ordensprovinz). E Kircheprovinz isch

  • in de Katholische Kirch de Jurisdiktion vum e Metropolite unterliigende Verwaltigsrum;
  • in verschiideni anglikanische Kirche e Verwaltungsainhit unter emme Erzbischof odda Bischof odda e Mitgliedskirch unter emme Primas;
  • ei Kircheprovinz, de owerschte Stuf innerhalb vo de ehemalige Evangelische Kirch vo de altpreußische Union.

Lueg au[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wäblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Provinz“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.