Ellesmere-Insle

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Politischi Karte: D Ellesmere-Insle ganz im Norde vo Kanada ghört zum Territorium Nunavut
D Ellesmere-Insle und d Axel-Heiberg-Insle weschtlich drvo sind sehr gebirgig.

D Ellesmere-Insle isch mit mehr als 196'000 km² Flächi die gröschti Insle vom kanadisch-arktische Archipel. D Gebirgskettè uf Ellesmere sind über 2000 m hoch und mit grosse Gletschr bedeggt. Dr höggschti Punggt, dr Barbeau Peak, isch ganz im Norde und 2616 m hoch. Politisch liggt Ellesmere ganz im Norde vom Territorium Nunavut.

Klima, Pflanze und Dierwält[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Zentrum vo dr Insle isch dur di umliigende Gebirgskettè uf Ellesmere und au uf dr Axel-Heiberg-Insle vo fièchte Luftmasse gschützt, es räägnet sälte und ganz weenig, und es isch hüffig sunnig. Im Polarsummer goht d Sunne mehr als vier Mönet vom April bis zum Auguscht nid untr dr Horizont. D Middeltämpratuure in Eureka ligge drum im Juli zwüsche +5° und +10 °C. Während sunnige Tääg im Juli kann d Lufttämpratuur uff +15 °C oder sogar +20 °C astiige. Im Januar liggt d Middeltämpratuur untr -35 °C, Extremwärt untr -50 °C chömed au vor.

Dr Yooresniderschlaag isch in viile Gebièt vo dr Insle wenigr als 80 mm. Will s Wasser fählt, gits in dene Gebièt polari Wièschtene. Wenn aber im Summer unterhalb vo Gletschr und Schneefäldr s Schmelzwasser dr Boode bewässeret, so kunnt e unglaublichi Viilfalt vo Pflanze und Dièr vor.

Im Norde vo dr Ellesmere-Insle isch dr nördlichschti Nationalpark vo dr Wält, dr Quttinirpaaq-Nationalpark. Er umfasst mehr als en Fünftl vo dr Ellesmere-Insle, mit wièschtehafte und vergletscherte Gebièt, aber au mit paradisische Oase. Bekannt isch s Gebièt um de Lake Hazen, wo 74 km lang, 12 km brait isch und uf 81°48” N liggt, also weniger als 1000 km vom Nordpol entfärnt! Me findet dört di verschiidenschte Säuger, so dr arktischi Haas, dr Moschusox, dr Wolf und s Karibu. Au Vögel gits hüffig, bsunders an de viile Seè. Äänlichi paradisischi Oase gits au in andere fièchte Gebièt mit Gletschrschmelzwasser, so im Borup Fiord-Gebièt nördlich vom Greely Fiord.[1]

An dr Noordküschtè vo Ellesmere isch ain vo de nördlichschtè Pünggt vo dr Wält, s Kap Columbia. Dr Küschte entlang het sich wägem extrem arktische, sälte sunnige Klima am arktische Ozean en digge Iisschelf uff em Meer bildet. Dä Ward-Hunt-Iisschelf erschtreggt sich nach Weschtè bis zur Ward-Hunt-Insle. In de letschte 20 Joor zrfallt er aber immer mehr wäge dr Globale Erwermig.

Sydlige[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Es gyt drey Sydlige uf dr Ellesmere-Insle: Alert, Grise Fiord und Eureka. In Alert ganz im Norde vo dr Ellesmere-Insle und numme 817 km vom geografische Nordpol ewäg isch e kanadische militärische Stützpunggt. Er liggt am Ygang zum Archipel, öschlich drvo liggt Nordgrönland. Hütt sind in Alert nur no zwüschè 20 und 40 Militärpersoonè, denn d Überwachig isch automatisyèrt. Es isch dr nördlichschty ständig bewoonti Stützpunggt uf dr Wält.

In Eureka gits e wichtigi Wätterstation und e Forschigsstation. D Pischte vom Flugplatz liggt uff genau 80° nördlicher Breiti. Eureka isch wichtig als Stützpunggt für d Fluglogistigg im nördlichschte Kanada und uff em Arktische Ozean. Im Spootsummer wird dr Ort mit Schifftransport versorgt, vor allem mit Trybstoff für Flugzüg und für d Energiiversorgig, aber au Fertighüser für d Verwaltig.

Grise Fiord isch dur d kanadisch Regierig 1959 gründet worde, in der Zyt vom Chalte Chrieg. Acht Eskimo-Familie sind us dr Provinz Québec mit falsche Versprächige in das unbewohnte Gebiet umgsidlet worde, um d Souveränität vo Kanada über dr Archipel z sichere. Sy sind zwunge worde dört zbliibe. D kanadischi Regièrig het sich erscht 2010 offiziell für dä Gwaltsakt entschuldigt. Hüt läbe öbbe 200 Ywohner dört.[2]

Galerii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Ellesmere Island – Sammlig vo Multimediadateie

Einzelnõchwys[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Dietrich Barsch, Lorenz King (Hrsg.): Ergebnisse der Heidelberg-Ellesmere Island-Expedition. In: Heidelberger Geographische Arbeiten. Band 69, 737 Seiten, 1981, ISBN 978-1-55238-050-5.
  2. ICSP TOOLKIT. Government of Nunavut. - Informationè für alli zivilè Sydlige vom Inuit-Territorium Nunavut