Chlääfe

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Chlääfe (Chiavenna)
Wappe
Chlääfe (Chiavenna) (Italien)
Chlääfe (Chiavenna)
Staat: Italie
Region: Lombardei
Provinz: Sondrio (SO)
Koordinate
46° 19′ N, 9° 24′ O46.3166666666679.4333Koordinaten: 46° 19′ 0″ N, 9° 24′ 0″ O
Hechi: 333 m s.l.m.
Flechi: 11 km²
Yywohner: 7347 (31. Dez. 2016)[1]
Bevelkerigsdichti: 668 Yyw./km²
Poschtleitzahl: 23022
Vorwahl: 0343
ISTAT-Nummer: 014018
Demonym: Chiavennaschi
Schutzpatron: Sankt Loränz
Website: Chiavenna
Chiavenna 1.JPG

Chlääfe (hoochdüütsch früener Cleven oder Kleven gschribe), wo uf iteliänisch Chiavenna heisst, isch e Stadt i dr iteliänische Provinz Sünders. Si het i dr Püntner Gschicht immer wider e Rolle gspilt.

I dr alpinlombardische Sprooch vo dr Region heisst d Stadt Ciavèna.

Geografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Stadt Chlääfe lyt am Fluss Mera, wo im Bergell Maira heisst. D Mera mündet öpe 17 Kilometer wyter unde in Comersee. Vo Norde häär chunt bi Chlääfe us em Sytetaal dr Fluss Liro.

Zu dr Gmeind ghöre d Dörfer Loreto, San Carlo, Prosto, Pianazzola, Bette, Tanno und Uschione. Im Norde und im Südoschte goot dr Gmeindbann bis wyt uf d Bärgen ufe. Am Bärg Mottaccio im Südoschte het d Stadt es baar ganz chlyni Alpflechene mit de Näme Pizzolungo und Mondate.

Bi Chlääfe isch dr Afang vo de Bärgstreckene zu de Püntner Alpepäss übere Schplüügä und dr Maloja. Bis zum Baanhof grad näbe dr Altstadt goot d Ysebaanlinie, wo vo Mailand und vo Bergamo härchunt.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zur Zyt vo de Röömer isch s Dorf Clavenna als Stazioon a de Alpestroosse scho wichtig gsi.

Um 960 isch d Grafschaft Chlääfe entstande. S Gebiet het denn zum Bischtum Como und zytewys em Bischtum Chur ghört. Ane 1030 isch dr Oort e Stadt worde. Sid em 16. Joorhundert isch Chlääfe zäme mit em Vältlin e Gmeini Herrschaft vo de Eidgnosse gsi. 1797 isch s Gebiet a die Cisalpinischi Republik ggange und 1802 a Italie.

Vo 1818 bis 1822 isch e nöji Strooss ufe Splüügepass bout worde. Uf dr Brugg über d Mera stoot e Statue vom Heilige Nepomuk.

Chlääfner als Wyname[ändere | Quälltäxt bearbeite]

I dr Düütschschwyz seit mer em Blauburgunder tradizionell Chlääfner, uf hoochdüütsch «Clevner» oder «Klevner» gschribe.[2]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Chiavenna – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistiche demografiche ISTAT. Monatliche Bevölkerungsstatistiken des Istituto Nazionale di Statistica, Stand 31. Dezember 2016.
  2. Lueg au Schwyzerischs Idiotikon, Band III, Spalte 632, Artikel Clëvner.